ELEKTRISITEIT – ONTGINNING TOT BINNE-IN ONS HUISE
WAAR KOM STEENKOOL VANDAAN?
HOE WORD ELEKTRISITEIT OPGEWEK?
Steenkool is 'n swart rots wat wat gebrand kan word om
• In 1831 ontdek Michael Faraday dat wanneer magnete
energie in kragstasies oral oor die wêreld te
en bewegende geleiers (bv.
produseer.Steenkool word gevorm van die oorblyfsels van
koperdraad) relatief tot mekaar beweeg, elektrisiteit
dooie bome, varings en sommige ander plante wat 300 tot
opgewek word.
400 miljoen jaar gelede geleef het. Dit was toe die aarde • Faraday ontdek dat die meganiese energie wat gebruik
meestal met moerasagtige woude bedek is. Hierdie soort word om ’n magneet binnein ’n draadspoel te beweeg, in
plante was baie anders as die plante wat ons vandag kry. elektriese energie omgeskakel word en ’n elektriese
Mettertyd is van die lae dooie plante op die bodem van stroom in die draad tot gevolg het.
die moeras met water en modder bedek. Die boonste lae • Faraday se uitvinding beteken dus dat elektrone vloei as
het afgedruk op die onderste dooie plante. Oor miljoene ’n draadspoel binne-in ’n
jare het die hitte en druk die plante in steenkool verander magneetveld beweeg.
wat ons vandag myn. • ’n Generator is ’n toestel wat meganiese energie
omskakel in elektriese energie as
‘n draadspoel binne-in ‘n magneetveld beweeg.
• ‘n Generator bestaan uit ’n draadspoel, magnete en
sleepringe.
• Die magnete kan permanente magnete of
elektromagnete wees en dit skep ‘n
magneetveld.
• Die punte van die draadspoel word verbind aan twee
ringe wat bekend staan as
sleepringe.
• Die stroom word van die draadspoel na die eksterne
stroombaan gelei deur borsels
wat met die sleepringe kontak maak.
• Dit is hierdie ontdekking wat gelei het tot die ontstaan
Baie van die aarde was miljoene jare gelede met van die moderne kragstasie –
moerasse bedek. ’n konstante en betroubare verskaffer van groot
hoeveelhede elektrisiteit aan die
verbruiker.
Hoe ons die fossielbrandstowwe ontgin verskil ook.
Steenkool word meestal verkry deur myne te grawe
wat deur die rots en sand gaan om by die
steenkoolafsettings diep onder die oppervlak uit te
kom. Dit maak 'n groot gat in die oppervlak van die
aarde soos jy in hierdie foto van my kan sien.
VANAF DIE KRAGSENTRALE TOT BINNE-IN ONS HUISE
ELEKTRISITEIT WORD IN ‘N MASSIEWE
STROOMBAAN NA ONS HUISE OORGEDRA
Vir oppervlakmynbou moet die minerale naby aan
Vanaf 'n kragstasie word elektrisiteit deur
die aardoppervlak wees. Die meeste van die
steenkool wat in Suid-Afrika voorkom, is vlak transmissie kabels,wat deur reuse kragpale
genoeg vir oppervlakmynbou. Die rotse lê gewoonlik ondersteun word oorgedra. Die
in lae. Om die steenkoollaag bloot te stel, moet die transmissiekabels vorm deel van die
lae bo dit eers verwyder word. Die plantegroei en stroombaan wat die kragstasies verbind met
grond, wat die bogrond genoem word, word die plekke waar elektrisiteit benodig word
verwyder en eenkant gesit sodat dit ná die tyd weer
in die grond geplaas kan word. As daar 'n laag rots,
wat die bolaag genoem word, bo die blootgelegde BIBLIOGRAFIE
steenkoollaag is, word dit ook verwyder voordat die
steenkool uitgegrawe kan word. Nadat al die http://www.thunderboltkids.co.za/Grade5/03-
steenkool verwyder is, word die bolaag en bogrond energy-and-change/chapter_af2.html
teruggeplaas om te help om die natuurlike
plantegroei van die gebied te herstel. http://www.crses.sun.ac.za/files/services/schools/ele
ctricity/Elektrisiteit%20word%2013.pdf
https://www.saimm.co.za/Journal/v071n04p067.pdf
WAAR KOM STEENKOOL VANDAAN?
