Leerdoelen week 1:
Hoorcollege 2: inleiding neuropathologie
De student:
Beschrijft de zes stappen van de sensomotorische kring, van
motivatie tot uitvoering en weer opnieuw.
1. Sensorische receptoren: Sensorische receptoren in het lichaam,
zoals in de huid, spieren, gewrichten en interne organen, detecteren
veranderingen in de omgeving en interne toestanden (bijv. druk,
temperatuur, pijn).
2. Sensorische neuronen: Deze receptoren sturen de gedetecteerde
informatie via sensorische neuronen naar het centrale zenuwstelsel,
met name de hersenen en het ruggenmerg.
3. Sensorische verwerking: Het centrale zenuwstelsel verwerkt de
sensorische informatie om te bepalen wat er aan de hand is. Dit
omvat het interpreteren van de signalen en integreren van
informatie uit verschillende bronnen.
4. Motorische planning: Gebaseerd op de sensorische verwerking, plant
het centrale zenuwstelsel een passende motorische reactie. Dit kan
bijvoorbeeld zijn het bewegen van een arm, lopen, of het
samentrekken van een spier.
5. Motorische neuronen: De geplande
motorische reactie wordt gestuurd via
motorische neuronen naar de betrokken
spieren of klieren.
6. Motorische uitvoering: De spieren of klieren
voeren de geplande motorische reactie uit,
zoals het samentrekken van een spier om een
beweging te maken.
Benoemt de anatomische locaties (in Latijnse
en Nederlandse termen) van de stappen van
de sensomotorische kring en wijst deze aan
op een hersenmodel.
Beschrijft hoe motoriek vanuit de hersenen wordt aangestuurd,
via de belangrijkste motorische banen (tractus corticospinalis en
tractus reticulospinalis).
Tractus Corticospinalis (Piramidebaan)
1. Cortex: De motorische cortex in de hersenen is verantwoordelijk
voor het initiëren van vrijwillige bewegingen. De
signalen beginnen in de primaire motorische cortex
(M1), gelegen in de precentrale gyrus van de
frontale kwab.
2. Interne capsule en hersenstam: De motorische
neuronen sturen impulsen door de interne capsule,
een gebied dat de signalen van de cortex naar de
, hersenstam leidt. In de hersenstam vormen deze neuronen bundels
die bekend staan als de piramiden.
3. Medulla oblongata: In de medulla oblongata kruisen de meeste
vezels van de piramidebaan naar de andere kant van het lichaam,
wat betekent dat de rechterkant van de hersenen de linkerkant van
het lichaam aanstuurt en vice versa.
4. Ruggenmerg: De vezels dalen af via de laterale corticospinale baan
in het ruggenmerg. Ze synapsen met motorische neuronen in de
voorhoorn van het ruggenmerg.
5. Perifere zenuwen: De motorische neuronen sturen impulsen via
perifere zenuwen naar de doelspieren, resulterend in spiercontractie
en beweging.
Tractus Reticulospinalis
1. Reticulaire formatie: De tractus reticulospinalis begint in de
reticulaire formatie van de hersenstam, een netwerk van
zenuwcellen dat betrokken is bij het regelen van motorische en
autonome functies.
2. Ruggenmerg: De vezels dalen af in het ruggenmerg via de mediale
en laterale reticulospinale banen. In tegenstelling tot de
corticospinale baan, kruisen deze vezels meestal niet naar de
andere kant van het lichaam.
3. Interneuronen: In het ruggenmerg synapsen de vezels van de
reticulospinale baan met interneuronen die op hun beurt motorische
neuronen stimuleren of remmen.
4. Perifere zenuwen: De motorische neuronen sturen impulsen via
perifere zenuwen naar de doelspieren, resulterend in een
gecoördineerde en aangepaste motorische respons.
De tractus corticospinalis is vooral betrokken bij fijn gecontroleerde en
nauwkeurige bewegingen van de ledematen, terwijl de tractus
reticulospinalis een rol speelt in de regulatie van basale motorische
patronen, zoals houding en evenwicht.
Beschrijft hoe motoriek wordt bijgestuurd door feedback en
feedforward.
