Inhoud
Voortplantingssystemen ......................................................................................................................................... 2
Mannelijke voortplantingssysteem .................................................................................................................... 2
Klinisch: mannelijke subfertiliteit ..................................................................................................................... 12
Vrouwelijk voortplantingssysteem ................................................................................................................... 14
De menstruele cyclus ........................................................................................................................................ 23
Klinisch: buikpijn in de fertiele levensfase ........................................................................................................ 28
Voortplantingstechnologie ............................................................................................................................... 35
Algemene embryologie ......................................................................................................................................... 39
Kiembladen ....................................................................................................................................................... 48
Zwangerschap ....................................................................................................................................................... 56
Fertilisatie ......................................................................................................................................................... 56
Fysiologische maternale adaptie ...................................................................................................................... 61
Fysiologische placentatie .................................................................................................................................. 66
Foetale bewaking .............................................................................................................................................. 69
De baring ............................................................................................................................................................... 76
Begin baring ...................................................................................................................................................... 76
De baring........................................................................................................................................................... 79
Normale groei en groeirestrictie ...................................................................................................................... 83
Premature partus.............................................................................................................................................. 87
Het kleine kind .................................................................................................................................................. 92
Van foetus tot neonaat: de transitie ................................................................................................................ 96
Fysiologische veranderingen in het kraambed ............................................................................................... 102
Bloedverlies ......................................................................................................................................................... 106
Eerste trimester .............................................................................................................................................. 106
Tweede trimester ........................................................................................................................................... 108
Post partum .................................................................................................................................................... 112
Pathologie ........................................................................................................................................................... 115
Circulatoire problemen ................................................................................................................................... 115
Ventilatoire problemen .................................................................................................................................. 115
Infecties .......................................................................................................................................................... 119
Retinopathie ................................................................................................................................................... 120
Centraal zenuwstelsel ..................................................................................................................................... 120
Neonatale hypoglycaemie .............................................................................................................................. 121
Pathologie kraamperiode ............................................................................................................................... 125
Afsluitende quiz .................................................................................................................................................. 128
1
,Voortplantingssystemen
Mannelijke voortplantingssysteem
Algemeen
Bestaat uit:
1. Testes
2. Afvoerwegen van de
spermatozoën met bijbehorende
klieren in de penis
Functies:
- Productie mannelijke haploide
gameten
- Productie geslachtshormonen
- Transport van zaadcellen tot in
vagina
Testes
Algemeen:
- Ontwikkelen zich in peritoneale holte en dalen met de zaadstreng (dutus deferens) af naar
het scrotum
- Omgeven door een stevig kapsel van straf bindweefsel: tunica albuginea
- Hier omheen een dunne epitheellaag: tunica vaginalis
Lobuli
Bindweefselsepta verdelen de testis in pyramide-vormige lobuli. Hierin:
1. Tubuli seminiferi (zaadbuisjes, ingebed in losmazig bindweefsel). In
bindweefsel liggen de cellen van Leydig (interstitiële cellen). In de tibuli
liggen de Sertoli-cellen en cellen van de spermatogenetische reeks.
2. Tubuli recti & rete testis
3. Ductuli efferentes: via rete testis en ductuli efferentes worden zaadcellen
afgevoerd naar de epididymus (bijbal)
2
,Tubuli seminiferi
Zijn opgebouwd uit:
- Dunne tunica propria van vezelig bindweefsel met myoide cellen
- Basaalmembraan
- Spermatozoënvormend epitheel en Sertoli-cellen
De verschillende lagen refereren naar een verschillende fasen in de ontwikkeling van de
spermatocyten. Als stamcel aan de buitenkant differentiëren spermatocyten zich langzaam richting
het lumen tot zaadcellen.
Cellen van Leydig
Tubuli zijn omgeven door losmazig bindweefsel met daarin cellen van Leydig.
Cellen van Leydig: productie testosteron (verantwoordelijk voor secundaire geslachtskenmerken en
spermatogenese).
IC: interstitiele cel/Cel van Leydig.
3
, Sertoli-cellen
Sertoli-cellen hebben uitlopers, waarmee ze contact maken met andere cellen en zo een rol spelen
bij verschillende processen:
1. Steun, voeding en bescherming van ontwikkelende zaadcellen
2. Afbraak van cytoplasmadelen van differentiërende spermatiden
3. Secretie van vloeistof voor transport zaadcellen; productie eiwitten die betrokken zijn bij
spermatogenese
4. In stand houden van bloed-testisbarrière
5. Productie inhibine en activine: reguleren FSH levels
Cellen van de spermatogenetische reeks → spermatogenese
Vorming haploide zaadcellen door meiotische deling
Cellen met je herkennen: licht cytoplasma.
