Kwaliteitsvol wonen
Inleiding
Kwaliteitsvol wonen
- Kaders
o Wonen als basisbehoefte
o Woonbehoefte en woonmarkt
o Woonbeleid
§ Gastcollege 19/3 -- Gents woonbeleid
o Woonkwaliteit
- Thema’s
o Betaalbaar wonen
o Collectief wonen
o Wonen en zorgen
§ Gastcollege 30/4 – wish
o Meegroei wonen
College 1 – WONEN ALS BASISBEHOEFTE
Recht op wonen
Wonen is een sociaal grondrecht/mensenrecht ?
ð Mensenrechten of grondrechten zijn een verzameling van subjectieve rechten die
tot voorwerp hebben de wezenlijke voorwaarden te waarborgen om als persoon
in waardigheid te leven en zich in vrijheid te ontplooien.
Wonen als sociaal grondrecht
Ze zijn inherent aan het mens-zijn : rechten waarover eenieder beschikt net omdat hij/zij
mens is.
Sociale grondrechten
Ze zijn onaantastbaar en levensnoodzakelijk.
à voor fysieke en psychische ontwikkeling
à opgenomen in internationale verdragen en grondwetten
à staan BOVEN de wet
,à dragen een project in zich
à willen een doel realiseren.
ð De overheid staat in voor het beschermen en verwezenlijken van de voorwaarden
opdat een persoon vrij en in waardigheid kan leven.
o De grondrechten moeten institutioneel worden verankerd ( GRONDWET )
o Overheid mag de grondrechten van de burgers niet aantasten
o Rechten betekent plichten ( voor de overheid om de rechten van de
burgers te honoreren )
o
1 generatie grondrechten => burgerlijk en politiek ( 19e E )
e
2E generatie grondrechten => sociaaleconomische dimensie ( 20e E )
ð Het realiseren van een bepaalde levensstandaard
ð Recht op arbeid, voeding, kleding, HUISVESTING, cultuur,…
Redenering : basisbehoeften dienen vervuld om andere grondrechten te kunnen
uitoefenen.
Het uiteindelijke doel van de sociale grondrechten?
ð Ze komen tot een volledig mens – zijn. Verschillend van het
wederkerigheidsprincipe, wel solidariteit.
Het uiteindelijk resultaat van burgerlijke, politieke, sociale, economische en culturele
grondrechten?
ð Een menswaardig leven
ð Volledig mens-zijn
Universele verklaring voor de rechten van de mens
Wonen als sociaal grondrecht
Nationale verankering
ART 23 BELGISCHE GRONDWET.
n Ieder heeft het recht op een MENSWAARDIG LEVEN te leiden. Iedereen heeft
recht op een BEHOORLIJKE HUISVESTING. Een behoorlijke huisvesting maakt
een essentieel deel uit van het recht een menswaardig leven te leiden.
,Basis voor het Vlaamse woonbeleid : Vlaamse codex wonen
ART 3 : iedereen heeft recht op wonen. Daartoe moet de beschikking over een
aangepaste woning, van goede kwaliteit, in een behoorlijke woonomgeving, tegen een
betaalbare prij en met woonzekerheid worden bevorderd.
Juridische verankering nationaal en internationaal
- Onschendbaarheid van de woning
- Bescherming van privé en gezinsleven
- Sociale zekerheid en recht op sociale bijstand
- OCMW wet : recht op. Maatschappelijke dienstverlening.
Internationale verankering
Universele verklaring voor de rechten van de mens
ART 25. Recht op een levensstandaard, die hoog genoeg is voor de gezondheid en het
welzijn van zichzelf en zijn gezin, incl huisvesting.
Internationaal verdrag economische, sociale en culturele rechten
à 1996
ART 11, de staten die partij zijn bij dit verdrag erkennen het recht van eenieder op een
behoorlijke levensstandaard voor zichzelf en zijn gezin, daarbij inbegrepen behoorlijke
voeding, kleding, huisvesting
à Bepalingen zijn dus juridisch bindend
Herzien Europees Sociaal handvest ( HESH )
ð Speelt een belangrijke rol voor het grondrecht op wonen.
à Deel van de Belgische rechtsorde
ART 16, verplicht steun te verlenen aan het gezin, inclusief het verschafen van
gezinshuisvesting.
