ANATOMIE EN FYSIOLOGIE
THORAX
LEERDOELEN
De student kan de belangrijkste structuren van het hart (atria, ventrikels, kleppen,
endocard, myocard, pericard) benoemen en deze aanwijzen op een afbeelding.
De student kan de prikkelvorming en -geleiding in het hart beschrijven zo ook de factoren
die hier invloed op hebben
De student kan uitleg geven over het hartminuutvolume (cardiac output); waar deze van
afhankelijk is en hoe deze kan variëren
De student kan beredeneren welke hartkleppen geopend / gesloten zijn tijdens de sytole.
Idem dito voor de diastole.
De student kan de anatomische structuren van de long beschrijven, van de trachea tot aan
de alveoli.
De student kan het proces van gasuitwisseling in de longen beschrijven.
VOORBEREIDING
Bestudeer de ingesproken powerpointpresentaties
De Sesamatlas Inwendige organen kan gebruikt worden als naslagwerk en als verdieping.
Maak de relevante opdrachten uit de syllabus:
o Opdracht 1: Bestudeer de anatomie en fysiologie van het hart.
Opdracht 2: Benoem de 4 hartkleppen en geef aan tussen welke ruimtes deze
kleppen gepositioneerd zijn. Geef vervolgens aan welke kleppen geopend en
welke gesloten zijn tijdens de systole. Doe hetzelfde voor de diastole.
Opdracht 3: Bestudeer de anatomie en fysiologie van de longen.
Opdracht 4: Beschrijf waar en hoe de gaswisseling in de longen plaatsvindt.
Deze week aan bod:
Bouw en functie van het hart
o Hartcyclus
o Impulsgeleiding
o Hartfilmpje
Grote en kleine bloedsomloop
Bouw en functie van de bloedvaten
,ALGEMENE INFORMATIE OVER HET HART:
Het hart is verantwoordelijk voor het rondpompen van bloed.
Er zijn 2 harthelften en twee bloedsomlopen. De een gaat naar de
longen en de ander naar het lichaam. Je kunt het zien als een achtje,
waarbij het hart in het midden zit.
o De rechterharthelft pompt het bloed van het lichaam naar de
longen toe. Dit wordt ook wel de pulmonale (kleine)
circulatie genoemd.
o De linkerharthelft van de longen naar de rest van lichaam
toe. Dit wordt ook wel de systemische (grote) circulatie
genoemd.
o Het hart is een spier en heeft een eigen bloedvoorziening,
namelijk de zogeheten kransslagaders, ook wel coronaire
aders genoemd. Deze aders beginnen met achter de
aortaklep, en het bloed stroomt daar met name tijdens de
ontspanningsfase van het hart (diastole).
WELKE BLOEDVATEN HOREN BIJ HET HART?
Het hart heeft allemaal bloedvaten die er naartoe en van af lopen.
De bekendste is de aorta; de grootste slagader van het lichaam, die zorgt voor zuurstofrijk bloed voor
het hele lichaam.
Als het bloed door het hele lichaam is geweest komt het weer terug naar het hart via de vena cava (de
holle ader).
o Het bloed uit de onderste lichaamshelft komt via de vena cava inferior (onderste holle ader)
terug naar het hart.
o Het bloed uit de bovenste lichaamshelft komt via de vena cava superior (de bovenste holle
ader) weer terug naar het hart.
, Vervolgens zal het bloed naar de longen gepompt worden via de longslagader, oftewel de arteria
pulmonalis. Deze splitst zich al op naar de linker- en rechterlong te gaan.
o Vóór de splitsing heeft dit de truncus pulmonalis. Hierna wordt het onderverdeeld in 2
longslagaders:
Arteria pulmonalis sinistra = linker longslagader
Arteria pulmonalis dextra = rechter longslagader
Na de longen zal het bloed terugkomen naar het hart via de venae pulmonalis links en rechts, dus de
venae pulmonales sinistra en venae pulmonales dextra.
o NB. De extra e’s in de naam geven aan dat het meervoud is en het dus gaat om meerdere
aders.
HOE ZIET DE BINNENKANT VAN HET HART ERUIT?
