Achtergronden bij het nieuws – Emma Odijk
HOC - Achtergronden bij het Nieuws
- Week 1, deel 1: Wie heeft de macht in Europa? (4-9-2023)
- Deel 1: 1951-2005: Toenemende Europese integratie
- Waarom EU in Brussel?
- tweetalig, ligt centraal, België is geen bedreiging, verdeeld
land, een van de oprichters, ligt centraal tussen machtsblokken
Duitsland en Frankrijk
- Brussel is niet sexy.
- Het is een Europees Machtscentrum
- 100.000 Bruxpats uit de EU-landen, 5000 diplomaten, 30.000
lobbyisten, 1500 journalisten
- Grote belangen, weinig politiek theater
- Eeuwig probleem voor media: niet sexy
- Nederlandse correspondenten in Brussel zijn erg benaderbaar
- Uitdaging
- Probeer eens tijdens GO een EU-gerelateerd item te maken
om Brussel dichter bij de doelgroep te brengen
- Hoe het begon:
- Ontstaan als reactie op WOII
- Uit idealisme, maar ook om Duitsland in te kapselen
- VS eist Europese samenwerking bij besteding Marshall Plan
- 1950 Schuman-plan: Europese Gemeenschap voor Kolen en
Staal (EGKS)
- Na WOII wilden ze de wapenproductie beter
controleren
- Geestelijk vader: Jean Monnet
- Topbureaucraat, hij wordt gezien als vredestichter
- Economische samenwerking ipv militaire strijd, uniek project!
- Aan de basis van de EU: NL, BE, IT, FR, DUI/BRD, LUX
- Eerste verdragen
- 1950: EGKS
- Waarom samenwerking op dit terrein?
- eerste experiment met supranationale
overdracht van soevereiniteit
- Nadenken: waar is een land verantwoordelijk voor,
waar is de EU verantwoordelijk voor?
- 1957: Verdrag van Rome
- Oprichting van de Europese Economische
Gemeenschap (EEG)
- Doelen:
- Douane-Unie (1968)
- Interne markt → 1987: Single
European Act
- Vrij verkeer van goederen,
diensten, kapitaal en personen →
beginsel van Europa, mag niet aan
getornd worden
, - 1992: EEG wordt EU
- Meer dan economisch blok
- Gezamenlijk buitenlands beleid
- Gezamenlijk beleid op terrein van justitie en veiligheid
- Gemeenschappelijke munt: De Europese Monetaire
Unie
- Introductie euro acht jaar later
- Geen grenzen
- Duizend en één juridische barrières opgeheven
- Miljarden geïnvesteerd in modernisering lidstaten,
wegen en spoorlijnen
- Onderwijs gelijkgetrokken → erasmus beurzen,
diploma’s zijn hetzelfde waard, motivering om
buitenland studeren
- Multinationals aan banden gelegd
- Grondrechten werden gehandhaafd
- Blijvende vrede leek gegarandeerd
- Unieke politieke en diplomatieke prestatie
- Onderlinge verwevenheid
- goed te zien tijdens brexit
- brexit kwam als verrassing
- Alle vezels, draden, zenuwen en bloedbanen tussen
EU en lidstaat ongenadig in het licht
- Deel 2: 2005 - 2020: Breekpunten
- Verworvenheden
- Gezamenlijk machtsblok met meer dan 500 miljoen inwoners
- Hechte samenwerking EU als voorbeeld wereldwijd
- Voor gezamenlijke aanpak gemeenschappelijke vraagstukken
- Tegenspel aan ongrijpbare macht internationale concerns,
financiële sector, de it-bedrijven
- Zie miljardenboetes Amazon, Apple, Facebook, Google,
Microsoft
- De EU-Standaarden in de rest van de wereld gekopieerd
- Wisselend enthousiasme
- Wie profiteert van de EU?
