S/ symptomen/kliniek
C/ complica(es
D/ diagnos(ek
Urologie: sv fysio man + cursus
DD/ differen(aal diagnose
R/ therapie
Fysiologie van het mannelijke voortplan:ngsstelsel
1. Erec(e, ejacula(e en orgasme
Erec(e het vermogen om voldoende peniele rigiditeit te bekomen en te behouden tot
de voltooiing van seksuele ac(viteit
Emissie het deponeren van seminaal vocht in de urethra prosta(ca
Ejacula(e passage van seminaal vocht doorheen de urethra en expulsie uit de meatus
urethra
Orgasme een aangenaam gevoel meestal geassocieerd met emissie en ejacula(e;
-> primair cerebraal gebeuren waarvan de fysiologie nagenoeg ongekend is
B aa pudendae ext > aa iliacae int
- Bulbus urethralis
- Corpus spongiosum
- Corpus cavernosum -> a cavernosa via mul(ple weerstandsarteriolen: helicine
- A dorsalis penis
V via subtunicale venulen (tss sinusoidale ruimte en tunica albuginea) doorheen de tunica
-> v dorsalis penis en vv crurae
-> periprosta(sche plexus van Santorini
-> v pudenda int
Erec:e = PS >>> OS tonus -> relaxa(e gladde sp corpora cavernosa
-> verhoogde arteriele instroom in de sinusoidale ruimten
-> verhoogde weerstand tegen de veneuze uitstroom: compressie vd subtunicale
venulen
= lengte, V en druk toename corpora cavernosa (> 80-100mmHg)
Max rigiditeit? Arteriële instroom = veneuze uitstroom (min 3-5ml/min)
Detumescen(e = contrac(e corpora cavernosa tgv PS ß en OS Ý
-> afname weerstand tegen veneuze uitstroom
-> veneuze uitstroom s(jgt
-> rigiditeit en tumescen(e nemen af
Inn contrac(ele elementen
PS sacrale medulla S2-S4
Eff -> pregangl nn pelvini / erigentes
Postgangl nn cavernosi
OS thoracolumbale medulla T11-L2
pregangl rr communicantes
Postgangl nn hypogastrici en nn cavernosi
+ PS NANC zenuwvezels > plexus pelvinus
Evenwicht tss OS en PS s/muli bepaalt rust- en erec/etoestand vd corpora cavernosa
,*Centrale / psychogene erec(e: sensoriële s(muli (audiovisueel, olfac(ef, tac(el, soma(sch)
verwerkt in cor(cale centra -> hypothalame autonome centra -> thoracolumbale centra
Bewijs: volledig Rmletsel met conus medullaris S2-S4 kapot = toch erec(e
Hypothese: daling OS tonus + stabiele PS NANC tonus
of via directe schaarse synaps tss OS vezels x postggl NANC vezels
*Reflexogene erec(e: aff sens prikkels (tac(el) thv externe genitaliën
-> nn pudendi -> sacrale autonome nuclei x synaps motorische autonome neuronen
+ soma(sche mot inn vd perineale spieren via spinale nn pudendi
(klinisch belang bulbocavernosus reflex = pudendo-pudendaal reflex)
*Flacciditeit: bepaalde contrac(egraad caverneuze gladde sp
= resultante relaxerende PS + contraherende OS op intrinsieke myogene tonus
-> OS overheerst: losla(ng nor -> binding alfarec op gladde sp
-> ac(va(e fosfolipase C / diacylglycerol / inotyol-trifosfaat systeem
-> tonustoename, arteriele instroom en veneuze uitstroom laag (2-5ml/min)
+ rol endotheelcellen in sinusoidale ruimte
- Produc(e PGE, tromboxanen, endotheline 1 -> VC
- Produc(e NO na PS s(mula(e -> relaxa(e spiercellen (rechtstreeks, niet via rec)
Ach -> losla(ng NO uit niet-adrenerge, niet-cholinerge zenuwuiteinden
+ inh losla(ng nor uit OS zenuwuiteinden door ac(va(e musc M3 rec