Feedback Mechanisme
Feedback is een reactief mechanisme waarbij informatie over de
uitgevoerde beweging wordt teruggekoppeld naar het centrale
zenuwstelsel om bij te sturen. Dit proces omvat de volgende stappen:
1. Sensorische Informatie: Sensorische receptoren in de spieren,
gewrichten en huid detecteren de positie, snelheid en kracht van de
beweging.
2. Sensorische Neuronen: Deze informatie wordt via sensorische
neuronen naar het ruggenmerg en de hersenen gestuurd.
3. Vergelijking en Correctie: Het centrale zenuwstelsel vergelijkt de
uitgevoerde beweging met de geplande beweging en identificeert
eventuele afwijkingen of fouten.
4. Aanpassing: Op basis van de feedback wordt de motorische output
aangepast door correcties aan te brengen in de spieractiviteit om de
beweging te verfijnen.
Feedforward Mechanisme
,Feedforward is een voorspellend mechanisme waarbij toekomstige
bewegingen worden gepland en voorbereid op basis van eerdere
ervaringen en verwachtingen. Dit proces omvat de volgende stappen:
1. Motorische Planning: Het centrale zenuwstelsel plant de bewegingen
vooruit op basis van de doelstellingen en de huidige context.
2. Voorspelling: Op basis van de ervaring voorspelt het centrale
zenuwstelsel de mogelijke verstoringen en bereidt het lichaam voor
om deze te compenseren.
3. Uitvoering: De voorspelde beweging wordt uitgevoerd zonder directe
afhankelijkheid van sensorische feedback, hoewel feedback nog
steeds kan worden gebruikt voor verdere verfijning indien nodig.
Benoemt de vier meest kenmerkende neurologische
functiestoornissen (SSSS)
- Spierkracht
- Spiertonus
- Sturing
- Sensibiliteit
Beschrijft welke functiestoornissen voorkomen bij schade op
verschillende locaties in het centrale zenuwstelsel (cortex cerebri,
basale kernen, cerebellum, ruggenmerg)
De cortex cerebri, of hersenschors, is verantwoordelijk voor
veel hogere hersenfuncties, zoals bewustzijn, perceptie,
vrijwillige bewegingen en taal. Schade aan de cortex
cerebri kan leiden tot:
Hemiparese of hemiplegie: Zwakte of verlamming
aan één kant van het lichaam.
Afasie: Taalstoornissen, zoals moeite met spreken (expressieve
afasie) of begrijpen (receptieve afasie).
Apraxie: Moeite met het uitvoeren van doelgerichte bewegingen
ondanks intacte motorische en sensorische functies.
Agnosie: Onvermogen om objecten, gezichten of geluiden te
herkennen ondanks intacte zintuigen.
De basale kernen, ook bekend als basale ganglia, spelen
een cruciale rol in de regulatie van bewegingen en
motorische controle. Schade aan de basale kernen kan
leiden tot:
Parkinsonisme: Symptomen zoals tremor, rigiditeit,
bradykinesie (vertraagde bewegingen) en
posturale instabiliteit.
Huntington's chorea: Onwillekeurige, snelle en
ongecontroleerde bewegingen.
Dystonie: Abnormale spierspanning en onvrijwillige spiercontracties
die leiden tot verdraaide houdingen en bewegingen.
Het cerebellum, of de kleine hersenen, is verantwoordelijk voor de
coördinatie van bewegingen, evenwicht en spiertonus. Schade aan het
cerebellum kan leiden tot:
Ataxie: Ongecoördineerde bewegingen en evenwichtsproblemen.
Dysmetrie: Moeite met het nauwkeurig richten van bewegingen,
zoals het missen van een doel bij het reiken.
, Intentionele tremor: Tremor die optreedt tijdens doelgerichte
bewegingen.
Het ruggenmerg is verantwoordelijk voor de transmissie van sensorische
en motorische signalen tussen de hersenen en de rest van het lichaam.
Schade aan het ruggenmerg kan leiden tot:
Paraplegie of tetraplegie: Verlamming van de benen (paraplegie) of
zowel de armen als de benen (tetraplegie), afhankelijk van de locatie
van de schade.
Sensorische stoornissen: Verlies van gevoel of abnormale sensaties
onder het niveau van de schade.
Autonome dysfunctie: Problemen met autonome functies zoals
blaas- en darmcontrole, bloeddrukregulatie en temperatuurregulatie.
