Jurisprudentie
Grenstractaat van Aken arrest
Een landbouwer wordt ten laste gelegd dat hij rogge heeft vervoerd in Nederland én Duitsland zonder te
beschikken over daarvoor vereiste documenten, zoals een paspoort. Hij voert tot zijn verdediging aan dat hij
eigendommen heeft die aan de Nederlandse en Duitse kant van de grens liggen en dat hij daar zijn goederen
vrij mag vervoeren op grond van het tractaat van Aken van 26 juni 1816.
Rechtsvraag: kan een burger zich op een internationaal verdrag beroepen als die niet is getransformeerd naar
het nationaal recht.
Rechtsregel: in Nederland hebben we een monistisch stelsel en dus kunnen burgers zich rechtstreeks beroepen
op internationale verdragen.
Spoorwegstaking arrest
Er is geen regeling over stakingen in de Nederlandse wet. Volgens de NS is staken niet op je werk komen en kan
je dus worden ontslagen. Vakbonden zijn opzoek naar een recht waar ze het staken op kunnen baseren.
Rechtsregel: eerst moet je kijken of een verdrag een directe werking wel of niet beoogt. En de wetgever is
verplicht om een nationale regeling met bepaalde inhoud of strekking te treffen. In dit geval is er dan geen
sprake van eenieder verbindende bepaling.
Reparation for injuries suffered Advisory Opinion arrest
De VN wilde voor de belangen van hun agenten, die tijdens een missie waren omgekomen, opkomen. Deze
bevoegdheid stond niet in het VN-HV. Daarom vroeg de VN om een Advisory Opinion aan het Internationaal
Gerechtshof (IGH) of de VN als organisatie het recht had om een claim in te dienen tegen de verantwoordelijke
overheid voor de geleden schade namens de omgekomen agenten.
Rechtsvraag: Beschikt de VN als internationale organisatie over bevoegdheden om internationale claims in te
dienen voor haarzelf en haar agenten? Met andere woorden, de bevoegdheden die door de staten aan de VN
impliciet zijn toegekend, komt dit neer op internationale rechtspersoonlijkheid?
Rechtsregel: VN beschikt over bevoegdheden die weliswaar niet uitdrukkelijk in het VN-HV zijn vermeld
(‘though not expressly provided’), maar die nodig zijn voor het uitvoeren van haar verplichtingen (‘necessary
implication as being essential to the performance of its duties’) En het IGH verklaarde: if the UN takes actions
in the field that can only be explained through international legal personality, than we have to accept that the
UN has international legal personality. So, the UN can claim damages.
Van Gend & Loos arrest
Van Gend & Loos is een transportbedrijf. Zij werden getroffen door hogere invoerhefÏngen op producten die zij
vervoerden van Duitsland naar Nederland. Zo een tarief was in het EEG-verdrag niet toegestaan
,Costa/Enel arrest
In deze zaak vroeg een Italiaanse rechter aan het Hof of de Italiaanse wetgeving tot nationalisatie van de
elektriciteitsproductie en -distributie wel verenigbaar was met een aantal bepalingen van het EEG-verdrag. Het
Hof bepaalde dat het Europeesrecht boven het Nationaalrecht gaat.
Defrenne II arrest
Gabrielle Defrenne was stewardess bij Sabena tot 68. Vanaf 66 waren daar gelijke lonen voor mannen en
vrouwen ingesteld. Het Hof van Justitie: artikel 157 VWEU heeft rechtstreekse werking. Mocht door het
internationaal recht gebruikt worden.
Van Duyn arrest
In de zaak van Duyn bepaalde het Hof van Justitie EG onder meer dat het toenmalige artikel 48 EEG-Verdrag
(nu artikel 45 VWEU) rechtstreekse werking had in de rechtsorden van de lidstaten en voor particulieren
rechten doet ontstaan, welke de nationale rechter dient te handhaven. Na het verstrijken van de
implementatietermijn van een richtlijn mag een lidstaat zijn nationale wetgeving nog niet toepassen op degene
die overeenkomstig de bepalingen van die richtlijn handelt.
Ratti
Rechtsregel: als een richtlijn niet op tijd of niet goed is omgezet dan
is de richtlijn alsnog geldig.
