1
, 2
VERBINTENISSENRECHT
WETTELIJK KADER
o Oud BW over eeuwen heen bijna ongewijzigd gelaten => draagkracht verloren
Nt aangepast aan noden 21ste E
o Hervorming laat lang op zich wachten tot Geens
o Nu: nieuw BW ingevoerd bij wet van 13 april 2019
o Boek 5 BW: enkel v toepassing op rechtshandelingen en rechtsfeiten na 1 jan 2023
Eerbiedigende werking
Overgangsrecht v aanvullend recht
WAT IS EEN VERBINTENIS
DEFINITIE EN ESSENTIËLE BESTANDDELEN VAN DE VERBINTENIS
o Verbintenis = rechtsband tss 2 of meer personen ogv SE SA in rechte uitvoering v prestatie (in
geld waardeerbaar) mag eisen
o Doet een rechtsverhouding ontstaan tussen 2 rechtssubjecten
o Art 5.1 BW
o Synoniemen:
juridisch afdwingbare verplichting
vorderingsrecht
persoonlijk recht
schuldvordering
zakelijk recht: S <-> O
o Verbintenis ≠ contract
Contract is een mogelijke bron v verbintenissen
RECHTSBAND TUSSEN RECHTSSUBJECTEN
SE Actief Zijde vh recht
SA Passief Zijde vd verbintenis
o Tss rechtssubjecten:
Pluraliteit = aan beide zijden meer dan 1 persoon
Rechtssubjecten v beide zijden kunnen nt samenvallen
Dier is gn rechtssubject of object
o 2 categorieën:
Natuurlijke personen
Rechtspersonen kan aan rechtsverkeer participeren
, 3
VERBINTENISSEN CONTRACTUEEL BUITENCONTRACTUEEL
VEREISTE HANDELINGSBEKWAAM WILSBEKWAAM
o Handelingsbekwaam: zelfstandig rechtshandelingen verrichten en daar ook verantwoordelijk voor is
o Wilsbekwaam: iedereen
o afbakening zakelijke rechten
Onderscheid Persoonlijk recht Zakelijk recht
1) rechtsband o tss rechtssubjecten o tss rechtssubject
o indirect ook rechtsobject & rechtsobject
o ook tss rechtssubjecten
2) tegenwerpelijkheid Tss partijen (inter partes) Tegenover eenieder (erga omnes)
−> nt doorslaggevend ook tegenwerpelijk aan derden
Relatief recht Absoluut recht
verschil in tegenwerpelijkheid: publiciteit (publiciteitsvoorschriften enkel bij zakelijke rechten, wel uitz)
Onderscheidt is formeel: zakelijke rechten nl. opgesomd in wet:
- eigendom
- mede-eigendom
- zakelijke gebruiksrechten
erfdienstbaarheden
vruchtgebruik
erfpacht
opstal
- zakelijke zekerheidsrechten
bijzondere voorrechten
hypotheek
pand
retentierecht
IN RECHTE AFDWINGBAAR?
o Uitgangspunt: SE kan nakoming v verbintenis in rechte afdwingen vanwege SA
Vormt onderscheid tss juridische verbintenis en bv morele verbintenis / beleefdheidsregel: indien de SA
zn verbintenis niet vrijwillig nakomt, heeft de SE een remedie.
Art. 5.1 BW: SE mag nakoming v verbintenis in rechte eisen indien uit authentieke akte
Vb. notariële akte
o Grijze zone: patronaatsverklaring (letter of comfort) waarbij de moedervennootschap een verklaring aflegt,
een afgezwakte vorm v borgstelling, die een mogelijke MC vd dochtervenn ertoe mt aanzetten o/h contract
te sluiten.
