Samenvatting alle theorie blok 1: Een
Leven Lang Gezond (GZW1021)
Inhoud
Wat is gezondheid? (taak 1) .................................................................................................................... 3
Verschil en overeenkomst definities Huber en WHO .......................................................................... 3
Kritiek WHO en Huber ......................................................................................................................... 4
Geschiedenis van de definitie.............................................................................................................. 5
Verschil levensverwachting geslacht: .................................................................................................. 6
Invloed van gezondheidsapps op de definitie van gezondheid ........................................................... 6
Kwaliteit van het leven ........................................................................................................................ 7
Zorgen voor een gezond begin (taak 2) Non biologie ............................................................................. 7
Taak van verloskundige........................................................................................................................ 8
Wanneer is een vrouw vruchtbaar? .................................................................................................... 8
E-health ............................................................................................................................................. 11
Zorgen voor een gezond begin (taak 2) Biologie ................................................................................... 11
Hormonale regeling van de menstruatiecyclus ................................................................................. 11
Overzicht functies van betrokken hormonen .................................................................................... 14
Bevruchting en innesteling ................................................................................................................ 15
Differentiatie...................................................................................................................................... 16
Werking anticonceptiepil................................................................................................................... 17
Hechting (taak 3) ................................................................................................................................... 17
Harry Harlow ..................................................................................................................................... 18
John Bowlby....................................................................................................................................... 18
Mary Ainsworth ................................................................................................................................. 18
Classificatie opvoedstijlen van Baumrind .......................................................................................... 20
Groei (taak 4) niet biologie ................................................................................................................... 21
Jeugdgezondheidszorg....................................................................................................................... 21
Growing into deficit ........................................................................................................................... 22
Preventie............................................................................................................................................ 22
Groeicurve ......................................................................................................................................... 23
Groei (taak 4) biologie ........................................................................................................................... 23
Groei van botten ................................................................................................................................ 24
Hormonale regulering van groei........................................................................................................ 25
,Stress en de HPA-as (taak 5) non biologie............................................................................................. 26
Impact van stress ............................................................................................................................... 26
Hoe uit stress zich op fysiologisch-, cognitief-, emotioneel- gedragsgebied? ................................... 27
Het diathese stress model. ................................................................................................................ 29
Coping................................................................................................................................................ 30
Stress bij kinderen ............................................................................................................................. 31
Sociale media..................................................................................................................................... 31
Stress en de HPA-as (taak 5) biologie .................................................................................................... 32
Wie ben ik (taak 6)................................................................................................................................. 34
Hersenontwikkeling ........................................................................................................................... 35
Slaapproblemen ................................................................................................................................ 36
Ontwikkeling eicel ............................................................................................................................. 37
Secundaire en primaire geslachtskenmerken.................................................................................... 40
Psychologische veranderingen .......................................................................................................... 40
Gezondheidsuitdagingen ................................................................................................................... 41
Sociaal media..................................................................................................................................... 43
Effect risicofactoren ........................................................................................................................... 43
Gezondheidsbeleid (taak 7) ................................................................................................................... 43
Belangrijkste wetten van volksgezondheid........................................................................................ 44
Verschil gezondheidsbeleid Nederland en andere landen ................................................................ 45
Gezondheidsbeleid ............................................................................................................................ 46
(on)gezond werk taak 8 ......................................................................................................................... 47
HPA-as................................................................................................................................................ 51
Burn-out ............................................................................................................................................ 52
Gezond werk ...................................................................................................................................... 52
Gezond leven, goed sociaal netwerk en goede slaap (taak 9)............................................................... 54
Slaapfases .......................................................................................................................................... 54
Het circadiaans ritme......................................................................................................................... 55
Invloed slaap op gezondheid ............................................................................................................. 56
Optimale slaapduur ........................................................................................................................... 56
Sociale steun meten .......................................................................................................................... 57
Sociale steun...................................................................................................................................... 57
Meer kennis, dus gezonder (taak 10) .................................................................................................... 58
Gezondheidsvaardigheden verbeteren ............................................................................................. 60
Veroudering (taak 11) ............................................................................................................................ 60
Consequenties van ouder worden .................................................................................................... 61
, Hoe lager de het cel metabolisme, hoe ouder .................................................................................. 63
Oostwest thuis best (taak 12) ................................................................................................................ 64
kwetsbaarheid ................................................................................................................................... 64
Aging in place .................................................................................................................................... 65
Wat is gezondheid? (taak 1)
In 1948 werd de World Health Organization (WHO) opgericht als onderdeel van de Verenigde Naties.
De WHO hielt de volgende definitie van gezondheid aan: ‘een toestand van volledig fysiek, mentaal
en sociaal welbevinden en niet alleen de afwezigheid van ziekte’. Het stimuleren van gezondheid en
het voorkomen van ziekte staat centraal, niet het genezen van een ziekte.
