Hoorcolleges participatie
Psychische stoornis
Soms tijdelijke, maar meestal duurzame afwijking of verstoring van het psychisch functioneren
Psychisch functioneren gaat over de manier waarop hersenen werken en hoe dat tot
uitdrukking komt in het gedrag van mensen
- Kan aangemerkt worden als ziekte
- Langdurige en voortdurend, ingrijpend en belemmerend in het dagelijks functioneren
- Is iets anders dan een psychisch probleem
- Meestal is genezing niet mogelijk maar herstel wel
DSM 5 – catalogus waarin systematisch alle stoornissen worden ingedeeld:
- De symptomen
- De duur ervan
- De frequentie
Kritiek op de DSM door van der stel
- Iedereen is anders
- Niet betrouwbaar al meting, mensen kunnen tot een andere conclusie te komen
- Geen behandeling, voorgeschreven
- Stigmatiserend
Depressie
Symptomen (minstens 5 symptomen hebben voor diagnose)
- Sombere stemming
- Beleving plezierig minder
- Gewichtsverandering
- Inslaapproblemen
- Moe, geen energie
- Concentratie gebrek
Internaliserend, vaak slaat het naar binnen mensen zijn in zichzelf gekeerd en negatief karakter
Begeleiding (aandachtspunten)
Acceptatie, transparantie, dagstructuur, fysieke activiteiten, activering, aansluiten, medicijnen,
psycho-educatie (mensen meenemen in wat houd je stoornis in en hoe kun je daar mee omgaan),
onderliggende problematiek via behandeling
Preventie op basis van risico factoren (6.1 hordijk en genugten)
Het beloop van een depressie
- De vorm van problematiek
- Subjectieve elementen
- Kracht van het netwerk
- Fasen
o Overweldigd door de aandoening
, o Worstelen met de aandoening
o Leven met de aandoening
o Leven voorbij de aandoening
Verklaren van het ontstaan van psychische problemen (vaak meerdere factoren)
Biopsychosociaal model is een verklaringsmodel
- Genetisch, verslavingsgevoelig ondervoeding (bio)
- Trauma: kind verloren (psycho)
- Eenzaamheid, verkeerde vrienden (sociaal)
Zie ook de verbanden met elkaar
Herstel
Leven voorbij de ziekte, kwaliteit van leven staat centraal. Betekenis geven (zingeving) aan ziekte en
trauma’s. Weer doelen stellen en invulling geven aan. Genezing is vrij van symptomen.
Vormen van herstel
- Persoonlijk herstel (zin om dingen op te pakken, opleiding gaan doen)
- Functioneel herstel, werken aan het werkgeheugen (executieve functies)
- Maatschappelijk herstel, studie daardoor werk vinden
- Klinisch herstel, medicijnen
Verbanden kunnen leggen, ene herstel werkt vaak door in het volgende.
Icf
Internationale categorisering van functioneren. DSM gaat over de stoornis en de symptomen en icf
gaat over het functioneren. Helpt je om begeleidingstraject op te stellen.
Functies en anatomische eigenschappen, dingen die je wel en niet kan, over wat iemand doet
Participatie, in hoeverre doet iemand mee
Externe factoren, dingen die liggen buiten zichzelf (ouders hebben busje die hem overal naartoe
brengen)
Persoonlijke factoren, die bij iemand horen (altijd vrolijk)
Executieve capaciteiten
- Werkgeheugen
- Plannen
- Inhibitie (je zelf inhouden niet steeds te kletsen)
- Jezelf motiveren
- Zelfreflectie
- Doelen stellen
,Herstel is de basis, daarvoor heb je zelfregulatie nodig. Voor zelfregulatie heb je executieve functies
nodig. Zingeving heb je nodig voor herstel, maar als je jezelf niet aan kunt sturen heb je ook geen
zingeving, kun je die doelen niet opstellen.