Hoorcollege 3: inleiding longziektes
Je kunt/kent
Aangeven naar welke symptomen/klachten, tijdens de anamnese
gevraagd dienen te worden, om te bepalen of er sprake is van een
long- of luchtwegaandoening
Dyspneu: Subjectief gevoel/Ernst, duur, karakter
Hoesten: ‘irritant’- receptoren in luchtwegslijmvlies
Hemoptoë: Bloed ophoesten
Pijn: Bij ademhalen
Sputum: Slijm/Kleur en hoeveelheid
Voorgeschiedenis
Intoxicaties: Middelen en roken
Uitleggen wanneer er sprake is van COPD
COPD, oftewel Chronic Obstructive Pulmonary Disease, is een chronische
longziekte die wordt gekenmerkt door een aanhoudende beperking van de
luchtstroom. De diagnose COPD wordt gesteld op basis van verschillende
criteria:
1. Symptomen: De patiënt heeft klachten zoals chronisch
hoesten, slijm opgeven, kortademigheid (vooral bij inspanning)
en piepende ademhaling.
2. Rookgeschiedenis: De patiënt heeft een relevante
rookgeschiedenis of is blootgesteld aan andere risicofactoren
zoals luchtvervuiling of beroepsmatige blootstelling aan stof
en chemicaliën.
3. Spirometrie: De diagnose wordt bevestigd door spirometrie,
een longfunctieonderzoek waarbij de verhouding tussen de
geforceerde expiratoire volume in één seconde (FEV1) en de
geforceerde vitale capaciteit (FVC) wordt gemeten. Bij COPD is
de FEV1/FVC-ratio na bronchusverwijding minder dan 70%
Uitleggen wat er aan de hand is bij chronische bronchitis en wat
er aan de hand is bij longemfyseem
Chronische Bronchitis:
Chronische bronchitis is een langdurige ontsteking van het
slijmvlies van de bronchiën, de vertakkingen van de luchtpijp.
Bij chronische bronchitis zijn de bronchiën blijvend ontstoken,
wat leidt tot een verhoogde slijmproductie en verdikking van
Hoorcollege 2: inleiding neuropathologie
De student:
Beschrijft de zes stappen van de sensomotorische kring, van
motivatie tot uitvoering en weer opnieuw.
1. Sensorische receptoren: Sensorische receptoren in het lichaam,
zoals in de huid, spieren, gewrichten en interne organen, detecteren
veranderingen in de omgeving en interne toestanden (bijv. druk,
temperatuur, pijn).
2. Sensorische neuronen: Deze receptoren sturen de gedetecteerde
informatie via sensorische neuronen naar het centrale zenuwstelsel,
met name de hersenen en het ruggenmerg.
3. Sensorische verwerking: Het centrale zenuwstelsel verwerkt de
sensorische informatie om te bepalen wat er aan de hand is. Dit
omvat het interpreteren van de signalen en integreren van
informatie uit verschillende bronnen.
4. Motorische planning: Gebaseerd op de sensorische verwerking, plant
het centrale zenuwstelsel een passende motorische reactie. Dit kan
bijvoorbeeld zijn het bewegen van een arm, lopen, of het
samentrekken van een spier.
5. Motorische neuronen: De geplande
motorische reactie wordt gestuurd via
motorische neuronen naar de betrokken
spieren of klieren.
6. Motorische uitvoering: De spieren of klieren
voeren de geplande motorische reactie uit,
zoals het samentrekken van een spier om een
beweging te maken.
Benoemt de anatomische locaties (in Latijnse
en Nederlandse termen) van de stappen van
de sensomotorische kring en wijst deze aan
op een hersenmodel.
Beschrijft hoe motoriek vanuit de hersenen wordt aangestuurd,
via de belangrijkste motorische banen (tractus corticospinalis en
tractus reticulospinalis).
Tractus Corticospinalis (Piramidebaan)
1. Cortex: De motorische cortex in de hersenen is verantwoordelijk
voor het initiëren van vrijwillige bewegingen. De
signalen beginnen in de primaire motorische cortex
(M1), gelegen in de precentrale gyrus van de
frontale kwab.