Het WHO ontwikkelde systemen om ziekte en gezondheid te meten, het ICP model, waarbij
gezondheid wordt bepaald door gezondheidsconditie en sociale en persoonlijke factoren.
Huber uitte kritiek op de definitie van het WHO en introduceerde een definitie waarin regie centraal
staat: ‘gezondheid als vermogen om je aan te passen en je eigen regie te voeren (veerkracht), in het
licht van sociale, mentale en fysieke uitdagingen van het leven’. Ze benadrukte de rol die mensen
spelen in het managen van hun gezondheid (zelfmanagement). Je hoeft niet altijd naar de huisarts, je
kunt ook leven met een ziekte. Je kunt met een ziekte gezond zijn als je je constructief weet te
gedragen.
Het kritiek wat ze heeft komt doordat er tussen de Tweede Wereldoorlog en nu veel is veranderd, en
dus de definitie niet meer passend is. Doordat de levensverwachting bijvoorbeeld is gestegen,
ontstaan er nieuwe uitdagingen in de gezondheidszorg. Er zijn meer mensen met chronische ziekte,
die volgens de definitie van het WHO nooit meer ‘gezond’ kunnen zijn. De definitie is dus te
idealistisch, iedereen zou als patiënt gezien moeten worden. Veerkracht en menselijk vermogen om
zich aan te passen moet volgens Huber niet over het hoofd worden gezien.
De gezondheidsraad in Nederland heeft pogingen gedaan om de definitie van de WHO aan te passen.
Dit werd geen definitie maar een dynamisch concept waarin het vooral gaat om het aanpassen en de
regie voeren over sociale, psychische en emotionele uitdagingen. Tot nu toe hanteert het WHO de
definitie van 1948.
Verschil en overeenkomst definities Huber en WHO
Verschil definitie Huber en WHO:
WHO-> nadruk op een toestand. Mensen die chronisch ziek zijn, zijn moeilijk gezond.
Huber-> meer dynamisch. Mensen die chronisch ziek zijn, kunnen gezond zijn als ze zich aanpassen
aan hun ziekte. (positieve gezondheid)
, Overeenkomst definitie Huber en WHO:
In beide definities wordt gekeken naar gezondheid op biologisch, gedragsmatig en sociaal gebied.
In een vervolgonderzoek van Huber stelde ze 6 pijlers op van positieve gezondheid. De indicatoren
van gezondheid zijn;
1. Lichamelijke functies
2. Mentale functies en beleving
3. Zingeving
4. Kwaliteit van het leven
5. Sociaal-maatschappelijke participatie
6. Dagelijks functioneren
Kritiek WHO en Huber
Kritiek op definitie WHO:
- ‘volledig welzijn’ is een staat die bijna onmogelijk is om te bereiken. Voor ouderen of
patiënten met een chronische ziekte wordt een onhaalbare gezondheidsnorm gesteld.
- Het meten van gezondheid is niet nuttig in real life situaties.
- De definitie is zo breed dat het wetenschappelijke beoordelingen verwart met morele en
politieke argumenten. In een complete toestand van fysiek, mentaal en sociaal welzijn zou er
sprake zijn van een leven zonder armoede, ondeugden, geweld, deze moeten niet als
medisch probleem worden beschouwd.
- De definitie verwijst naar een toestand en niet naar een proces.
Kritiek op Huber:
- De definitie is niet op elke burger van toepassing (mensen met minder
gezondheidsvaardigheden).
- Aan de 6 dimensies worden 32 gezondheidsaspecten verbonden, zo lijkt het
gezondheidsbegrip het hele leven te omvatten.
- Gedrag en gezondheid worden met elkaar verward (Van der Stal).
- Huber geeft aan dat er ruimte is voor individuele invulling, dit staat averechts op het idee van
een definitie. Daarom noemt Huber het een generaal concept en geen definitie.
- Er is een onduidelijke relatie tussen aanpassen en regie uitvoeren.
Bovendien moet elke definitie van gezondheid 8 kenmerken hebben, gezondheid moet….;
1. Verder gaan dan de afwezigheid van ziekten en biofysische parameters.
2. Worden opgevat als een bekwaamheid (aanleg).
3. Worden gezien als een continu, dynamisch proces.
4. Potentieel haalbaar zijn voor iedereen onder alle omstandigheden.
5. Malaise/onwelzijn als welzijn omvatten, het vermogen om met beperkingen te leven, om
lichamelijke gebreken te accepteren en hiermee een regeling te treffen.
6. Individualistische benaderingen overwinnen, maar tegelijkertijd kan gezondheid niet alleen
worden gereduceerd tot een resultaat van sociale determinanten.