HOE WORD ELEKTRISITEIT OPGEWEK?
Steenkool is 'n swart rots wat wat gebrand kan word om
• In 1831 ontdek Michael Faraday dat wanneer magnete
energie in kragstasies oral oor die wêreld te
en bewegende geleiers (bv.
produseer.Steenkool word gevorm van die oorblyfsels van
koperdraad) relatief tot mekaar beweeg, elektrisiteit
dooie bome, varings en sommige ander plante wat 300 tot
opgewek word.
400 miljoen jaar gelede geleef het. Dit was toe die aarde • Faraday ontdek dat die meganiese energie wat gebruik
meestal met moerasagtige woude bedek is. Hierdie soort word om ’n magneet binnein ’n draadspoel te beweeg, in
plante was baie anders as die plante wat ons vandag kry. elektriese energie omgeskakel word en ’n elektriese
Mettertyd is van die lae dooie plante op die bodem van stroom in die draad tot gevolg het.
die moeras met water en modder bedek. Die boonste lae • Faraday se uitvinding beteken dus dat elektrone vloei as
het afgedruk op die onderste dooie plante. Oor miljoene ’n draadspoel binne-in ’n
jare het die hitte en druk die plante in steenkool verander magneetveld beweeg.
wat ons vandag myn. • ’n Generator is ’n toestel wat meganiese energie
omskakel in elektriese energie as
‘n draadspoel binne-in ‘n magneetveld beweeg.
• ‘n Generator bestaan uit ’n draadspoel, magnete en
sleepringe.
• Die magnete kan permanente magnete of
elektromagnete wees en dit skep ‘n
magneetveld.
• Die punte van die draadspoel word verbind aan twee
ringe wat bekend staan as
sleepringe.
• Die stroom word van die draadspoel na die eksterne
stroombaan gelei deur borsels
wat met die sleepringe kontak maak.
• Dit is hierdie ontdekking wat gelei het tot die ontstaan
Baie van die aarde was miljoene jare gelede met van die moderne kragstasie –
moerasse bedek. ’n konstante en betroubare verskaffer van groot
hoeveelhede elektrisiteit aan die
verbruiker.
Hoe ons die fossielbrandstowwe ontgin verskil ook.
Steenkool word meestal verkry deur myne te grawe
wat deur die rots en sand gaan om by die
steenkoolafsettings diep onder die oppervlak uit te
kom. Dit maak 'n groot gat in die oppervlak van die
aarde soos jy in hierdie foto van my kan sien.
VANAF DIE KRAGSENTRALE TOT BINNE-IN ONS HUISE
ELEKTRISITEIT WORD IN ‘N MASSIEWE
STROOMBAAN NA ONS HUISE OORGEDRA
Vir oppervlakmynbou moet die minerale naby aan
Vanaf 'n kragstasie word elektrisiteit deur
die aardoppervlak wees. Die meeste van die
steenkool wat in Suid-Afrika voorkom, is vlak transmissie kabels,wat deur reuse kragpale
genoeg vir oppervlakmynbou. Die rotse lê gewoonlik ondersteun word oorgedra. Die
in lae. Om die steenkoollaag bloot te stel, moet die transmissiekabels vorm deel van die
lae bo dit eers verwyder word. Die plantegroei en stroombaan wat die kragstasies verbind met
grond, wat die bogrond genoem word, word die plekke waar elektrisiteit benodig word
verwyder en eenkant gesit sodat dit ná die tyd weer
in die grond geplaas kan word. As daar 'n laag rots,
wat die bolaag genoem word, bo die blootgelegde BIBLIOGRAFIE
steenkoollaag is, word dit ook verwyder voordat die
steenkool uitgegrawe kan word. Nadat al die http://www.thunderboltkids.co.za/Grade5/03-
steenkool verwyder is, word die bolaag en bogrond energy-and-change/chapter_af2.html
teruggeplaas om te help om die natuurlike
plantegroei van die gebied te herstel. http://www.crses.sun.ac.za/files/services/schools/ele
ctricity/Elektrisiteit%20word%2013.pdf
https://www.saimm.co.za/Journal/v071n04p067.pdf
