Samenvatting Hoofdstuk 9 : Naar sociale, cognitieve en geïntegreerde leertheorieën

Hoofdstuk 9 : Naar sociale, cognitieve en
geïntegreerde leertheorieën
1. Inleiding
 Tegemoetkoming aan kritieken op differentiële associatietheorie

 Aanpassingen/uitbreidingen gebaseerd op verschillende opvattingen van hoe
regelovertredend handelend aangeleerd wordt

2. De sociale leertheorie van Akers
 Oorsprong
o Akers & Burgess :
 ‘A Differential Association-Reinforcment Theory of Criminal Behavior’
 = Vervollediging van Sutherlands theorie
 Sutherland ging niet verder dan te zeggen dat leerprocessen meer
omvatten dan enkel het principe van de imitatie
 Herformuleerden de stellingen van Sutherland
 En weerhielden de stellingen van differentiële associaties
 Zij combineerden deze theorie met principes van operante conditionering uit de
gedragspsychologie (Skinner)
 Theorie geformuleerd in 6 statements
o Gebaseerd op Sutherland
o Maar steeds aangevuld met principes uit de operante conditionering
o Gedrag wordt bepaald door geanticipeerde gevolgen (beloning & straf)
o Gelijkenissen met Bentham
 Bentham : mens maakt afweging tussen kosten en baten van een bepaalde
handeling
 Sociale leertheorie : gedrag wordt bepaald door de geanticipeerde gevolgen
(beloning of straf)




(1) Regelovertredend gedrag wordt aangeleerd op basis van de principes van operante
conditionering

, (2) Regelovertredend gedrag wordt aangeleerd door positieve of negatieve bekrachtiging in niet-
sociale situaties

(3) Het grootste deel van het leren van regelovertredend gedrag gebeurt in die groepen waar
bekrachtiging van het gedrag van een individu het sterkst is

(4) Het leren van regelovertredend gedrag, inclusief specifieke technieken, attitudes en
vermijdingsprocedures, is een functie van effectieve en beschikbare bekrachtigers, en de bestaande
bekrachtigingscontingenties

(5) De specifieke klassen van gedragingen die geleerd worden en de frequentie waarmee ze
voorkomen, is een functie van de effectieve en beschikbare bekrachtigers, en de regels en normen
door welke deze bekrachtigers worden toegepast

(6) Regelovertredend gedrag is een functie van normen die onderscheidend zijn voor
regelovertredend gedrag, en het leren hiervan gebeurt wanneer dergelijk gedrag meer consistent
wordt bekrachtigd dan regelconform gedrag

 Sociale leertheorie van Akers = herwerking op basis van kritieken op DAT
 Sociale leertheorie  4 centrale concepten
o Differentiële associatie
 Frequentie, duur, prioriteit, intensiteit
 Directe en indirecte transmissie
o Definities
 Algemene definities (religieuze/morele opvattingen)
 Specifieke definities (tav bepaald gedrag)
o Differential reinforcement / differentiële bekrachtiging
 De (verwachte) consequenties van bepaalde gedraging
 Bekrachtiging  gedrag wordt verklaard vanuit zijn gevolgen
o Imitation
 Nadoen van wat anderen doen
 Leren via observatie
 Akers vatte zijn theorie als volgt samen :
‘The probability that persons will engage in criminal and deviant behavior is increased and
the probability of their conforming to the norm is decreased when differentially associate
with others who commit criminal behavior and espouse definitions favorable to it, are
relatively more more exposed to in-person or symbolically to salient criminal/deviant models,
define it as desirable or justified in a situation discriminative for the behavior, and have
received in the past and anticipate in the current or future situation relatively greater reward
than punishment for the behavior.’