DEEL 4: CONTRACTENRECHT
INHOUDSOPGAVE
Hoofdstuk 1: begrippen en definities
Hoofdstuk 2: soorten overeenkomsten
Hoofdstuk 3: grondbeginselen van het contractenrecht
Hoofdstuk 4: geldigheidsvoorwaarden
Hoofdstuk 5: gevolgen tussen partijen bij de uitvoering van de overeenkomst /
Wat doen bij contractbreuk ?
Hoofdstuk 6: gevolgen tegenover derden
Hoofdstuk 7: het einde van de overeenkomst
Hoofdstuk 8: het bewijs van verbintenissen
Hoofdstuk 9: het koopcontract
HOOFDSTUK 1: BEGRIPPEN EN DEFINITIES
1
,Verbintenis: art. 5.1 BW
= rechtsband waardoor een of meer personen gehouden zijn tot een prestatie
prestatie =
A. iets geven
vb. bij koop van een huis: huis geven - koopsom geven
B. iets doen
vb. bij opdracht landmeter: stuk grond opmeten
vb. bij opdracht vastgoedmakelaar: bemiddelen bij verkoop
C. iets laten
vb. bij arbeidscontract: eerste jaar na ontslag niet bij concurrentie gaan
werken
vb. deelnemers Temption Island hebben tijdelijk zwijgplicht
contractspartijen = schuldenaar (SA) en schuldeiser (SE)
→ schuldenaar: levert prestatie
→ schuldeiser: heeft recht op prestatie
art. 5.3 BW : verbintenis = gevolg van
ofwel een rechtshandeling cfr. art. 1.3 BW (o.a. contract art. 5.4 BW)
ofwel van een oneigenlijk contract (vb. onverschuldigde betaling)
ofwel van buitencontractuele aansprakelijkheid (onrechtmatige daad)
ofwel van de wet (bijv. wettelijke onderhoudsplicht)
art. 5.1 BW: verbintenis moet uitgevoerd worden, indien nodig voor de rechtbank
afgedwongen
→ wanprestatie leidt tot contractuele aansprakelijkheid
art. 1101 t.e.m. 1369 oud BW
= algemeen contractenrecht +
Boek 5 BW verbintenissenrecht
→ van toepassing op alle contracten
Boek 5 voor contracten afgesloten vanaf 1/1/2023
→ verder in oud BW specifieke regels voor bijzondere (benoemde) contracten
(nog niet in nieuw BW)
HOOFDSTUK 2: SOORTEN OVEREENKOMSTEN
2
,1 CONSENSUELE VORMELIJKE EN ZAKELIJKE CONTRACTEN
art. 5.5 BW
consensuele overeenkomst: consensus of akkoord is voldoende om geldige
overeenkomst te hebben
vb. verkoop auto aan een vriend
vormelijk contract: formaliteit of procedure nodig om geldig te zijn vb. huwelijk:
procedure van aangifte en voltrekking voor ambtenaar van burgerlijke stand
(plechtig contract)
vb. opdracht van syndicus: schriftelijke opdracht nodig
zakelijk contract: overhandiging van een zaak nodig om geldig te zijn
vb. lening: afgifte geldsom nodig
2 WEDERKERIGE EENZIJDIGE CONTRACTEN
art. 5.6 BW
eenzijdige overeenkomst: 1 partij belooft een prestatie
vb. schenking: enkel schenker belooft een som geld te geven
wederkerige overeenkomst: beide partijen beloven elkaar een prestatie
vb. verkoop van een huis
3 CONTRACTEN ONDER BEZWARENDE TITEL TEN KOSTELOZE TITELS
art. 5.7 BW
overeenkomst onder bezwarende titel: alle partijen krijgen een voordeel
vb. verkoop van een huis, huur, lening
overeenkomst ten kosteloze titel: 1 partij krijgt een voordeel
vb. Schenking
= contract om niet ("... iets terug te krijgen ...") cfr. art. 215, § 1 oud BW