Ervaringsdeskundigheid
Drie bronnen van kennis en hun onderlinge verhouding; wetenschappelijke kennis, beroepskennis,
ervaringskennis
Belang van ervaringsdeskundigheid in het sociaal werk
De betekenis van de inzet van eigen ervaringen als professional, ervaringsdeskundigen (hebben
opleiding gevolgd en gereflecteerd op hen ervaringen) en ervaringswerkers in het “herstelproces".
Doelgroepen
- Dementie
- ASS
- Psychose
- Depressie
- Verstandelijke beperking en NAH
Oorzaken/ achtergrond/ visies op de beperking
kracht en kwetsbaarheid
Positieve gezondheid (Huber)
1. Lichaamsfuncties; kunnen bewegen, fysiek goed voelen
2. Mentaal welbevinden; vrolijk zijn, kunnen onthouden, communiceren
3. Zingeving; iets doen wat betekenis heeft in het leven
4. Kwaliteit van leven; kunnen genieten, balans, rondkomen
5. Meedoen; sociale contacten, steun van anderen als dat nodig is
6. Dagelijks functioneren; executieve functies als plannen, omgaan met geld
Gezondheid: een toestand van lichamelijke, geestelijk welzijn en niet slechts de afwezigheid van
ziekte of andere lichamelijke gebreken
Mensen zijn niet alleen ziek, maar hebben ook recht op alles
Persoonlijke domeinen: zorg voor mezelf en anderen, welzijn en gezondheid. Veiligheid en sociale
relaties
Levensdomeinen (participatiedomein) : wonen, werken, leren en vrijetijdsbesteding
Dsm ( diagnostic and statistical manual of mental disorders) handboek om mensen te scoren
- Adhd
- Schizofrenie
- Depressie
- Autisme
, Biopsychosociaal model:
Kwetsbaarheid voor psychisch problemen
- Biologische kwetsbaarheid; erfelijke kenmerken die van invloed zijn op het functioneren
- Psychosociale kwetsbaarheid; te veel stress, traumatische ervaringen of onveilig
opvoedingsklimaat
- Sociale omstandigheden; relatief lage opleiding, laag inkomen, eenzaamheid of uitsluiting
- Culturele situatie; wijze waarop in jouw cultuur wordt gedacht over psychische klachten of
- Samenhang tussen psychische en lichamelijke kwetsbaarheid
- Verschilt van mens tot mens: wanneer gaat de optelsom van kwetsbaarheden over in een
andere (problematische) evenwichtstoestand
Preventieve factoren
- Coping vaardigheden (weten om te gaan met stress)
- Medicatie
- Sociale steun en bescherming
- Ritme en structuur
Sociale participatie: deelname aan informele netwerken als familie, vrienden en buurt
Maatschappelijke participatie: deelname aan formele verbanden, bijvoorbeeld werknemer in een
organisatie, lid van een religieuze gemeenschap, sportvereniging, vrijwilligersorganisatie. Formeel
verband heeft een maatschappelijke opdracht.