- Koopkracht stijgt
- Maar niet overal goed verdeeld
- Euro niet overal enthousiast ontvangen
- Aanpak crises (zie ook volgende HOC)
- Kiezersopkomst Europees → van 62% in 1979 naar
45% in 2004 en 50% in 2019
- Uitgesproken EU-Voorstanders van 72% in 1991, 49% in 2000
naar 62% in 2022
- Impact Brexit, oorlog Oekraïne
- Keerzijde Europese Integratie
- Uitgegroeid tot een ‘amorfe technocratie’ , iets wat je niet voor
je ziet
- Alles berekend en tot in de details uitonderhandeld
, - ‘Brussel’ geridiculiseerd door media en politici
- Bureaucratie met neiging het werkterrein telkens weer verder
uit te breiden, lidstaten moeten echt tegenwerken ‘dit is van
ons, hier willen we zelf over beslissen’
- In het almaar uitdijende Europese project immers geen
duidelijke grenzen en remmen
- Zonder duidelijke zeggenschap van de Europese
burgers → een vd problemen, taak vd journalistiek om
hier kritisch op te zijn
- Botsing
- Veel Europese regelingen gevolg van botsende belangen van
lidstaten
- Hoe dan ook: Al die regels bleven irritant
- Ondermijnden de autoriteit van de EU dag na dag
- Botsing kon niet uitblijven
- Botsing tussen het ‘Europa van de Kantoren’ en het
‘Europa van de Burgers’ → Mak
- Clara van de Wiel → EU-Correspondent →
https://twitter.com/ClaravandeWiel
- Eu-Instellingen → zie slide voor verhoudingen
-
- Europese commissie
- Europees Parlement
- Council of the European Union
- Europese Commissie
- De motor van de EU
- geen regering, wel uitvoerende macht
- verantwoordelijk voor oa indienen en uitvoering wetten
- 27 commissarissen, elke lidstaat 1
- Voorzitter Ursula von der Leyen
- Vice-voorzitter tot nu toe Frans Timmermans →
bekende wet Green Deal
- Vice-voorzitter Magrethe Vestager → digitale
zaken en mededinging → wordt gezien als
toekomstig voorzitter
- Vice-voorzitter Josep Borrell Fontelles →
buitenlandchef
- Voorgedragen door lidstaten maar ze denken ‘Europees’,
commissieleden vertegenwoordigen Nederlands belang
- Europese raad
- Kijkt met achterdocht naar ‘idealisten’ van de Europese
commissie
HOC - Achtergronden bij het Nieuws
- Week 1, deel 1: Wie heeft de macht in Europa? (4-9-2023)
- Deel 1: 1951-2005: Toenemende Europese integratie
- Waarom EU in Brussel?
- tweetalig, ligt centraal, België is geen bedreiging, verdeeld
land, een van de oprichters, ligt centraal tussen machtsblokken
Duitsland en Frankrijk
- Brussel is niet sexy.
- Het is een Europees Machtscentrum
- 100.000 Bruxpats uit de EU-landen, 5000 diplomaten, 30.000
lobbyisten, 1500 journalisten
- Grote belangen, weinig politiek theater
- Eeuwig probleem voor media: niet sexy
- Nederlandse correspondenten in Brussel zijn erg benaderbaar
- Uitdaging
- Probeer eens tijdens GO een EU-gerelateerd item te maken
om Brussel dichter bij de doelgroep te brengen
- Hoe het begon:
- Ontstaan als reactie op WOII
- Uit idealisme, maar ook om Duitsland in te kapselen
- VS eist Europese samenwerking bij besteding Marshall Plan
- 1950 Schuman-plan: Europese Gemeenschap voor Kolen en
Staal (EGKS)
- Na WOII wilden ze de wapenproductie beter
controleren
- Geestelijk vader: Jean Monnet
- Topbureaucraat, hij wordt gezien als vredestichter
- Economische samenwerking ipv militaire strijd, uniek project!
- Aan de basis van de EU: NL, BE, IT, FR, DUI/BRD, LUX
- Eerste verdragen
- 1950: EGKS
- Waarom samenwerking op dit terrein?
- eerste experiment met supranationale
overdracht van soevereiniteit
- Nadenken: waar is een land verantwoordelijk voor,
waar is de EU verantwoordelijk voor?