4 VERGELDEND CONTRACT KANSCONTRACT
3
, art. 5.8 BW
vergeldend contract: tegenprestatie is bekend en prestaties zijn gelijkwaardig
vb. verkoop van een huis
kanscontract: tegenprestatie is afhankelijk van onzekere gebeurtenis
vb. deelnemen aan lotto, brandverzekering
5 BENOEMDE ONBENOEMDE CONTRACTEN
benoemd contract: bovenop regels van algemeen contractenrecht zijn ook
specifieke wettelijke regels voorzien
vb. koop, huur, lening, aanneming
onbenoemd contract: geen specifieke reglementering, enkel algemeen
contractenrecht toepasselijk
vb. sponsorcontract, contract met dokter
6 HOOFDCONTRACTEN BIJKOMENDE CONTRACTEN
hoofdcontract: contract bestaat op zichzelf
vb. verkoop van een huis, lening
bijkomend contract: is ondergeschikt/ hoort bij hoofdcontract, staat niet alleen
vb. hypotheek = waarborg dat lening (= hoofdcontract) wordt terugbetaald
gevaar: hypotheek volgt het huis (volgrecht)
→ bij verkoop wordt hypotheek mee verkocht
→ controle door VGM/bemiddelaar nodig
→ koper moet geïnformeerd worden (risico op verlies
gekocht goed)
7 MIDDELENVERBINTENIS RESULTAATSVERBINTENIS
art. 5.72 BW
middelenverbintenis (inspanningsverbintenis): men doet alles wat kan om de
verbintenis te vervullen, maar zonder garantie op resultaat
vb. huisdokter
vb. vastgoedmakelaar
resultaatsverbintenis: men garandeert een bepaald resultaat
vb. plastisch chirurg
vb. landmeter die opmeting uitvoert
8 VERBINTENIS INTUÏTIE PERSONAE VERBINTENIS INTUÏTU PERCUNIAE
4
INHOUDSOPGAVE
Hoofdstuk 1: begrippen en definities
Hoofdstuk 2: soorten overeenkomsten
Hoofdstuk 3: grondbeginselen van het contractenrecht
Hoofdstuk 4: geldigheidsvoorwaarden
Hoofdstuk 5: gevolgen tussen partijen bij de uitvoering van de overeenkomst /
Wat doen bij contractbreuk ?
Hoofdstuk 6: gevolgen tegenover derden
Hoofdstuk 7: het einde van de overeenkomst
Hoofdstuk 8: het bewijs van verbintenissen
Hoofdstuk 9: het koopcontract
HOOFDSTUK 1: BEGRIPPEN EN DEFINITIES
1
,Verbintenis: art. 5.1 BW
= rechtsband waardoor een of meer personen gehouden zijn tot een prestatie
prestatie =
A. iets geven
vb. bij koop van een huis: huis geven - koopsom geven
B. iets doen
vb. bij opdracht landmeter: stuk grond opmeten
vb. bij opdracht vastgoedmakelaar: bemiddelen bij verkoop
C. iets laten
vb. bij arbeidscontract: eerste jaar na ontslag niet bij concurrentie gaan
werken
vb. deelnemers Temption Island hebben tijdelijk zwijgplicht
contractspartijen = schuldenaar (SA) en schuldeiser (SE)
→ schuldenaar: levert prestatie
→ schuldeiser: heeft recht op prestatie
art. 5.3 BW : verbintenis = gevolg van
ofwel een rechtshandeling cfr. art. 1.3 BW (o.a. contract art. 5.4 BW)
ofwel van een oneigenlijk contract (vb. onverschuldigde betaling)
ofwel van buitencontractuele aansprakelijkheid (onrechtmatige daad)
ofwel van de wet (bijv. wettelijke onderhoudsplicht)
art. 5.1 BW: verbintenis moet uitgevoerd worden, indien nodig voor de rechtbank
afgedwongen