Inclusie
- Beloning: dat je het gevoel hebt dat je er echt bij hoort;
- Sprake van tweerichtingsverkeer; ‘minderheid’ past zich niet alleen aan, ook samenleving is
bereid tot verandering om de ander thuis te laten voelen
- Participatie is niet altijd gelijk aan inclusie
Belang participatie en inclusie
- Inkomen
- Kennis
- Vaardigheden
- Welzijn
- Eigenwaarde
- Gevoel van erbij horen
- Meetellen
- Betere gezondheid
Herstelbenadering
Niet zozeer gericht op genezing maar op integratie, persoonlijke ontwikkeling en leren omgaan met
de psychische aandoening
- Klinisch herstel: verminderen/ wegnemen symptomen
- Maatschappelijk herstel: verbetering positie t.a.v. wonen, werk, inkomen en sociale relaties
- Functioneel herstel: bevorderen van executieve functies
Psychische stoornis
Soms tijdelijke, maar meestal duurzame afwijking of verstoring van het psychisch functioneren
Psychisch functioneren gaat over de manier waarop hersenen werken en hoe dat tot
uitdrukking komt in het gedrag van mensen
- Kan aangemerkt worden als ziekte
- Langdurige en voortdurend, ingrijpend en belemmerend in het dagelijks functioneren
- Is iets anders dan een psychisch probleem
- Meestal is genezing niet mogelijk maar herstel wel
DSM 5 – catalogus waarin systematisch alle stoornissen worden ingedeeld:
- De symptomen
- De duur ervan
- De frequentie
Kritiek op de DSM door van der stel
- Iedereen is anders
- Niet betrouwbaar al meting, mensen kunnen tot een andere conclusie te komen
- Geen behandeling, voorgeschreven
- Stigmatiserend
Depressie
Symptomen (minstens 5 symptomen hebben voor diagnose)
- Sombere stemming
- Beleving plezierig minder
- Gewichtsverandering
- Inslaapproblemen
- Moe, geen energie
- Concentratie gebrek
Internaliserend, vaak slaat het naar binnen mensen zijn in zichzelf gekeerd en negatief karakter
Begeleiding (aandachtspunten)
Acceptatie, transparantie, dagstructuur, fysieke activiteiten, activering, aansluiten, medicijnen,
psycho-educatie (mensen meenemen in wat houd je stoornis in en hoe kun je daar mee omgaan),
onderliggende problematiek via behandeling
Preventie op basis van risico factoren (6.1 hordijk en genugten)
Het beloop van een depressie
- De vorm van problematiek
- Subjectieve elementen
- Kracht van het netwerk
- Fasen
o Overweldigd door de aandoening
, o Worstelen met de aandoening
o Leven met de aandoening
o Leven voorbij de aandoening
Verklaren van het ontstaan van psychische problemen (vaak meerdere factoren)
Biopsychosociaal model is een verklaringsmodel
- Genetisch, verslavingsgevoelig ondervoeding (bio)
- Trauma: kind verloren (psycho)
- Eenzaamheid, verkeerde vrienden (sociaal)
Zie ook de verbanden met elkaar
Herstel
Leven voorbij de ziekte, kwaliteit van leven staat centraal. Betekenis geven (zingeving) aan ziekte en
trauma’s. Weer doelen stellen en invulling geven aan. Genezing is vrij van symptomen.
Vormen van herstel
- Persoonlijk herstel (zin om dingen op te pakken, opleiding gaan doen)
- Functioneel herstel, werken aan het werkgeheugen (executieve functies)
- Maatschappelijk herstel, studie daardoor werk vinden
- Klinisch herstel, medicijnen
Verbanden kunnen leggen, ene herstel werkt vaak door in het volgende.
Icf
Internationale categorisering van functioneren. DSM gaat over de stoornis en de symptomen en icf
gaat over het functioneren. Helpt je om begeleidingstraject op te stellen.
Functies en anatomische eigenschappen, dingen die je wel en niet kan, over wat iemand doet
Participatie, in hoeverre doet iemand mee
Externe factoren, dingen die liggen buiten zichzelf (ouders hebben busje die hem overal naartoe
brengen)
Persoonlijke factoren, die bij iemand horen (altijd vrolijk)
Executieve capaciteiten
- Werkgeheugen
- Plannen
- Inhibitie (je zelf inhouden niet steeds te kletsen)
- Jezelf motiveren
- Zelfreflectie
- Doelen stellen
,Herstel is de basis, daarvoor heb je zelfregulatie nodig. Voor zelfregulatie heb je executieve functies
nodig. Zingeving heb je nodig voor herstel, maar als je jezelf niet aan kunt sturen heb je ook geen
zingeving, kun je die doelen niet opstellen.
