Samenvatting Richtlijnen Onderste Extremiteit (blok 1.3)

RICHTLIJNEN
Blok 1.3 – Onderste Extremiteit

,INHOUDSOPGAVE

Clinical guideline ‘Achilles Pain’ .......................................................................................................... 2

KNGF-richtlijn ‘Acuut knieletsel’ .......................................................................................................... 4

KNGF-richtlijn ‘Revalidatie na VKB-reconstructie’ ........................................................................... 12

KNGF-richtlijn ‘Artrose heup-knie’ ..................................................................................................... 18

KNGF-richtlijn ‘Enkelletsel’ ................................................................................................................. 30

KNGF-richtlijn ‘Menisectomie’ ............................................................................................................ 38

Richtlijn ‘Ziekte van Bechterew’ ......................................................................................................... 45




1

,CLINICAL GUIDELINE ‘ACHILLES PAIN’

PREVALENTIE
Stoornissen aan de achillespees zijn een van de meest voorkomende
overbelastingsblessures. De meeste mensen die hieraan lijden sporten op recreatief of
competitief niveau. De jaarlijkse incidentie van achillespees tendinopathie is tussen de 7-9%.
Alhoewel het veel bij actieve mensen voorkomt, zijn inactieve ouderen niet immuun voor deze
pathologie. De gemiddelde leeftijd van iemand met een achillespees tendinopathie is tussen
de 30 en de 50 jaar oud. Daarnaast komt het vaker voor bij mannen dan bij vrouwen.

PATHO-ANATOMISCHE KENMERKEN
De achillespees is de grootste en de sterkste pees in het lichaam. De pees is een
gecombineerde pees van de M. Gastrocnemius en de M. Soleus. De pees is gemiddeld vijftien
centimeter lang en de insertie ligt aan het posterieure deel van de calcaneus. Proximaal is de
pees breed en plat. Verder naar distaal is de pees ronder en dichterbij de insertie wordt de
pees platter en breder.

De pees wordt op drie plekken van bloed voorzien:
De spierpeesovergang;
In de loop van de pees;
Bij de pees-bot insertie.

De vasculaire dichtheid is het grootst proximaal en het minst in het midden van de pees. De
pees wordt geïnnerveerd door de surale zenuw.

Acute irritatie van een gezonde achillespees kan voorkomen door een ontsteking van het
paratenon. Er ontstaat een lokale zwelling tussen de paratenon en achilles, welke palpeerbaar
en zichtbaar is. de degeneratie van de achillespees kenmerkt zich, naast een verandering van
kleur en substantie, met een toegenomen vascularisatie of neovascularisatie (dikkere pees).

Pijn bij een achillespees tendinopathie kan veroorzaakt worden door verhoogde concentraties
van neurotransmitters (glutamaat).

Risicofactoren
Intrinsiek Een afgenomen of toegenomen dorsaalflexie;
Abnormale range of motion van de art. taloclacaneovicularis
(onderste spronggewricht): inversie en eversie;
Afgenomen sterkte van plantairflexie;
Een toegenomen inversie en snelheid waarmee deze eindstand
wordt bereikt;
Een abnormale peesstructuur;
Comorbiditeit, waaronder obesitas, hoge bloeddruk, toegenomen
cholesterol en diabetes.
Extrinsiek Uit het niets veel/grote afstanden gaan lopen;
Het verhogen van de intensiteit;
Lopen met veel verschillende hoogten (heuvels, bergen);
Weer trainen na een tijd niet meer getraind te hebben;
Koude temperaturen.

DIAGNOSE EN CLASSIFICATIE
Symptomen van een achillespees tendinopathie zijn:
Intermitterende pijn gerelateerd aan activiteiten;
Stijfheid bij gewicht dragen en langdurige immobiliteit (slapen);


2

, Stijfheid en pijn bij het begin van een oefensessie, die doorgaat naarmate de oefening
vordert. Naarmate de toestand verslechtert, is een progressie van pijn een manier van
duur van de activiteit te verbreken.

Meetinstrumenten/vragenlijsten die gebruikt kunnen worden zijn:
Nirschl Pain Phase Scale of Athletic Overuse Injuries: 7-level classificatiesysteem,
gebaseerd op pijnintensiteit en functionele limitaties.
Achilles Tendon Palpation Test: lokale gevoeligheid van de achillespees twee tot
zes centimeter proximaal van de insertie.
Arc Sign: gebied van de palpeerbare zwelling beweegt bij dorsaal- en plantairflexie.
Royal London Hospital Test: gevoeligheid drie centimeter proximaal van de
calcaneus met de enkel in lichte plantairflexie, dat vermindert wanneer de enkel in
dorsaalflexie is.

ONDERZOEK
Victorian Institue of Sport Assessment: intensiteit van de achillespees tendinopathie
bepalen. Dit onderzoek bestaat uit acht items over stijfheid, pijn en functie.
Foot and Ankle Ability Measures: activiteiten limitaties en participatiebeperkingen voor
mensen met voet- en enkelstoornissen. Er zijn 21 items over ADL en acht over sport.

Zes testen om de functie van de achillespees te onderzoeken:
Drie springtesten (hinkelen, drop counter movement jump en counter movement jump);
Twee krachttesten (concentrisch en excentrisch-concentrisch heel raises);
Spieruithoudingsvermogen test.

PROGNOSE
Significante verlaging van pijn en verbetering van functie na zes tot twaalf weken behandeling.

INTERVENTIE
Verschillende behandelinterventies en de effecten ervan zijn:
Excentrisch trainen: voor het verminderen van pijn en het verbeteren van de functie.
Lasertherapie: zorgt voor het verminderen van pijn en stijfheid.
Iontophoresis: spuit met dexamethason zorgt voor pijnvermindering en
functieverbetering.
Rekken: zorgt voor pijnvermindering en functieverbetering bij patiënten met
gelimiteerde dorsaalflexie.
Voetorthese: pijnvermindering en voet-/enkelkinematica ondersteuning tijdens
bijvoorbeeld het hardlopen.
Soft tissue release: zorgt voor pijnvermindering en mobiliteit- en functieverbetering.
Taping: verminderen van de spanning op de achillespees.




3