→ wanprestatie leidt tot contractuele aansprakelijkheid
art. 1101 t.e.m. 1369 oud BW
= algemeen contractenrecht +
Boek 5 BW verbintenissenrecht
→ van toepassing op alle contracten
Boek 5 voor contracten afgesloten vanaf 1/1/2023
→ verder in oud BW specifieke regels voor bijzondere (benoemde) contracten
(nog niet in nieuw BW)
HOOFDSTUK 2: SOORTEN OVEREENKOMSTEN
2
,1 CONSENSUELE VORMELIJKE EN ZAKELIJKE CONTRACTEN
art. 5.5 BW
consensuele overeenkomst: consensus of akkoord is voldoende om geldige
overeenkomst te hebben
vb. verkoop auto aan een vriend
vormelijk contract: formaliteit of procedure nodig om geldig te zijn vb. huwelijk:
procedure van aangifte en voltrekking voor ambtenaar van burgerlijke stand
(plechtig contract)
vb. opdracht van syndicus: schriftelijke opdracht nodig
zakelijk contract: overhandiging van een zaak nodig om geldig te zijn
vb. lening: afgifte geldsom nodig
2 WEDERKERIGE EENZIJDIGE CONTRACTEN
art. 5.6 BW
eenzijdige overeenkomst: 1 partij belooft een prestatie
vb. schenking: enkel schenker belooft een som geld te geven
wederkerige overeenkomst: beide partijen beloven elkaar een prestatie
vb. verkoop van een huis
3 CONTRACTEN ONDER BEZWARENDE TITEL TEN KOSTELOZE TITELS
art. 5.7 BW
overeenkomst onder bezwarende titel: alle partijen krijgen een voordeel
vb. verkoop van een huis, huur, lening
overeenkomst ten kosteloze titel: 1 partij krijgt een voordeel
vb. Schenking
= contract om niet ("... iets terug te krijgen ...") cfr. art. 215, § 1 oud BW
4 VERGELDEND CONTRACT KANSCONTRACT
3
, art. 5.8 BW
vergeldend contract: tegenprestatie is bekend en prestaties zijn gelijkwaardig
vb. verkoop van een huis
kanscontract: tegenprestatie is afhankelijk van onzekere gebeurtenis
vb. deelnemen aan lotto, brandverzekering
5 BENOEMDE ONBENOEMDE CONTRACTEN
benoemd contract: bovenop regels van algemeen contractenrecht zijn ook
specifieke wettelijke regels voorzien
vb. koop, huur, lening, aanneming
onbenoemd contract: geen specifieke reglementering, enkel algemeen
contractenrecht toepasselijk
vb. sponsorcontract, contract met dokter
6 HOOFDCONTRACTEN BIJKOMENDE CONTRACTEN
hoofdcontract: contract bestaat op zichzelf
vb. verkoop van een huis, lening
bijkomend contract: is ondergeschikt/ hoort bij hoofdcontract, staat niet alleen
vb. hypotheek = waarborg dat lening (= hoofdcontract) wordt terugbetaald
gevaar: hypotheek volgt het huis (volgrecht)
→ bij verkoop wordt hypotheek mee verkocht
→ controle door VGM/bemiddelaar nodig
→ koper moet geïnformeerd worden (risico op verlies
gekocht goed)
7 MIDDELENVERBINTENIS RESULTAATSVERBINTENIS
art. 5.72 BW
middelenverbintenis (inspanningsverbintenis): men doet alles wat kan om de
verbintenis te vervullen, maar zonder garantie op resultaat
vb. huisdokter
vb. vastgoedmakelaar
resultaatsverbintenis: men garandeert een bepaald resultaat
vb. plastisch chirurg
vb. landmeter die opmeting uitvoert
8 VERBINTENIS INTUÏTIE PERSONAE VERBINTENIS INTUÏTU PERCUNIAE
4