Ervaringsdeskundigheid
Drie bronnen van kennis en hun onderlinge verhouding; wetenschappelijke kennis, beroepskennis,
ervaringskennis
Belang van ervaringsdeskundigheid in het sociaal werk
De betekenis van de inzet van eigen ervaringen als professional, ervaringsdeskundigen (hebben
opleiding gevolgd en gereflecteerd op hen ervaringen) en ervaringswerkers in het “herstelproces".
Doelgroepen
- Dementie
- ASS
- Psychose
- Depressie
- Verstandelijke beperking en NAH
Oorzaken/ achtergrond/ visies op de beperking
kracht en kwetsbaarheid
Positieve gezondheid (Huber)
1. Lichaamsfuncties; kunnen bewegen, fysiek goed voelen
2. Mentaal welbevinden; vrolijk zijn, kunnen onthouden, communiceren
3. Zingeving; iets doen wat betekenis heeft in het leven
4. Kwaliteit van leven; kunnen genieten, balans, rondkomen
5. Meedoen; sociale contacten, steun van anderen als dat nodig is
6. Dagelijks functioneren; executieve functies als plannen, omgaan met geld
Gezondheid: een toestand van lichamelijke, geestelijk welzijn en niet slechts de afwezigheid van
ziekte of andere lichamelijke gebreken
Mensen zijn niet alleen ziek, maar hebben ook recht op alles
Persoonlijke domeinen: zorg voor mezelf en anderen, welzijn en gezondheid. Veiligheid en sociale
relaties
Levensdomeinen (participatiedomein) : wonen, werken, leren en vrijetijdsbesteding
Dsm ( diagnostic and statistical manual of mental disorders) handboek om mensen te scoren
- Adhd
- Schizofrenie
- Depressie
- Autisme
, Biopsychosociaal model:
Kwetsbaarheid voor psychisch problemen
- Biologische kwetsbaarheid; erfelijke kenmerken die van invloed zijn op het functioneren
- Psychosociale kwetsbaarheid; te veel stress, traumatische ervaringen of onveilig
opvoedingsklimaat
- Sociale omstandigheden; relatief lage opleiding, laag inkomen, eenzaamheid of uitsluiting
- Culturele situatie; wijze waarop in jouw cultuur wordt gedacht over psychische klachten of
- Samenhang tussen psychische en lichamelijke kwetsbaarheid
- Verschilt van mens tot mens: wanneer gaat de optelsom van kwetsbaarheden over in een
andere (problematische) evenwichtstoestand
Preventieve factoren
- Coping vaardigheden (weten om te gaan met stress)
- Medicatie
- Sociale steun en bescherming
- Ritme en structuur
Sociale participatie: deelname aan informele netwerken als familie, vrienden en buurt
Maatschappelijke participatie: deelname aan formele verbanden, bijvoorbeeld werknemer in een
organisatie, lid van een religieuze gemeenschap, sportvereniging, vrijwilligersorganisatie. Formeel
verband heeft een maatschappelijke opdracht.
Inclusie
- Beloning: dat je het gevoel hebt dat je er echt bij hoort;
- Sprake van tweerichtingsverkeer; ‘minderheid’ past zich niet alleen aan, ook samenleving is
bereid tot verandering om de ander thuis te laten voelen
- Participatie is niet altijd gelijk aan inclusie
Belang participatie en inclusie
- Inkomen
- Kennis
- Vaardigheden
- Welzijn
- Eigenwaarde
- Gevoel van erbij horen
- Meetellen
- Betere gezondheid
Herstelbenadering
Niet zozeer gericht op genezing maar op integratie, persoonlijke ontwikkeling en leren omgaan met
de psychische aandoening
- Klinisch herstel: verminderen/ wegnemen symptomen
- Maatschappelijk herstel: verbetering positie t.a.v. wonen, werk, inkomen en sociale relaties
- Functioneel herstel: bevorderen van executieve functies