Leven Lang Gezond (GZW1021)
Inhoud
Wat is gezondheid? (taak 1) .................................................................................................................... 3
Verschil en overeenkomst definities Huber en WHO .......................................................................... 3
Kritiek WHO en Huber ......................................................................................................................... 4
Geschiedenis van de definitie.............................................................................................................. 5
Verschil levensverwachting geslacht: .................................................................................................. 6
Invloed van gezondheidsapps op de definitie van gezondheid ........................................................... 6
Kwaliteit van het leven ........................................................................................................................ 7
Zorgen voor een gezond begin (taak 2) Non biologie ............................................................................. 7
Taak van verloskundige........................................................................................................................ 8
Wanneer is een vrouw vruchtbaar? .................................................................................................... 8
E-health ............................................................................................................................................. 11
Zorgen voor een gezond begin (taak 2) Biologie ................................................................................... 11
Hormonale regeling van de menstruatiecyclus ................................................................................. 11
Overzicht functies van betrokken hormonen .................................................................................... 14
Bevruchting en innesteling ................................................................................................................ 15
Differentiatie...................................................................................................................................... 16
Werking anticonceptiepil................................................................................................................... 17
Hechting (taak 3) ................................................................................................................................... 17
Harry Harlow ..................................................................................................................................... 18
John Bowlby....................................................................................................................................... 18
Mary Ainsworth ................................................................................................................................. 18
Classificatie opvoedstijlen van Baumrind .......................................................................................... 20
Groei (taak 4) niet biologie ................................................................................................................... 21
Jeugdgezondheidszorg....................................................................................................................... 21
Growing into deficit ........................................................................................................................... 22
Preventie............................................................................................................................................ 22
Groeicurve ......................................................................................................................................... 23
Groei (taak 4) biologie ........................................................................................................................... 23
Groei van botten ................................................................................................................................ 24
Hormonale regulering van groei........................................................................................................ 25
,Stress en de HPA-as (taak 5) non biologie............................................................................................. 26
Impact van stress ............................................................................................................................... 26
Hoe uit stress zich op fysiologisch-, cognitief-, emotioneel- gedragsgebied? ................................... 27
Het diathese stress model. ................................................................................................................ 29
Coping................................................................................................................................................ 30
Stress bij kinderen ............................................................................................................................. 31
Sociale media..................................................................................................................................... 31
Stress en de HPA-as (taak 5) biologie .................................................................................................... 32
Wie ben ik (taak 6)................................................................................................................................. 34
Hersenontwikkeling ........................................................................................................................... 35
Slaapproblemen ................................................................................................................................ 36
Ontwikkeling eicel ............................................................................................................................. 37
Secundaire en primaire geslachtskenmerken.................................................................................... 40
Psychologische veranderingen .......................................................................................................... 40
Gezondheidsuitdagingen ................................................................................................................... 41
Sociaal media..................................................................................................................................... 43
Effect risicofactoren ........................................................................................................................... 43
Gezondheidsbeleid (taak 7) ................................................................................................................... 43
Belangrijkste wetten van volksgezondheid........................................................................................ 44
Verschil gezondheidsbeleid Nederland en andere landen ................................................................ 45
Gezondheidsbeleid ............................................................................................................................ 46
(on)gezond werk taak 8 ......................................................................................................................... 47
HPA-as................................................................................................................................................ 51
Burn-out ............................................................................................................................................ 52
Gezond werk ...................................................................................................................................... 52
Gezond leven, goed sociaal netwerk en goede slaap (taak 9)............................................................... 54
Slaapfases .......................................................................................................................................... 54
Het circadiaans ritme......................................................................................................................... 55
Invloed slaap op gezondheid ............................................................................................................. 56
Optimale slaapduur ........................................................................................................................... 56
Sociale steun meten .......................................................................................................................... 57
Sociale steun...................................................................................................................................... 57
Meer kennis, dus gezonder (taak 10) .................................................................................................... 58
Gezondheidsvaardigheden verbeteren ............................................................................................. 60
Veroudering (taak 11) ............................................................................................................................ 60
Consequenties van ouder worden .................................................................................................... 61
, Hoe lager de het cel metabolisme, hoe ouder .................................................................................. 63
Oostwest thuis best (taak 12) ................................................................................................................ 64
kwetsbaarheid ................................................................................................................................... 64
Aging in place .................................................................................................................................... 65
Wat is gezondheid? (taak 1)
In 1948 werd de World Health Organization (WHO) opgericht als onderdeel van de Verenigde Naties.
De WHO hielt de volgende definitie van gezondheid aan: ‘een toestand van volledig fysiek, mentaal
en sociaal welbevinden en niet alleen de afwezigheid van ziekte’. Het stimuleren van gezondheid en
het voorkomen van ziekte staat centraal, niet het genezen van een ziekte.