- 1957: Verdrag van Rome
- Oprichting van de Europese Economische
Gemeenschap (EEG)
- Doelen:
- Douane-Unie (1968)
- Interne markt → 1987: Single
European Act
- Vrij verkeer van goederen,
diensten, kapitaal en personen →
beginsel van Europa, mag niet aan
getornd worden
, - 1992: EEG wordt EU
- Meer dan economisch blok
- Gezamenlijk buitenlands beleid
- Gezamenlijk beleid op terrein van justitie en veiligheid
- Gemeenschappelijke munt: De Europese Monetaire
Unie
- Introductie euro acht jaar later
- Geen grenzen
- Duizend en één juridische barrières opgeheven
- Miljarden geïnvesteerd in modernisering lidstaten,
wegen en spoorlijnen
- Onderwijs gelijkgetrokken → erasmus beurzen,
diploma’s zijn hetzelfde waard, motivering om
buitenland studeren
- Multinationals aan banden gelegd
- Grondrechten werden gehandhaafd
- Blijvende vrede leek gegarandeerd
- Unieke politieke en diplomatieke prestatie
- Onderlinge verwevenheid
- goed te zien tijdens brexit
- brexit kwam als verrassing
- Alle vezels, draden, zenuwen en bloedbanen tussen
EU en lidstaat ongenadig in het licht
- Deel 2: 2005 - 2020: Breekpunten
- Verworvenheden
- Gezamenlijk machtsblok met meer dan 500 miljoen inwoners
- Hechte samenwerking EU als voorbeeld wereldwijd
- Voor gezamenlijke aanpak gemeenschappelijke vraagstukken
- Tegenspel aan ongrijpbare macht internationale concerns,
financiële sector, de it-bedrijven
- Zie miljardenboetes Amazon, Apple, Facebook, Google,
Microsoft
- De EU-Standaarden in de rest van de wereld gekopieerd
- Wisselend enthousiasme
- Wie profiteert van de EU?
- Koopkracht stijgt
- Maar niet overal goed verdeeld
- Euro niet overal enthousiast ontvangen
- Aanpak crises (zie ook volgende HOC)
- Kiezersopkomst Europees → van 62% in 1979 naar
45% in 2004 en 50% in 2019
- Uitgesproken EU-Voorstanders van 72% in 1991, 49% in 2000
naar 62% in 2022
- Impact Brexit, oorlog Oekraïne
- Keerzijde Europese Integratie
- Uitgegroeid tot een ‘amorfe technocratie’ , iets wat je niet voor
je ziet
- Alles berekend en tot in de details uitonderhandeld
, - ‘Brussel’ geridiculiseerd door media en politici
- Bureaucratie met neiging het werkterrein telkens weer verder
uit te breiden, lidstaten moeten echt tegenwerken ‘dit is van
ons, hier willen we zelf over beslissen’
- In het almaar uitdijende Europese project immers geen
duidelijke grenzen en remmen
- Zonder duidelijke zeggenschap van de Europese
burgers → een vd problemen, taak vd journalistiek om
hier kritisch op te zijn
- Botsing
- Veel Europese regelingen gevolg van botsende belangen van
lidstaten
- Hoe dan ook: Al die regels bleven irritant
- Ondermijnden de autoriteit van de EU dag na dag
- Botsing kon niet uitblijven
- Botsing tussen het ‘Europa van de Kantoren’ en het
‘Europa van de Burgers’ → Mak
- Clara van de Wiel → EU-Correspondent →
https://twitter.com/ClaravandeWiel
- Eu-Instellingen → zie slide voor verhoudingen
-
- Europese commissie
- Europees Parlement
- Council of the European Union
- Europese Commissie
- De motor van de EU
- geen regering, wel uitvoerende macht
- verantwoordelijk voor oa indienen en uitvoering wetten
- 27 commissarissen, elke lidstaat 1
- Voorzitter Ursula von der Leyen
- Vice-voorzitter tot nu toe Frans Timmermans →
bekende wet Green Deal
- Vice-voorzitter Magrethe Vestager → digitale
zaken en mededinging → wordt gezien als
toekomstig voorzitter
- Vice-voorzitter Josep Borrell Fontelles →
buitenlandchef
- Voorgedragen door lidstaten maar ze denken ‘Europees’,
commissieleden vertegenwoordigen Nederlands belang
- Europese raad
- Kijkt met achterdocht naar ‘idealisten’ van de Europese
commissie