o Uitz: natuurlijke verbintenis (SE kan SA nt verplichten om iets te doen)
, 4
Juridisch bindend
Nt in rechte afgedwongen
Dr betaling w natuurlijke verb omgezet in afdwingbare verbintenis
Vb. verjaarde schuld , weddenschappen en spelen
WAT ZIJN BRONNEN VAN VERBINTENISSEN
- uit rechtshandelingen = handelingen die er toe strekken om rechtsgevolgen te doen ontstaan
- oneigenlijk contract
- buitencontractuele aansprakelijkheid
- wet quasi-contract of quasi-delict
o Open systeem v bronnen v verbintenissen: er kan bindende kracht toekomen aan rechtsfeiten of -handelingen die de
wet nt als bronnen v verbintenissen beschouwt:
De erkenning vh verbod v ongerechtvaardigde verrijking als bron v verbintenis
De erkenning in specifieke gevallen vh rechtmatig vertrouwen als bron v verbintenis
Vb. schijnvertegenwoordiging
Verb door eenzijdige wilsuiting
SOORTEN VERBINTENISSEN
Inspanningsverbintenis Resultaatsverbintenis Garantieverbintenis
= middelenverbintenis
= SA moet inspanningen = verplicht om bepaald = verplicht om bepaald resultaat te
leveren zoals v/e redelijk resultaat te bereiken bereiken (gn mogelijkheid vr overmacht)
persoon verwacht w
Bewijslast SE SA (overmacht)
Vb’en * Gemeente wil enkel wegen * teruggaveplicht v/e Vb. verzekeraar
openstellen die veilig zijn vr houder v/e goed
openbaar verkeer - bewaarnemer
- huurder
* informatieplicht v - bruiklener
notaris/arts
* leveringsplicht
fabrikant
* verb v aannemer
om een dak te laten
leggen
Vb advocaat: zowel resultaats als inspannings
Hangt of v gemeenschappelijke bedoeling v partijen
Idealiter tot uiting gebracht / in contract
Nt in contract: gemeenschappelijke bedoeling nagaan
Arts is deontologisch verboden tot resultaatsverbintenis
Verbintenis om iets te geven Verbintenis om iets te doen Verbintenis om iets NT te doen
, 2
VERBINTENISSENRECHT
WETTELIJK KADER
o Oud BW over eeuwen heen bijna ongewijzigd gelaten => draagkracht verloren
Nt aangepast aan noden 21ste E
o Hervorming laat lang op zich wachten tot Geens
o Nu: nieuw BW ingevoerd bij wet van 13 april 2019
o Boek 5 BW: enkel v toepassing op rechtshandelingen en rechtsfeiten na 1 jan 2023
Eerbiedigende werking
Overgangsrecht v aanvullend recht
WAT IS EEN VERBINTENIS
DEFINITIE EN ESSENTIËLE BESTANDDELEN VAN DE VERBINTENIS
o Verbintenis = rechtsband tss 2 of meer personen ogv SE SA in rechte uitvoering v prestatie (in
geld waardeerbaar) mag eisen
o Doet een rechtsverhouding ontstaan tussen 2 rechtssubjecten
o Art 5.1 BW
o Synoniemen:
juridisch afdwingbare verplichting
vorderingsrecht
persoonlijk recht
schuldvordering
zakelijk recht: S <-> O
o Verbintenis ≠ contract
Contract is een mogelijke bron v verbintenissen
RECHTSBAND TUSSEN RECHTSSUBJECTEN
SE Actief Zijde vh recht
SA Passief Zijde vd verbintenis
o Tss rechtssubjecten:
Pluraliteit = aan beide zijden meer dan 1 persoon
Rechtssubjecten v beide zijden kunnen nt samenvallen
Dier is gn rechtssubject of object
o 2 categorieën:
Natuurlijke personen
Rechtspersonen kan aan rechtsverkeer participeren
, 3
VERBINTENISSEN CONTRACTUEEL BUITENCONTRACTUEEL
VEREISTE HANDELINGSBEKWAAM WILSBEKWAAM
o Handelingsbekwaam: zelfstandig rechtshandelingen verrichten en daar ook verantwoordelijk voor is
o Wilsbekwaam: iedereen
o afbakening zakelijke rechten
Onderscheid Persoonlijk recht Zakelijk recht
1) rechtsband o tss rechtssubjecten o tss rechtssubject
o indirect ook rechtsobject & rechtsobject
o ook tss rechtssubjecten
2) tegenwerpelijkheid Tss partijen (inter partes) Tegenover eenieder (erga omnes)
−> nt doorslaggevend ook tegenwerpelijk aan derden
Relatief recht Absoluut recht
verschil in tegenwerpelijkheid: publiciteit (publiciteitsvoorschriften enkel bij zakelijke rechten, wel uitz)
Onderscheidt is formeel: zakelijke rechten nl. opgesomd in wet:
- eigendom
- mede-eigendom
- zakelijke gebruiksrechten
erfdienstbaarheden
vruchtgebruik
erfpacht
opstal
- zakelijke zekerheidsrechten
bijzondere voorrechten
hypotheek
pand
retentierecht
IN RECHTE AFDWINGBAAR?