Het tussenschot van het hart heet het septum.
Dan hebben we het linker atrium (boezem), het linkerventrikel (kamer), het rechter atrium
(boezem) en het rechterventrikel (kamer).
Om de bloeddoorstroming te regelen zitten er kleppen in het hart:
o Mitralisklep: tussen linker atrium en linkerventrikel.
o Tricuspidalisklep: tussen rechter atrium en rechterventrikel.
o Aortaklep: tussen linkerventrikel en aorta.
o Pulmonalisklep: tussen rechterventrikel en arteria pulmonalis.
De mitralisklep en tricuspidalisklep lijken op elkaar en worden atrioventriculaire kleppen genoemd.
o Deze atrioventriculaire kleppen lijken een beetje op ‘fliebeltjes’ die zijn opgehangen aan
draadjes. Deze ‘fliebeltjes’ bewegen heen en weer tijdens de hartslag. De ophangdraadjes
houden ze tegen zodat ze niet richting het atrium gaan.
o Hierdoor wordt de druk in de ventrikelklep gesloten, waardoor het bloed niet terug kan
stromen naar het atrium, maar in de juiste richting wordt geduwd.
o De ophangdraadjes noemen we de chordae tendinaea en zijn hele kleine pezen. Om deze op
spanning te kunnen houden tijdens het samentrekken van het hart zitten er kleine spiertjes
bij het uiteinde: de musculi papillares.
Chordae tendineae: kleine pezen in mitralisklep en tricuspidalisklep.
Musculi papillares: kleine spiertjes aan het uiteinde van de chordae tenideae met
functie om ervoor te zorgen dat de chordae tenineae (kleine pezen) op spanning
worden gehouden tijdens het samentrekken van het hart.
De aortaklep en de pulmonalisklep lijken ook op elkaar en worden de semilunaire kleppen genoemd,
wat letterlijk halvemaanvormige kleppen betekent. Zo zien ze er namelijk uit; als drie halve maantjes
die er samen voor zorgen dat het bloed niet kan terugstromen van de slagader naar het hart.
THORAX
LEERDOELEN
De student kan de belangrijkste structuren van het hart (atria, ventrikels, kleppen,
endocard, myocard, pericard) benoemen en deze aanwijzen op een afbeelding.
De student kan de prikkelvorming en -geleiding in het hart beschrijven zo ook de factoren
die hier invloed op hebben
De student kan uitleg geven over het hartminuutvolume (cardiac output); waar deze van
afhankelijk is en hoe deze kan variëren
De student kan beredeneren welke hartkleppen geopend / gesloten zijn tijdens de sytole.
Idem dito voor de diastole.
De student kan de anatomische structuren van de long beschrijven, van de trachea tot aan
de alveoli.
De student kan het proces van gasuitwisseling in de longen beschrijven.
VOORBEREIDING
Bestudeer de ingesproken powerpointpresentaties
De Sesamatlas Inwendige organen kan gebruikt worden als naslagwerk en als verdieping.
Maak de relevante opdrachten uit de syllabus:
o Opdracht 1: Bestudeer de anatomie en fysiologie van het hart.
Opdracht 2: Benoem de 4 hartkleppen en geef aan tussen welke ruimtes deze
kleppen gepositioneerd zijn. Geef vervolgens aan welke kleppen geopend en
welke gesloten zijn tijdens de systole. Doe hetzelfde voor de diastole.
Opdracht 3: Bestudeer de anatomie en fysiologie van de longen.
Opdracht 4: Beschrijf waar en hoe de gaswisseling in de longen plaatsvindt.
Deze week aan bod:
Bouw en functie van het hart
o Hartcyclus
o Impulsgeleiding
o Hartfilmpje
Grote en kleine bloedsomloop
Bouw en functie van de bloedvaten
,ALGEMENE INFORMATIE OVER HET HART:
Het hart is verantwoordelijk voor het rondpompen van bloed.