2. Interne capsule en hersenstam: De motorische
neuronen sturen impulsen door de interne capsule,
een gebied dat de signalen van de cortex naar de
, hersenstam leidt. In de hersenstam vormen deze neuronen bundels
die bekend staan als de piramiden.
3. Medulla oblongata: In de medulla oblongata kruisen de meeste
vezels van de piramidebaan naar de andere kant van het lichaam,
wat betekent dat de rechterkant van de hersenen de linkerkant van
het lichaam aanstuurt en vice versa.
4. Ruggenmerg: De vezels dalen af via de laterale corticospinale baan
in het ruggenmerg. Ze synapsen met motorische neuronen in de
voorhoorn van het ruggenmerg.
5. Perifere zenuwen: De motorische neuronen sturen impulsen via
perifere zenuwen naar de doelspieren, resulterend in spiercontractie
en beweging.
Tractus Reticulospinalis
1. Reticulaire formatie: De tractus reticulospinalis begint in de
reticulaire formatie van de hersenstam, een netwerk van
zenuwcellen dat betrokken is bij het regelen van motorische en
autonome functies.
2. Ruggenmerg: De vezels dalen af in het ruggenmerg via de mediale
en laterale reticulospinale banen. In tegenstelling tot de
corticospinale baan, kruisen deze vezels meestal niet naar de
andere kant van het lichaam.
3. Interneuronen: In het ruggenmerg synapsen de vezels van de
reticulospinale baan met interneuronen die op hun beurt motorische
neuronen stimuleren of remmen.
4. Perifere zenuwen: De motorische neuronen sturen impulsen via
perifere zenuwen naar de doelspieren, resulterend in een
gecoördineerde en aangepaste motorische respons.
De tractus corticospinalis is vooral betrokken bij fijn gecontroleerde en
nauwkeurige bewegingen van de ledematen, terwijl de tractus
reticulospinalis een rol speelt in de regulatie van basale motorische
patronen, zoals houding en evenwicht.
Beschrijft hoe motoriek wordt bijgestuurd door feedback en
feedforward.
Feedback Mechanisme
Feedback is een reactief mechanisme waarbij informatie over de
uitgevoerde beweging wordt teruggekoppeld naar het centrale
zenuwstelsel om bij te sturen. Dit proces omvat de volgende stappen:
1. Sensorische Informatie: Sensorische receptoren in de spieren,
gewrichten en huid detecteren de positie, snelheid en kracht van de
beweging.
2. Sensorische Neuronen: Deze informatie wordt via sensorische
neuronen naar het ruggenmerg en de hersenen gestuurd.
3. Vergelijking en Correctie: Het centrale zenuwstelsel vergelijkt de
uitgevoerde beweging met de geplande beweging en identificeert
eventuele afwijkingen of fouten.
4. Aanpassing: Op basis van de feedback wordt de motorische output
aangepast door correcties aan te brengen in de spieractiviteit om de
beweging te verfijnen.
Feedforward Mechanisme
,Feedforward is een voorspellend mechanisme waarbij toekomstige
bewegingen worden gepland en voorbereid op basis van eerdere
ervaringen en verwachtingen. Dit proces omvat de volgende stappen:
1. Motorische Planning: Het centrale zenuwstelsel plant de bewegingen
vooruit op basis van de doelstellingen en de huidige context.
2. Voorspelling: Op basis van de ervaring voorspelt het centrale
zenuwstelsel de mogelijke verstoringen en bereidt het lichaam voor
om deze te compenseren.
3. Uitvoering: De voorspelde beweging wordt uitgevoerd zonder directe
afhankelijkheid van sensorische feedback, hoewel feedback nog
steeds kan worden gebruikt voor verdere verfijning indien nodig.
Benoemt de vier meest kenmerkende neurologische
functiestoornissen (SSSS)
- Spierkracht
- Spiertonus
- Sturing
- Sensibiliteit
Beschrijft welke functiestoornissen voorkomen bij schade op
verschillende locaties in het centrale zenuwstelsel (cortex cerebri,
basale kernen, cerebellum, ruggenmerg)
De cortex cerebri, of hersenschors, is verantwoordelijk voor
veel hogere hersenfuncties, zoals bewustzijn, perceptie,
vrijwillige bewegingen en taal. Schade aan de cortex
cerebri kan leiden tot:
Hemiparese of hemiplegie: Zwakte of verlamming
aan één kant van het lichaam.