In dit arrest ging het om de vraag of een nationale wetgeving die in strijd was met een Europese richtlijn,
rechtstreekse werking had. Het Hof van Justitie oordeelde dat een lidstaat verplicht is om de bepalingen van
een richtlijn na de vastgestelde termijn van omzetting in nationaal recht te volgen, zelfs als deze richtlijn nog
niet is omgezet in nationale wetgeving. Als een richtlijn niet tijdig wordt omgezet door een lidstaat, kunnen
particulieren zich rechtstreeks beroepen op de bepalingen van die richtlijn voor de nationale rechter.
Dit arrest heeft een belangrijke rol gespeeld in de ontwikkeling van de rechtstreekse werking van richtlijnen
binnen de EU. Het Hof benadrukte dat als een lidstaat de verplichtingen uit een richtlijn niet tijdig
implementeert, de nationale rechter de richtlijn moet toepassen en de rechten van particulieren moet
beschermen, ook al is de richtlijn nog niet omgezet in nationale wetgeving.
, Week 1
Kenmerken van internationale rechtsorde
- Afhankelijkheid en gelijk aan elkaar
Gelijkheid
- horizontale rechtsorde
- staten aan de top
- staten zijn soeverein
Afhankelijkheid
- Staten dienen met elkaar te onderhandelen en samen te werken
- verschillende disciplines kruisen elkaar
- economie
- politiek
- milieu
- conflictbestrijding
Bronnen van het internationaal recht
- jurisipundentie verdagen, wetten en gewoonte artikel 38 statuut van het
internationaal gerechtshof
- doctrine = opvattingen van de meeste bevoegde schrijvers der verschillende naties.
- eenzijdig en handelingen en verklaringen en besluiten van internationale organisaties
Rechtssubjecten in het internationaal recht
- Rechtssubjectiviteit
- rechtspersoonlijkheid
- primaire en secundaire rechtssubjecten
● dragen van internationale rechten en plichten
● rechten op inter niveau afdwingen/procedure bij een gerechtelijke instantie
● internationale aansprakelijkheid voor schendingen en verplichten
● internationale rechts nadelen
Staten hebben een volledige rechtspersoonlijkheid
Rechtssubjecten
1. Staten
2. internationale organisaties
3. natuurlijke personenen
4. rechtspersonen
5. de-factoren → partij die het niet eens is tegen de huidige regering die veel macht
heeft
6. bevrijdingsbeweging
7. non-gouvernementele organisaties
Grenstractaat van Aken arrest
Een landbouwer wordt ten laste gelegd dat hij rogge heeft vervoerd in Nederland én Duitsland zonder te
beschikken over daarvoor vereiste documenten, zoals een paspoort. Hij voert tot zijn verdediging aan dat hij
eigendommen heeft die aan de Nederlandse en Duitse kant van de grens liggen en dat hij daar zijn goederen
vrij mag vervoeren op grond van het tractaat van Aken van 26 juni 1816.
Rechtsvraag: kan een burger zich op een internationaal verdrag beroepen als die niet is getransformeerd naar
het nationaal recht.
Rechtsregel: in Nederland hebben we een monistisch stelsel en dus kunnen burgers zich rechtstreeks beroepen
op internationale verdragen.
Spoorwegstaking arrest
Er is geen regeling over stakingen in de Nederlandse wet. Volgens de NS is staken niet op je werk komen en kan
je dus worden ontslagen. Vakbonden zijn opzoek naar een recht waar ze het staken op kunnen baseren.
Rechtsregel: eerst moet je kijken of een verdrag een directe werking wel of niet beoogt. En de wetgever is
verplicht om een nationale regeling met bepaalde inhoud of strekking te treffen. In dit geval is er dan geen
sprake van eenieder verbindende bepaling.
Reparation for injuries suffered Advisory Opinion arrest
De VN wilde voor de belangen van hun agenten, die tijdens een missie waren omgekomen, opkomen. Deze
bevoegdheid stond niet in het VN-HV. Daarom vroeg de VN om een Advisory Opinion aan het Internationaal
Gerechtshof (IGH) of de VN als organisatie het recht had om een claim in te dienen tegen de verantwoordelijke
overheid voor de geleden schade namens de omgekomen agenten.
Rechtsvraag: Beschikt de VN als internationale organisatie over bevoegdheden om internationale claims in te
dienen voor haarzelf en haar agenten? Met andere woorden, de bevoegdheden die door de staten aan de VN
impliciet zijn toegekend, komt dit neer op internationale rechtspersoonlijkheid?