Er zijn 2 harthelften en twee bloedsomlopen. De een gaat naar de
longen en de ander naar het lichaam. Je kunt het zien als een achtje,
waarbij het hart in het midden zit.
o De rechterharthelft pompt het bloed van het lichaam naar de
longen toe. Dit wordt ook wel de pulmonale (kleine)
circulatie genoemd.
o De linkerharthelft van de longen naar de rest van lichaam
toe. Dit wordt ook wel de systemische (grote) circulatie
genoemd.
o Het hart is een spier en heeft een eigen bloedvoorziening,
namelijk de zogeheten kransslagaders, ook wel coronaire
aders genoemd. Deze aders beginnen met achter de
aortaklep, en het bloed stroomt daar met name tijdens de
ontspanningsfase van het hart (diastole).
WELKE BLOEDVATEN HOREN BIJ HET HART?
Het hart heeft allemaal bloedvaten die er naartoe en van af lopen.
De bekendste is de aorta; de grootste slagader van het lichaam, die zorgt voor zuurstofrijk bloed voor
het hele lichaam.
Als het bloed door het hele lichaam is geweest komt het weer terug naar het hart via de vena cava (de
holle ader).
o Het bloed uit de onderste lichaamshelft komt via de vena cava inferior (onderste holle ader)
terug naar het hart.
o Het bloed uit de bovenste lichaamshelft komt via de vena cava superior (de bovenste holle
ader) weer terug naar het hart.
, Vervolgens zal het bloed naar de longen gepompt worden via de longslagader, oftewel de arteria
pulmonalis. Deze splitst zich al op naar de linker- en rechterlong te gaan.
o Vóór de splitsing heeft dit de truncus pulmonalis. Hierna wordt het onderverdeeld in 2
longslagaders:
Arteria pulmonalis sinistra = linker longslagader
Arteria pulmonalis dextra = rechter longslagader
Na de longen zal het bloed terugkomen naar het hart via de venae pulmonalis links en rechts, dus de
venae pulmonales sinistra en venae pulmonales dextra.
o NB. De extra e’s in de naam geven aan dat het meervoud is en het dus gaat om meerdere
aders.
HOE ZIET DE BINNENKANT VAN HET HART ERUIT?
Het tussenschot van het hart heet het septum.
Dan hebben we het linker atrium (boezem), het linkerventrikel (kamer), het rechter atrium
(boezem) en het rechterventrikel (kamer).
Om de bloeddoorstroming te regelen zitten er kleppen in het hart:
o Mitralisklep: tussen linker atrium en linkerventrikel.
o Tricuspidalisklep: tussen rechter atrium en rechterventrikel.
o Aortaklep: tussen linkerventrikel en aorta.
o Pulmonalisklep: tussen rechterventrikel en arteria pulmonalis.
De mitralisklep en tricuspidalisklep lijken op elkaar en worden atrioventriculaire kleppen genoemd.
o Deze atrioventriculaire kleppen lijken een beetje op ‘fliebeltjes’ die zijn opgehangen aan
draadjes. Deze ‘fliebeltjes’ bewegen heen en weer tijdens de hartslag. De ophangdraadjes
houden ze tegen zodat ze niet richting het atrium gaan.
o Hierdoor wordt de druk in de ventrikelklep gesloten, waardoor het bloed niet terug kan
stromen naar het atrium, maar in de juiste richting wordt geduwd.
o De ophangdraadjes noemen we de chordae tendinaea en zijn hele kleine pezen. Om deze op
spanning te kunnen houden tijdens het samentrekken van het hart zitten er kleine spiertjes
bij het uiteinde: de musculi papillares.
Chordae tendineae: kleine pezen in mitralisklep en tricuspidalisklep.
Musculi papillares: kleine spiertjes aan het uiteinde van de chordae tenideae met
functie om ervoor te zorgen dat de chordae tenineae (kleine pezen) op spanning
worden gehouden tijdens het samentrekken van het hart.
De aortaklep en de pulmonalisklep lijken ook op elkaar en worden de semilunaire kleppen genoemd,
wat letterlijk halvemaanvormige kleppen betekent. Zo zien ze er namelijk uit; als drie halve maantjes
die er samen voor zorgen dat het bloed niet kan terugstromen van de slagader naar het hart.