o Uitgangspunt: SE kan nakoming v verbintenis in rechte afdwingen vanwege SA
Vormt onderscheid tss juridische verbintenis en bv morele verbintenis / beleefdheidsregel: indien de SA
zn verbintenis niet vrijwillig nakomt, heeft de SE een remedie.
Art. 5.1 BW: SE mag nakoming v verbintenis in rechte eisen indien uit authentieke akte
Vb. notariële akte
o Grijze zone: patronaatsverklaring (letter of comfort) waarbij de moedervennootschap een verklaring aflegt,
een afgezwakte vorm v borgstelling, die een mogelijke MC vd dochtervenn ertoe mt aanzetten o/h contract
te sluiten.
o Uitz: natuurlijke verbintenis (SE kan SA nt verplichten om iets te doen)
, 4
Juridisch bindend
Nt in rechte afgedwongen
Dr betaling w natuurlijke verb omgezet in afdwingbare verbintenis
Vb. verjaarde schuld , weddenschappen en spelen
WAT ZIJN BRONNEN VAN VERBINTENISSEN
- uit rechtshandelingen = handelingen die er toe strekken om rechtsgevolgen te doen ontstaan
- oneigenlijk contract
- buitencontractuele aansprakelijkheid
- wet quasi-contract of quasi-delict
o Open systeem v bronnen v verbintenissen: er kan bindende kracht toekomen aan rechtsfeiten of -handelingen die de
wet nt als bronnen v verbintenissen beschouwt:
De erkenning vh verbod v ongerechtvaardigde verrijking als bron v verbintenis
De erkenning in specifieke gevallen vh rechtmatig vertrouwen als bron v verbintenis
Vb. schijnvertegenwoordiging
Verb door eenzijdige wilsuiting
SOORTEN VERBINTENISSEN
Inspanningsverbintenis Resultaatsverbintenis Garantieverbintenis
= middelenverbintenis
= SA moet inspanningen = verplicht om bepaald = verplicht om bepaald resultaat te
leveren zoals v/e redelijk resultaat te bereiken bereiken (gn mogelijkheid vr overmacht)
persoon verwacht w
Bewijslast SE SA (overmacht)
Vb’en * Gemeente wil enkel wegen * teruggaveplicht v/e Vb. verzekeraar
openstellen die veilig zijn vr houder v/e goed
openbaar verkeer - bewaarnemer
- huurder
* informatieplicht v - bruiklener
notaris/arts
* leveringsplicht
fabrikant
* verb v aannemer
om een dak te laten
leggen
Vb advocaat: zowel resultaats als inspannings
Hangt of v gemeenschappelijke bedoeling v partijen
Idealiter tot uiting gebracht / in contract
Nt in contract: gemeenschappelijke bedoeling nagaan
Arts is deontologisch verboden tot resultaatsverbintenis
Verbintenis om iets te geven Verbintenis om iets te doen Verbintenis om iets NT te doen
