HF1: Casusformulering
Kwaliteitscentrum Diagnostiek
Een vzw gesubsidieerd door Vlaamse overheid
Doel: kwaliteit van diagnostiek in Vl ondersteunen en versterken
Via 4 kernopdrachten:
• Onderzoek
o Wat vooraf ging: implementatie van AIRD in integrale Jeugdzorg
§ Conclusie: nood aan meer handvaten om casusgericht te werken
• Ontwikkeling
o Wat vooraf ging: classificerende diagnostische protocollen autisme en
verstandelijke beperking
§ Maar beter kader nodig: Algemene intersectorale richtlijn
diagnostiek (AIRD) (de 7 pijlers)
• Kennisdeling
• Advies
Achtergrond ontwikkeling Richtlijn Casusformulering
Pathologiemodel
• Enge visie op diagnostiek= maatschappelijk ingebed
o Diagnostiek= een label
• Dominante biomedisch model= probleem-georiënteerd en expert-gedreven
• Cliënt wordt gereduceerd tot zijn symptomen/klachten
• Kan leiden tot stigma en gevoel van onveranderbaarheid
• Biedt weinig handvaten voor behandeling
Verschuiving naar contextuele benadering: Verschuiving van probleem IN persoon naar
de CONTEXTUELE inbedding van menselijke problemen (bv. storend gedrag, burn-out)
Persoonsgericht model (=contextuele benadering)
• Casusformulering biedt een persoonsgeoriënteerd perspectief
• Klachten en uitdagingen worden ingebed in ruimere context, met aandacht voor
positieve factoren en bronnen van veerkracht
• Komen tot een gedeeld begrip
• Aangepast en haalbare doelstellingen
Vraagstelling Onderzoeken 25-26 1
, Diagnostiek in functie van de hulpvraag
De hulpvraag bepaalt de richting vh diagnostisch proces
Wat is de aard van de vraag?
Hoe kunnen de
Welke Wat is de ernst?
moeilijkheden
problematiek is Wat is de
aangepakt
probleem-gefocust
oplossings-gefocust
persoons-gefocust
hier aanwezig? zorgnood?
worden?
Advies
Classificatie Inschaling
Zorg-op-maat
Maar in praktijk bepaalt de hulpvraag niet altijd de richting: vooral deze situatie
Wat is de aard van de vraag?
Hoe kunnen de
moeilijkheden
aangepakt
worden?
Advies
Classificatie Inschaling
Zorg-op-maat
Steeds de vraag stellen: waarom doen we aan diagnostiek bij deze cliënt?
• Wie stelt de vraag?
o Cliënt/context
o Verwijzer
• Wat is de aard vd vraag?
o Classificatie
o Inschaling
o Advies en hulpverlening
• Wat is onze opdracht?
o Verwachtingen
o Visie en werking
Vraagstelling Onderzoeken 25-26 2
,Definitie: Wat is een casusformulering?
= biedt een heldere beschrijving van iemands situatie. Legt uit hoe klachten en
problemen zijn ontstaan en wat ze in stand houden
Casusformulering focust op:
Definitie: vermogen om een gedeeld begrip te bieden vd problemen die iemand
presenteert door middel van een theoretisch uitleg van veronderstelde oorzaken en in
stand houdende factoren, zodat passende interventies kunnen worden ingezet
• Beschrijven = ervaren moeilijkheden worden in kaart gebracht, ook aandacht
voor belangrijke contextuele en positieve of protectieve factoren
• Verklaren = het begrijpen van hoe moeilijkheden ontstaan zijn en in stand worden
gehouden. CF laat toe om hypotheses te formuleren over verklarende factoren,
mechanismen en processen
• Voorschrijven = brug wordt gemaakt tussen het diagnostisch proces en
hulpverlening. Obv CF is het mogelijk om belangrijkste moeilijkheden te
identificeren en op basis daarvan te bepalen welke interventies aangewezen zijn
en in welke volgorde
Waarom casusformulering?
• Helpt ons om verder te kijken dan het beschrijven van klachten en symptomen
• Biedt een kader om te begrijpen hoe uitdagingen ontstaan en in stand worden
gehouden
• Legt de basis voor adviezen en zorg op maat
• Sluit aan bij handelingsgericht werken en een persoongsgericht model
Vraagstelling Onderzoeken 25-26 3
, Casusformulering als proces en product
• Proces: het is dynamisch en kan steeds herzien en geherformuleerd worden obv
nieuwe of aanvullende info
• Product: het is resultaat vh proces, zoals een diagram, verslag of adviesbrief,
aangepast ah doelpubliek. Product is een momentopname en dus tijdelijk
Het 5 i-model
Idiografisch
Een unieke cliënt in een unieke context
• Het in kaart brengen van informatie op niveau van unieke cliënt
• Bio-psycho-sociaal model (eigenlijk te breed/algemeen)
o Een gedetailleerde beschrijving: 7P’s
§ Prestatieklacht
• Moeilijkheden, zorgen, problemen
• Biologisch, psychologisch, socio-cultureel
• Eventueel classificerende diagnose(s)
• Verschillende perspectieven binnen cliëntsysteem (bv.