Rechtsregel: VN beschikt over bevoegdheden die weliswaar niet uitdrukkelijk in het VN-HV zijn vermeld
(‘though not expressly provided’), maar die nodig zijn voor het uitvoeren van haar verplichtingen (‘necessary
implication as being essential to the performance of its duties’) En het IGH verklaarde: if the UN takes actions
in the field that can only be explained through international legal personality, than we have to accept that the
UN has international legal personality. So, the UN can claim damages.
Van Gend & Loos arrest
Van Gend & Loos is een transportbedrijf. Zij werden getroffen door hogere invoerhefÏngen op producten die zij
vervoerden van Duitsland naar Nederland. Zo een tarief was in het EEG-verdrag niet toegestaan
,Costa/Enel arrest
In deze zaak vroeg een Italiaanse rechter aan het Hof of de Italiaanse wetgeving tot nationalisatie van de
elektriciteitsproductie en -distributie wel verenigbaar was met een aantal bepalingen van het EEG-verdrag. Het
Hof bepaalde dat het Europeesrecht boven het Nationaalrecht gaat.
Defrenne II arrest
Gabrielle Defrenne was stewardess bij Sabena tot 68. Vanaf 66 waren daar gelijke lonen voor mannen en
vrouwen ingesteld. Het Hof van Justitie: artikel 157 VWEU heeft rechtstreekse werking. Mocht door het
internationaal recht gebruikt worden.
Van Duyn arrest
In de zaak van Duyn bepaalde het Hof van Justitie EG onder meer dat het toenmalige artikel 48 EEG-Verdrag
(nu artikel 45 VWEU) rechtstreekse werking had in de rechtsorden van de lidstaten en voor particulieren
rechten doet ontstaan, welke de nationale rechter dient te handhaven. Na het verstrijken van de
implementatietermijn van een richtlijn mag een lidstaat zijn nationale wetgeving nog niet toepassen op degene
die overeenkomstig de bepalingen van die richtlijn handelt.
Ratti
Rechtsregel: als een richtlijn niet op tijd of niet goed is omgezet dan
is de richtlijn alsnog geldig.
In dit arrest ging het om de vraag of een nationale wetgeving die in strijd was met een Europese richtlijn,
rechtstreekse werking had. Het Hof van Justitie oordeelde dat een lidstaat verplicht is om de bepalingen van
een richtlijn na de vastgestelde termijn van omzetting in nationaal recht te volgen, zelfs als deze richtlijn nog
niet is omgezet in nationale wetgeving. Als een richtlijn niet tijdig wordt omgezet door een lidstaat, kunnen
particulieren zich rechtstreeks beroepen op de bepalingen van die richtlijn voor de nationale rechter.
Dit arrest heeft een belangrijke rol gespeeld in de ontwikkeling van de rechtstreekse werking van richtlijnen
binnen de EU. Het Hof benadrukte dat als een lidstaat de verplichtingen uit een richtlijn niet tijdig
implementeert, de nationale rechter de richtlijn moet toepassen en de rechten van particulieren moet
beschermen, ook al is de richtlijn nog niet omgezet in nationale wetgeving.
, Week 1
Kenmerken van internationale rechtsorde
- Afhankelijkheid en gelijk aan elkaar
Gelijkheid
- horizontale rechtsorde
- staten aan de top
- staten zijn soeverein
Afhankelijkheid
- Staten dienen met elkaar te onderhandelen en samen te werken
- verschillende disciplines kruisen elkaar
- economie
- politiek
- milieu
- conflictbestrijding
Bronnen van het internationaal recht
- jurisipundentie verdagen, wetten en gewoonte artikel 38 statuut van het
internationaal gerechtshof
- doctrine = opvattingen van de meeste bevoegde schrijvers der verschillende naties.
- eenzijdig en handelingen en verklaringen en besluiten van internationale organisaties
Rechtssubjecten in het internationaal recht
- Rechtssubjectiviteit
- rechtspersoonlijkheid
- primaire en secundaire rechtssubjecten
● dragen van internationale rechten en plichten
● rechten op inter niveau afdwingen/procedure bij een gerechtelijke instantie
● internationale aansprakelijkheid voor schendingen en verplichten
● internationale rechts nadelen
Staten hebben een volledige rechtspersoonlijkheid
Rechtssubjecten
1. Staten
2. internationale organisaties
3. natuurlijke personenen
4. rechtspersonen
5. de-factoren → partij die het niet eens is tegen de huidige regering die veel macht
heeft
6. bevrijdingsbeweging
7. non-gouvernementele organisaties