4
Voortplantingssystemen ......................................................................................................................................... 2
Mannelijke voortplantingssysteem .................................................................................................................... 2
Klinisch: mannelijke subfertiliteit ..................................................................................................................... 12
Vrouwelijk voortplantingssysteem ................................................................................................................... 14
De menstruele cyclus ........................................................................................................................................ 23
Klinisch: buikpijn in de fertiele levensfase ........................................................................................................ 28
Voortplantingstechnologie ............................................................................................................................... 35
Algemene embryologie ......................................................................................................................................... 39
Kiembladen ....................................................................................................................................................... 48
Zwangerschap ....................................................................................................................................................... 56
Fertilisatie ......................................................................................................................................................... 56
Fysiologische maternale adaptie ...................................................................................................................... 61
Fysiologische placentatie .................................................................................................................................. 66
Foetale bewaking .............................................................................................................................................. 69
De baring ............................................................................................................................................................... 76
Begin baring ...................................................................................................................................................... 76
De baring........................................................................................................................................................... 79
Normale groei en groeirestrictie ...................................................................................................................... 83
Premature partus.............................................................................................................................................. 87
Het kleine kind .................................................................................................................................................. 92
Van foetus tot neonaat: de transitie ................................................................................................................ 96
Fysiologische veranderingen in het kraambed ............................................................................................... 102
Bloedverlies ......................................................................................................................................................... 106
Eerste trimester .............................................................................................................................................. 106
Tweede trimester ........................................................................................................................................... 108
Post partum .................................................................................................................................................... 112
Pathologie ........................................................................................................................................................... 115
Circulatoire problemen ................................................................................................................................... 115
Ventilatoire problemen .................................................................................................................................. 115
Infecties .......................................................................................................................................................... 119
Retinopathie ................................................................................................................................................... 120
Centraal zenuwstelsel ..................................................................................................................................... 120
Neonatale hypoglycaemie .............................................................................................................................. 121
Pathologie kraamperiode ............................................................................................................................... 125
Afsluitende quiz .................................................................................................................................................. 128
1
,Voortplantingssystemen
Mannelijke voortplantingssysteem
Algemeen
Bestaat uit:
1. Testes
2. Afvoerwegen van de
spermatozoën met bijbehorende
klieren in de penis
Functies:
- Productie mannelijke haploide
gameten
- Productie geslachtshormonen
- Transport van zaadcellen tot in
vagina
Testes
Algemeen:
- Ontwikkelen zich in peritoneale holte en dalen met de zaadstreng (dutus deferens) af naar
het scrotum
- Omgeven door een stevig kapsel van straf bindweefsel: tunica albuginea
- Hier omheen een dunne epitheellaag: tunica vaginalis
Lobuli
Bindweefselsepta verdelen de testis in pyramide-vormige lobuli. Hierin:
1. Tubuli seminiferi (zaadbuisjes, ingebed in losmazig bindweefsel). In
bindweefsel liggen de cellen van Leydig (interstitiële cellen). In de tibuli
liggen de Sertoli-cellen en cellen van de spermatogenetische reeks.
2. Tubuli recti & rete testis
3. Ductuli efferentes: via rete testis en ductuli efferentes worden zaadcellen
afgevoerd naar de epididymus (bijbal)
2
,Tubuli seminiferi
Zijn opgebouwd uit:
- Dunne tunica propria van vezelig bindweefsel met myoide cellen
- Basaalmembraan
- Spermatozoënvormend epitheel en Sertoli-cellen
De verschillende lagen refereren naar een verschillende fasen in de ontwikkeling van de
spermatocyten. Als stamcel aan de buitenkant differentiëren spermatocyten zich langzaam richting
het lumen tot zaadcellen.
Cellen van Leydig
Tubuli zijn omgeven door losmazig bindweefsel met daarin cellen van Leydig.
Cellen van Leydig: productie testosteron (verantwoordelijk voor secundaire geslachtskenmerken en
spermatogenese).
IC: interstitiele cel/Cel van Leydig.
3
, Sertoli-cellen
Sertoli-cellen hebben uitlopers, waarmee ze contact maken met andere cellen en zo een rol spelen
bij verschillende processen:
1. Steun, voeding en bescherming van ontwikkelende zaadcellen
2. Afbraak van cytoplasmadelen van differentiërende spermatiden
3. Secretie van vloeistof voor transport zaadcellen; productie eiwitten die betrokken zijn bij
spermatogenese
4. In stand houden van bloed-testisbarrière
5. Productie inhibine en activine: reguleren FSH levels
Cellen van de spermatogenetische reeks → spermatogenese
Vorming haploide zaadcellen door meiotische deling
Cellen met je herkennen: licht cytoplasma.
4