-> ac(va(e gyanilaatcyclase: GTP -> cGMP
Colliculus seminalis (tss blaashals en externe urethrale sfincter)
Emissie : OS tonus Ý door aff pudendale prikkeling -> sacrale centra -> T10-L2 en hersenen
-> contrac(e vas deferens, ampulla, vesicula seminalis, gladde sp prostaat, blaashals
contrac'liteit vas deferens = OS -> nor!, geen invloed Ach
-> urethra prosta(ca gevuld met semen
-> dilata(e bulbaire urethra > urethro-bulbocavernosus reflex
Ejacula:e: klonische contrac(es sacrale myotomen, vnl externe urethrale sfincter +
m bubospongiosus + m ischiocavernosus
Ejacula(e(jd (aff pudendale s(mula(e – ejacula(e zelf) = intra- en interindividueel versch
Correla(e met
- Peniele gevoeligheid
- Snelheid ejacula(ereflex
- Intensiteit seksuele opwinding
- Plasmaspiegels hormonen (T, oxytocine)
- Psychologisch
- Inflamma(e kleine bekken
- Mg gehalte in semen
Postejaculatoire detumescen(e > intense OS s(mula(e
Postejaculatoiere refractaire periode: verhoogde peniele gevoelsdrempel
, Invloed CZS op seksuele func(e
Libido, erec(e, ejacula(e regeling > mediale preop(sche area MPOA (vb nachtelijke erec(es)
Hypothalamus: pep(derge nt (oxytocine, vasopressine) -> autonome LS erec(e centra
Erec(e Ejacula(e
Ser - - * + s(mula(e
Dop + + - Inhibi(e
Cathecholamine + + *indirect via inh dopamine
- Centrale catecholamines: verhoogt seksuele drihen en func(e
S(mula(e via alfa1 rec (inh: prozasine)
Inhibi(e via alfa2 rec (inh: clonidine, s/m: yohimbine)
- Dopamine: s(muleert de seksuele func(e via D1 en D2 rec
S(mula(e MPOA -> ac(va(e oxytocinerge neuronen -> erec(e
Inh erec/e = inh van dop en oxytocine vb prolac/ne
- Serotonine (5 hydrocytryptamine): inh de seksuele func(e thv hersenen én RM
Rec Erec(e Ejacula(e Effect aj van subtype serotonine rec
5HT 1c + ? Ejacula(e wordt ges(muleerd door s(m ser
rec, maar downregula(e dop systeem
5HT 1a - +
-> klinische inh ejacula(e onrechtstreeks
5HT 2 - +
S(m: melatonine
5HT 1c en d (RM) + ?
2. Fysiologie vd seksuele organen
Tubuli Immunologische rol:
efferentes - Voorkomen dat infec(es ops(jgen naar tes(s (bloed-tes(sbarrière)
- Leukocyten ++: opruimen deficiënte spermatozoa
- CD8+ supressor lymfocyten: bescherming tegen auto-immunisa(e
Epididymis Caput (10-12cm), cauda, tubulus contortus (7-8cm) > 6-7m lange tubule
- Spermacel matura(e: secretoire stoffen uit epididymair epitheel; eiw
door spermacelmembraan opgenomen -> fer(lisa(e
- Spermacel transport (2-6d): voortstuwing via hydrosta(sche druk +
peristal(ek tubulus
- Sperma concentra(e: vocht progressief viskeuzer naar cauda (90%
gereabsorbeerd) oiv catecholamines, aldosteron, RAAS systeem
- Sperma opslag: 50-60% in cauda, lange opslag zonder fer(liteitsverlies
- Secretoire func(e:
o An(-oxidan(a: antagoniseren oxidan(a, bescherming sperma
o Alfa-glucosidase: func(e? Merker voor epididymaire func(e
o Leukocyten: barrière voor kiemen + opruimingsfunc(e
Prostaat Ejaculaat = 0.ml prostaatvocht
o Citraat: osmo(sche balans + metaal ion chelator
o Zink: onderdeel metallo-enzymen + bacteriosta(sch
o Muramidase: bacteriosta(sch
o Zure fosfaten: rol?