ouders)
§ Predisponerend (lange termijn)
• Factoren op lange termijn die een zekere kwetsbaarheid
kunnen vormen
• Biologisch, psychologisch, socio-cultureel
• Niet perse onveranderbaar
§ Precipiterend (korte termijn)
• Factoren, stressoren of triggers op KT (life events)
• Biologisch, psychologisch, socio-cultureel
§ Perpetuating (in stand houdende)
• Patroonbestendigheid
• Duurzame patronen die de moeilijkheden mee in stand
kunnen houden
Vraagstelling Onderzoeken 25-26 4
Kwaliteitscentrum Diagnostiek
Een vzw gesubsidieerd door Vlaamse overheid
Doel: kwaliteit van diagnostiek in Vl ondersteunen en versterken
Via 4 kernopdrachten:
• Onderzoek
o Wat vooraf ging: implementatie van AIRD in integrale Jeugdzorg
§ Conclusie: nood aan meer handvaten om casusgericht te werken
• Ontwikkeling
o Wat vooraf ging: classificerende diagnostische protocollen autisme en
verstandelijke beperking
§ Maar beter kader nodig: Algemene intersectorale richtlijn
diagnostiek (AIRD) (de 7 pijlers)
• Kennisdeling
• Advies
Achtergrond ontwikkeling Richtlijn Casusformulering
Pathologiemodel
• Enge visie op diagnostiek= maatschappelijk ingebed
o Diagnostiek= een label
• Dominante biomedisch model= probleem-georiënteerd en expert-gedreven
• Cliënt wordt gereduceerd tot zijn symptomen/klachten
• Kan leiden tot stigma en gevoel van onveranderbaarheid
• Biedt weinig handvaten voor behandeling
Verschuiving naar contextuele benadering: Verschuiving van probleem IN persoon naar
de CONTEXTUELE inbedding van menselijke problemen (bv. storend gedrag, burn-out)
Persoonsgericht model (=contextuele benadering)
• Casusformulering biedt een persoonsgeoriënteerd perspectief
• Klachten en uitdagingen worden ingebed in ruimere context, met aandacht voor
positieve factoren en bronnen van veerkracht
• Komen tot een gedeeld begrip
• Aangepast en haalbare doelstellingen
Vraagstelling Onderzoeken 25-26 1
, Diagnostiek in functie van de hulpvraag
De hulpvraag bepaalt de richting vh diagnostisch proces
Wat is de aard van de vraag?
Hoe kunnen de
Welke Wat is de ernst?
moeilijkheden
problematiek is Wat is de
aangepakt
probleem-gefocust
oplossings-gefocust
persoons-gefocust
hier aanwezig? zorgnood?
worden?
Advies
Classificatie Inschaling
Zorg-op-maat
Maar in praktijk bepaalt de hulpvraag niet altijd de richting: vooral deze situatie
Wat is de aard van de vraag?
Hoe kunnen de
moeilijkheden
aangepakt
worden?
Advies
Classificatie Inschaling
Zorg-op-maat
Steeds de vraag stellen: waarom doen we aan diagnostiek bij deze cliënt?
• Wie stelt de vraag?
o Cliënt/context
o Verwijzer
• Wat is de aard vd vraag?
o Classificatie
o Inschaling
o Advies en hulpverlening
• Wat is onze opdracht?
o Verwachtingen
o Visie en werking
Vraagstelling Onderzoeken 25-26 2
,Definitie: Wat is een casusformulering?
= biedt een heldere beschrijving van iemands situatie. Legt uit hoe klachten en
problemen zijn ontstaan en wat ze in stand houden
Casusformulering focust op:
Definitie: vermogen om een gedeeld begrip te bieden vd problemen die iemand
presenteert door middel van een theoretisch uitleg van veronderstelde oorzaken en in
stand houdende factoren, zodat passende interventies kunnen worden ingezet
• Beschrijven = ervaren moeilijkheden worden in kaart gebracht, ook aandacht
voor belangrijke contextuele en positieve of protectieve factoren
• Verklaren = het begrijpen van hoe moeilijkheden ontstaan zijn en in stand worden
gehouden. CF laat toe om hypotheses te formuleren over verklarende factoren,
mechanismen en processen
• Voorschrijven = brug wordt gemaakt tussen het diagnostisch proces en
hulpverlening. Obv CF is het mogelijk om belangrijkste moeilijkheden te
identificeren en op basis daarvan te bepalen welke interventies aangewezen zijn
en in welke volgorde
Waarom casusformulering?
• Helpt ons om verder te kijken dan het beschrijven van klachten en symptomen
• Biedt een kader om te begrijpen hoe uitdagingen ontstaan en in stand worden
gehouden
• Legt de basis voor adviezen en zorg op maat
• Sluit aan bij handelingsgericht werken en een persoongsgericht model
Vraagstelling Onderzoeken 25-26 3
, Casusformulering als proces en product
• Proces: het is dynamisch en kan steeds herzien en geherformuleerd worden obv
nieuwe of aanvullende info
• Product: het is resultaat vh proces, zoals een diagram, verslag of adviesbrief,
aangepast ah doelpubliek. Product is een momentopname en dus tijdelijk
Het 5 i-model
Idiografisch
Een unieke cliënt in een unieke context
• Het in kaart brengen van informatie op niveau van unieke cliënt
• Bio-psycho-sociaal model (eigenlijk te breed/algemeen)
o Een gedetailleerde beschrijving: 7P’s
§ Prestatieklacht
• Moeilijkheden, zorgen, problemen
• Biologisch, psychologisch, socio-cultureel
• Eventueel classificerende diagnose(s)
• Verschillende perspectieven binnen cliëntsysteem (bv.
ouders)
§ Predisponerend (lange termijn)
• Factoren op lange termijn die een zekere kwetsbaarheid
kunnen vormen
• Biologisch, psychologisch, socio-cultureel
• Niet perse onveranderbaar
§ Precipiterend (korte termijn)
• Factoren, stressoren of triggers op KT (life events)
• Biologisch, psychologisch, socio-cultureel
§ Perpetuating (in stand houdende)
• Patroonbestendigheid
• Duurzame patronen die de moeilijkheden mee in stand
kunnen houden
Vraagstelling Onderzoeken 25-26 4