Het wordt afgedwongen via 2 toezicht mechanismen:
- Rapporteringsmechanismen
- Collectieve klachtenprocedure bij aanpak woonwagenproblematiek.
College 2 – WONINGMARKT & WOONBEHOEFTE
Wonen als basisbehoefte
ð Wonen is een sociaal grondrecht. (Het is regionaal en Europees verankerd).
Meeste huishoudens doen beroep op VRIJE markt om in hun huisvestigingsbehoefte te
voorzien.
, à Er is nood aan een evenwicht tussen VRAAG EN AANBOD centraal voor de
betaalbaarheid van huisvesting.
Als er geen evenwicht tot stand komt op de vrije markt. Dan zal de OVERHEID ingrijpen.
De overheid houdt de woningmarkt in evenwicht. Iedereen de mogelijkheid geven tot
kwaliteitsvol wonen.
Er zijn verschillende deelmarkten (segmenten ) waartussen de doorstroming bestaat.
ð Een voldoende aanbod aan betaalbare huisvesting moet verzekerd zijn. In België
is dit nog steeds een probleem.
Studie KBC 21/04 Rapport Johan Van Gompel – De woningmarkt in de 3 Belgische
gewesten
Impact van het afschafen van de woonbonus op de vastgoedprijzen? Prijzen zijn niet
afgekoeld. Hoe komt dat?
- Afschafing woonbonus had geen meetbaar efect opvastgoedprijzen want
tenietgedaan door 3 andere dynamieken:
o Lage rente – hypotheekrente bleef dalen – lenen werd nog goedkoper è
meer middelen mobiliseren
o Veel jobs en gunstige arbeidsmarktcondities è meer mensen op de
woningmarkt
o Efect van opbrengsteigendommen (rendement > spaarrente)
- Grote dualiteit op de vastgoedmarkt à grote groep die VG kan kopen op de markt,
ook als investering en groter wordende groep die dit niet meer kan. Werkloosheid
kan aangroeien door COVID è laatste groep wordt groter.
Woningmarkt
3 segmenten:
1/ EIGENDOMSMARKT
= de grootste markt in België.
Cijfers voor België
Inleiding
Kwaliteitsvol wonen
- Kaders
o Wonen als basisbehoefte
o Woonbehoefte en woonmarkt
o Woonbeleid
§ Gastcollege 19/3 -- Gents woonbeleid
o Woonkwaliteit
- Thema’s
o Betaalbaar wonen
o Collectief wonen
o Wonen en zorgen
§ Gastcollege 30/4 – wish
o Meegroei wonen
College 1 – WONEN ALS BASISBEHOEFTE
Recht op wonen
Wonen is een sociaal grondrecht/mensenrecht ?
ð Mensenrechten of grondrechten zijn een verzameling van subjectieve rechten die
tot voorwerp hebben de wezenlijke voorwaarden te waarborgen om als persoon
in waardigheid te leven en zich in vrijheid te ontplooien.
Wonen als sociaal grondrecht
Ze zijn inherent aan het mens-zijn : rechten waarover eenieder beschikt net omdat hij/zij
mens is.
Sociale grondrechten
Ze zijn onaantastbaar en levensnoodzakelijk.
à voor fysieke en psychische ontwikkeling
à opgenomen in internationale verdragen en grondwetten
à staan BOVEN de wet
,à dragen een project in zich
à willen een doel realiseren.
ð De overheid staat in voor het beschermen en verwezenlijken van de voorwaarden
opdat een persoon vrij en in waardigheid kan leven.
o De grondrechten moeten institutioneel worden verankerd ( GRONDWET )
o Overheid mag de grondrechten van de burgers niet aantasten
o Rechten betekent plichten ( voor de overheid om de rechten van de
burgers te honoreren )
o
1 generatie grondrechten => burgerlijk en politiek ( 19e E )
e
2E generatie grondrechten => sociaaleconomische dimensie ( 20e E )
ð Het realiseren van een bepaalde levensstandaard
ð Recht op arbeid, voeding, kleding, HUISVESTING, cultuur,…
Redenering : basisbehoeften dienen vervuld om andere grondrechten te kunnen
uitoefenen.
Het uiteindelijke doel van de sociale grondrechten?