o PSA: proteoly(sche eigenschappen + voor liquefac(e vh semen
o + GGT, spermine, cholesterol, zure fosfaten
C/ complica(es
D/ diagnos(ek
Urologie: sv fysio man + cursus
DD/ differen(aal diagnose
R/ therapie
Fysiologie van het mannelijke voortplan:ngsstelsel
1. Erec(e, ejacula(e en orgasme
Erec(e het vermogen om voldoende peniele rigiditeit te bekomen en te behouden tot
de voltooiing van seksuele ac(viteit
Emissie het deponeren van seminaal vocht in de urethra prosta(ca
Ejacula(e passage van seminaal vocht doorheen de urethra en expulsie uit de meatus
urethra
Orgasme een aangenaam gevoel meestal geassocieerd met emissie en ejacula(e;
-> primair cerebraal gebeuren waarvan de fysiologie nagenoeg ongekend is
B aa pudendae ext > aa iliacae int
- Bulbus urethralis
- Corpus spongiosum
- Corpus cavernosum -> a cavernosa via mul(ple weerstandsarteriolen: helicine
- A dorsalis penis
V via subtunicale venulen (tss sinusoidale ruimte en tunica albuginea) doorheen de tunica
-> v dorsalis penis en vv crurae
-> periprosta(sche plexus van Santorini
-> v pudenda int
Erec:e = PS >>> OS tonus -> relaxa(e gladde sp corpora cavernosa
-> verhoogde arteriele instroom in de sinusoidale ruimten
-> verhoogde weerstand tegen de veneuze uitstroom: compressie vd subtunicale
venulen
= lengte, V en druk toename corpora cavernosa (> 80-100mmHg)
Max rigiditeit? Arteriële instroom = veneuze uitstroom (min 3-5ml/min)
Detumescen(e = contrac(e corpora cavernosa tgv PS ß en OS Ý
-> afname weerstand tegen veneuze uitstroom
-> veneuze uitstroom s(jgt
-> rigiditeit en tumescen(e nemen af
Inn contrac(ele elementen
PS sacrale medulla S2-S4
Eff -> pregangl nn pelvini / erigentes
Postgangl nn cavernosi
OS thoracolumbale medulla T11-L2
pregangl rr communicantes
Postgangl nn hypogastrici en nn cavernosi
+ PS NANC zenuwvezels > plexus pelvinus
Evenwicht tss OS en PS s/muli bepaalt rust- en erec/etoestand vd corpora cavernosa
,*Centrale / psychogene erec(e: sensoriële s(muli (audiovisueel, olfac(ef, tac(el, soma(sch)
verwerkt in cor(cale centra -> hypothalame autonome centra -> thoracolumbale centra
Bewijs: volledig Rmletsel met conus medullaris S2-S4 kapot = toch erec(e
Hypothese: daling OS tonus + stabiele PS NANC tonus
of via directe schaarse synaps tss OS vezels x postggl NANC vezels
*Reflexogene erec(e: aff sens prikkels (tac(el) thv externe genitaliën
-> nn pudendi -> sacrale autonome nuclei x synaps motorische autonome neuronen
+ soma(sche mot inn vd perineale spieren via spinale nn pudendi
(klinisch belang bulbocavernosus reflex = pudendo-pudendaal reflex)
*Flacciditeit: bepaalde contrac(egraad caverneuze gladde sp
= resultante relaxerende PS + contraherende OS op intrinsieke myogene tonus
-> OS overheerst: losla(ng nor -> binding alfarec op gladde sp
-> ac(va(e fosfolipase C / diacylglycerol / inotyol-trifosfaat systeem
-> tonustoename, arteriele instroom en veneuze uitstroom laag (2-5ml/min)
+ rol endotheelcellen in sinusoidale ruimte
- Produc(e PGE, tromboxanen, endotheline 1 -> VC
- Produc(e NO na PS s(mula(e -> relaxa(e spiercellen (rechtstreeks, niet via rec)
Ach -> losla(ng NO uit niet-adrenerge, niet-cholinerge zenuwuiteinden
+ inh losla(ng nor uit OS zenuwuiteinden door ac(va(e musc M3 rec