Afasie: Taalstoornissen, zoals moeite met spreken (expressieve
afasie) of begrijpen (receptieve afasie).
Apraxie: Moeite met het uitvoeren van doelgerichte bewegingen
ondanks intacte motorische en sensorische functies.
Agnosie: Onvermogen om objecten, gezichten of geluiden te
herkennen ondanks intacte zintuigen.
De basale kernen, ook bekend als basale ganglia, spelen
een cruciale rol in de regulatie van bewegingen en
motorische controle. Schade aan de basale kernen kan
leiden tot:
Parkinsonisme: Symptomen zoals tremor, rigiditeit,
bradykinesie (vertraagde bewegingen) en
posturale instabiliteit.
Huntington's chorea: Onwillekeurige, snelle en
ongecontroleerde bewegingen.
Dystonie: Abnormale spierspanning en onvrijwillige spiercontracties
die leiden tot verdraaide houdingen en bewegingen.
Het cerebellum, of de kleine hersenen, is verantwoordelijk voor de
coördinatie van bewegingen, evenwicht en spiertonus. Schade aan het
cerebellum kan leiden tot:
Ataxie: Ongecoördineerde bewegingen en evenwichtsproblemen.
Dysmetrie: Moeite met het nauwkeurig richten van bewegingen,
zoals het missen van een doel bij het reiken.
, Intentionele tremor: Tremor die optreedt tijdens doelgerichte
bewegingen.
Het ruggenmerg is verantwoordelijk voor de transmissie van sensorische
en motorische signalen tussen de hersenen en de rest van het lichaam.
Schade aan het ruggenmerg kan leiden tot:
Paraplegie of tetraplegie: Verlamming van de benen (paraplegie) of
zowel de armen als de benen (tetraplegie), afhankelijk van de locatie
van de schade.
Sensorische stoornissen: Verlies van gevoel of abnormale sensaties
onder het niveau van de schade.
Autonome dysfunctie: Problemen met autonome functies zoals
blaas- en darmcontrole, bloeddrukregulatie en temperatuurregulatie.
Hoorcollege 3: inleiding longziektes
Je kunt/kent
Aangeven naar welke symptomen/klachten, tijdens de anamnese
gevraagd dienen te worden, om te bepalen of er sprake is van een
long- of luchtwegaandoening
Dyspneu: Subjectief gevoel/Ernst, duur, karakter
Hoesten: ‘irritant’- receptoren in luchtwegslijmvlies
Hemoptoë: Bloed ophoesten
Pijn: Bij ademhalen
Sputum: Slijm/Kleur en hoeveelheid
Voorgeschiedenis
Intoxicaties: Middelen en roken
Uitleggen wanneer er sprake is van COPD
COPD, oftewel Chronic Obstructive Pulmonary Disease, is een chronische
longziekte die wordt gekenmerkt door een aanhoudende beperking van de
luchtstroom. De diagnose COPD wordt gesteld op basis van verschillende
criteria:
1. Symptomen: De patiënt heeft klachten zoals chronisch
hoesten, slijm opgeven, kortademigheid (vooral bij inspanning)
en piepende ademhaling.
2. Rookgeschiedenis: De patiënt heeft een relevante
rookgeschiedenis of is blootgesteld aan andere risicofactoren
zoals luchtvervuiling of beroepsmatige blootstelling aan stof
en chemicaliën.
3. Spirometrie: De diagnose wordt bevestigd door spirometrie,
een longfunctieonderzoek waarbij de verhouding tussen de
geforceerde expiratoire volume in één seconde (FEV1) en de
geforceerde vitale capaciteit (FVC) wordt gemeten. Bij COPD is
de FEV1/FVC-ratio na bronchusverwijding minder dan 70%
Uitleggen wat er aan de hand is bij chronische bronchitis en wat
er aan de hand is bij longemfyseem
Chronische Bronchitis:
Chronische bronchitis is een langdurige ontsteking van het
slijmvlies van de bronchiën, de vertakkingen van de luchtpijp.
Bij chronische bronchitis zijn de bronchiën blijvend ontstoken,
wat leidt tot een verhoogde slijmproductie en verdikking van