Het WHO ontwikkelde systemen om ziekte en gezondheid te meten, het ICP model, waarbij
gezondheid wordt bepaald door gezondheidsconditie en sociale en persoonlijke factoren.
Huber uitte kritiek op de definitie van het WHO en introduceerde een definitie waarin regie centraal
staat: ‘gezondheid als vermogen om je aan te passen en je eigen regie te voeren (veerkracht), in het
licht van sociale, mentale en fysieke uitdagingen van het leven’. Ze benadrukte de rol die mensen
spelen in het managen van hun gezondheid (zelfmanagement). Je hoeft niet altijd naar de huisarts, je
kunt ook leven met een ziekte. Je kunt met een ziekte gezond zijn als je je constructief weet te
gedragen.
Het kritiek wat ze heeft komt doordat er tussen de Tweede Wereldoorlog en nu veel is veranderd, en
dus de definitie niet meer passend is. Doordat de levensverwachting bijvoorbeeld is gestegen,
ontstaan er nieuwe uitdagingen in de gezondheidszorg. Er zijn meer mensen met chronische ziekte,
die volgens de definitie van het WHO nooit meer ‘gezond’ kunnen zijn. De definitie is dus te
idealistisch, iedereen zou als patiënt gezien moeten worden. Veerkracht en menselijk vermogen om
zich aan te passen moet volgens Huber niet over het hoofd worden gezien.
De gezondheidsraad in Nederland heeft pogingen gedaan om de definitie van de WHO aan te passen.
Dit werd geen definitie maar een dynamisch concept waarin het vooral gaat om het aanpassen en de
regie voeren over sociale, psychische en emotionele uitdagingen. Tot nu toe hanteert het WHO de
definitie van 1948.
Verschil en overeenkomst definities Huber en WHO
Verschil definitie Huber en WHO:
WHO-> nadruk op een toestand. Mensen die chronisch ziek zijn, zijn moeilijk gezond.
Huber-> meer dynamisch. Mensen die chronisch ziek zijn, kunnen gezond zijn als ze zich aanpassen
aan hun ziekte. (positieve gezondheid)
, Overeenkomst definitie Huber en WHO:
In beide definities wordt gekeken naar gezondheid op biologisch, gedragsmatig en sociaal gebied.
In een vervolgonderzoek van Huber stelde ze 6 pijlers op van positieve gezondheid. De indicatoren
van gezondheid zijn;
1. Lichamelijke functies
2. Mentale functies en beleving
3. Zingeving
4. Kwaliteit van het leven
5. Sociaal-maatschappelijke participatie
6. Dagelijks functioneren
Kritiek WHO en Huber
Kritiek op definitie WHO:
- ‘volledig welzijn’ is een staat die bijna onmogelijk is om te bereiken. Voor ouderen of
patiënten met een chronische ziekte wordt een onhaalbare gezondheidsnorm gesteld.
- Het meten van gezondheid is niet nuttig in real life situaties.
- De definitie is zo breed dat het wetenschappelijke beoordelingen verwart met morele en
politieke argumenten. In een complete toestand van fysiek, mentaal en sociaal welzijn zou er
sprake zijn van een leven zonder armoede, ondeugden, geweld, deze moeten niet als
medisch probleem worden beschouwd.
- De definitie verwijst naar een toestand en niet naar een proces.
Kritiek op Huber:
- De definitie is niet op elke burger van toepassing (mensen met minder
gezondheidsvaardigheden).
- Aan de 6 dimensies worden 32 gezondheidsaspecten verbonden, zo lijkt het
gezondheidsbegrip het hele leven te omvatten.
- Gedrag en gezondheid worden met elkaar verward (Van der Stal).
- Huber geeft aan dat er ruimte is voor individuele invulling, dit staat averechts op het idee van
een definitie. Daarom noemt Huber het een generaal concept en geen definitie.
- Er is een onduidelijke relatie tussen aanpassen en regie uitvoeren.
Bovendien moet elke definitie van gezondheid 8 kenmerken hebben, gezondheid moet….;
1. Verder gaan dan de afwezigheid van ziekten en biofysische parameters.
2. Worden opgevat als een bekwaamheid (aanleg).
3. Worden gezien als een continu, dynamisch proces.
4. Potentieel haalbaar zijn voor iedereen onder alle omstandigheden.
5. Malaise/onwelzijn als welzijn omvatten, het vermogen om met beperkingen te leven, om
lichamelijke gebreken te accepteren en hiermee een regeling te treffen.
6. Individualistische benaderingen overwinnen, maar tegelijkertijd kan gezondheid niet alleen
worden gereduceerd tot een resultaat van sociale determinanten.