ð Ze komen tot een volledig mens – zijn. Verschillend van het
wederkerigheidsprincipe, wel solidariteit.
Het uiteindelijk resultaat van burgerlijke, politieke, sociale, economische en culturele
grondrechten?
ð Een menswaardig leven
ð Volledig mens-zijn
Universele verklaring voor de rechten van de mens
Wonen als sociaal grondrecht
Nationale verankering
ART 23 BELGISCHE GRONDWET.
n Ieder heeft het recht op een MENSWAARDIG LEVEN te leiden. Iedereen heeft
recht op een BEHOORLIJKE HUISVESTING. Een behoorlijke huisvesting maakt
een essentieel deel uit van het recht een menswaardig leven te leiden.
,Basis voor het Vlaamse woonbeleid : Vlaamse codex wonen
ART 3 : iedereen heeft recht op wonen. Daartoe moet de beschikking over een
aangepaste woning, van goede kwaliteit, in een behoorlijke woonomgeving, tegen een
betaalbare prij en met woonzekerheid worden bevorderd.
Juridische verankering nationaal en internationaal
- Onschendbaarheid van de woning
- Bescherming van privé en gezinsleven
- Sociale zekerheid en recht op sociale bijstand
- OCMW wet : recht op. Maatschappelijke dienstverlening.
Internationale verankering
Universele verklaring voor de rechten van de mens
ART 25. Recht op een levensstandaard, die hoog genoeg is voor de gezondheid en het
welzijn van zichzelf en zijn gezin, incl huisvesting.
Internationaal verdrag economische, sociale en culturele rechten
à 1996
ART 11, de staten die partij zijn bij dit verdrag erkennen het recht van eenieder op een
behoorlijke levensstandaard voor zichzelf en zijn gezin, daarbij inbegrepen behoorlijke
voeding, kleding, huisvesting
à Bepalingen zijn dus juridisch bindend
Herzien Europees Sociaal handvest ( HESH )
ð Speelt een belangrijke rol voor het grondrecht op wonen.
à Deel van de Belgische rechtsorde
ART 16, verplicht steun te verlenen aan het gezin, inclusief het verschafen van
gezinshuisvesting.
Het wordt afgedwongen via 2 toezicht mechanismen:
- Rapporteringsmechanismen
- Collectieve klachtenprocedure bij aanpak woonwagenproblematiek.
College 2 – WONINGMARKT & WOONBEHOEFTE
Wonen als basisbehoefte
ð Wonen is een sociaal grondrecht. (Het is regionaal en Europees verankerd).
Meeste huishoudens doen beroep op VRIJE markt om in hun huisvestigingsbehoefte te
voorzien.
, à Er is nood aan een evenwicht tussen VRAAG EN AANBOD centraal voor de
betaalbaarheid van huisvesting.
Als er geen evenwicht tot stand komt op de vrije markt. Dan zal de OVERHEID ingrijpen.
De overheid houdt de woningmarkt in evenwicht. Iedereen de mogelijkheid geven tot
kwaliteitsvol wonen.
Er zijn verschillende deelmarkten (segmenten ) waartussen de doorstroming bestaat.
ð Een voldoende aanbod aan betaalbare huisvesting moet verzekerd zijn. In België
is dit nog steeds een probleem.
Studie KBC 21/04 Rapport Johan Van Gompel – De woningmarkt in de 3 Belgische
gewesten
Impact van het afschafen van de woonbonus op de vastgoedprijzen? Prijzen zijn niet
afgekoeld. Hoe komt dat?
- Afschafing woonbonus had geen meetbaar efect opvastgoedprijzen want
tenietgedaan door 3 andere dynamieken:
o Lage rente – hypotheekrente bleef dalen – lenen werd nog goedkoper è
meer middelen mobiliseren
o Veel jobs en gunstige arbeidsmarktcondities è meer mensen op de
woningmarkt
o Efect van opbrengsteigendommen (rendement > spaarrente)
- Grote dualiteit op de vastgoedmarkt à grote groep die VG kan kopen op de markt,
ook als investering en groter wordende groep die dit niet meer kan. Werkloosheid
kan aangroeien door COVID è laatste groep wordt groter.
Woningmarkt
3 segmenten:
1/ EIGENDOMSMARKT
= de grootste markt in België.
Cijfers voor België