-> ac(va(e gyanilaatcyclase: GTP -> cGMP
Colliculus seminalis (tss blaashals en externe urethrale sfincter)
Emissie : OS tonus Ý door aff pudendale prikkeling -> sacrale centra -> T10-L2 en hersenen
-> contrac(e vas deferens, ampulla, vesicula seminalis, gladde sp prostaat, blaashals
contrac'liteit vas deferens = OS -> nor!, geen invloed Ach
-> urethra prosta(ca gevuld met semen
-> dilata(e bulbaire urethra > urethro-bulbocavernosus reflex
Ejacula:e: klonische contrac(es sacrale myotomen, vnl externe urethrale sfincter +
m bubospongiosus + m ischiocavernosus
Ejacula(e(jd (aff pudendale s(mula(e – ejacula(e zelf) = intra- en interindividueel versch
Correla(e met
- Peniele gevoeligheid
- Snelheid ejacula(ereflex
- Intensiteit seksuele opwinding
- Plasmaspiegels hormonen (T, oxytocine)
- Psychologisch
- Inflamma(e kleine bekken
- Mg gehalte in semen
Postejaculatoire detumescen(e > intense OS s(mula(e
Postejaculatoiere refractaire periode: verhoogde peniele gevoelsdrempel
, Invloed CZS op seksuele func(e
Libido, erec(e, ejacula(e regeling > mediale preop(sche area MPOA (vb nachtelijke erec(es)
Hypothalamus: pep(derge nt (oxytocine, vasopressine) -> autonome LS erec(e centra
Erec(e Ejacula(e
Ser - - * + s(mula(e
Dop + + - Inhibi(e
Cathecholamine + + *indirect via inh dopamine
- Centrale catecholamines: verhoogt seksuele drihen en func(e
S(mula(e via alfa1 rec (inh: prozasine)
Inhibi(e via alfa2 rec (inh: clonidine, s/m: yohimbine)
- Dopamine: s(muleert de seksuele func(e via D1 en D2 rec
S(mula(e MPOA -> ac(va(e oxytocinerge neuronen -> erec(e
Inh erec/e = inh van dop en oxytocine vb prolac/ne
- Serotonine (5 hydrocytryptamine): inh de seksuele func(e thv hersenen én RM
Rec Erec(e Ejacula(e Effect aj van subtype serotonine rec
5HT 1c + ? Ejacula(e wordt ges(muleerd door s(m ser
rec, maar downregula(e dop systeem
5HT 1a - +
-> klinische inh ejacula(e onrechtstreeks
5HT 2 - +
S(m: melatonine
5HT 1c en d (RM) + ?
2. Fysiologie vd seksuele organen
Tubuli Immunologische rol:
efferentes - Voorkomen dat infec(es ops(jgen naar tes(s (bloed-tes(sbarrière)
- Leukocyten ++: opruimen deficiënte spermatozoa
- CD8+ supressor lymfocyten: bescherming tegen auto-immunisa(e
Epididymis Caput (10-12cm), cauda, tubulus contortus (7-8cm) > 6-7m lange tubule
- Spermacel matura(e: secretoire stoffen uit epididymair epitheel; eiw
door spermacelmembraan opgenomen -> fer(lisa(e
- Spermacel transport (2-6d): voortstuwing via hydrosta(sche druk +
peristal(ek tubulus
- Sperma concentra(e: vocht progressief viskeuzer naar cauda (90%
gereabsorbeerd) oiv catecholamines, aldosteron, RAAS systeem
- Sperma opslag: 50-60% in cauda, lange opslag zonder fer(liteitsverlies
- Secretoire func(e:
o An(-oxidan(a: antagoniseren oxidan(a, bescherming sperma
o Alfa-glucosidase: func(e? Merker voor epididymaire func(e
o Leukocyten: barrière voor kiemen + opruimingsfunc(e
Prostaat Ejaculaat = 0.ml prostaatvocht
o Citraat: osmo(sche balans + metaal ion chelator
o Zink: onderdeel metallo-enzymen + bacteriosta(sch
o Muramidase: bacteriosta(sch
o Zure fosfaten: rol?
o PSA: proteoly(sche eigenschappen + voor liquefac(e vh semen
o + GGT, spermine, cholesterol, zure fosfaten
