Aantekeningen Psychopathologie
Inhoudsopgave
Aantekeningen Psychopathologie...................................................................1
Inleiding........................................................................................................ 3
Modellen....................................................................................................... 6
Het biologisch model................................................................................................... 6
Psychodynamische model...........................................................................................7
Cognitieve-gedrags model........................................................................................... 8
Humanistisch-existentieel model.................................................................................9
Sociocultureel model................................................................................................. 10
Integratie van modellen: ontwikkelings-psychopathologie model.............................11
Psychodiagnostiek.......................................................................................12
Angststoornissen.........................................................................................15
Gegeneraliseerde Angststoornis (GAS)......................................................................15
Fobieën....................................................................................................... 18
Specifieke fobieën........................................................................................................ 18
Agorafobieën................................................................................................................ 18
Sociale angststoornis................................................................................................ 19
Paniekstoornis........................................................................................................... 19
Obsessief-Compulsieve stoornis (OCD)......................................................................20
Stoornissen met somatische symptomen.......................................................23
Somatische-symptoomstoornis.................................................................................23
Functionele stoornissen............................................................................................. 25
Conversie stoornis/functionele neurologische stoornis (FNS).....................................25
Nagebootste stoornis................................................................................................ 26
Sexual disorders..........................................................................................29
Sexual Dysfunctions.................................................................................................. 29
Paraphilic disorders................................................................................................... 30
Gender Dysphoria..................................................................................................... 31
Persoonlijkheidsstoornissen.........................................................................32
Cluster A: vreemd, excentriek...................................................................................32
Cluster B: dramatisch, emotioneel, impulsief............................................................33
Cluster C: angstig, gespannen, grote maten van controle.........................................34
Oorzaken van persoonlijkheidsstoornissen................................................................34
Behandeling.............................................................................................................. 35
Stoornissen gerelateerd aan trauma en stress...............................................36
, Acute en posttraumatische stress stoornis................................................................36
Dissociatieve stoornissen.......................................................................................... 38
Depressieve stoornissen...............................................................................41
Depressie en bipolaire stoornis.................................................................................41
Bipolaire stoornissen................................................................................................. 44
Suïcidale gedachten en gedragingen.............................................................47
Eetstoornissen............................................................................................. 49
Anorexia nervosa....................................................................................................... 49
Boulimia nervosa....................................................................................................... 50
Binge eating disorder................................................................................................ 50
Verslaving en middelengebruik.....................................................................54
Verslavingsstoornissen.............................................................................................. 54
Stoornissen bij kinderen en adolescenten......................................................62
Stoornissen in kindertijd ivm ontlasting.....................................................................62
ADHD........................................................................................................................ 63
................................................................................................................................. 63
Autisme spectrum stoornis........................................................................................64
Verstandelijke beperking........................................................................................... 65
Psychopathologie bij ouderen.......................................................................68
Delirium..................................................................................................................... 68
Alzheimer (en andere neurocognitieve stoornissen)..................................................68
Andere neurocognitieve stoornissen.........................................................................71
Schizofrenie en overige psychotische problematiek.......................................73
Schizofrenie spectrum en andere psychotische stoornissen......................................73
,Inleiding
Abnormale psychologie: wetenschappelijke studie van abnormaal gedrag met het doel om te
beschrijven, voorspellen, verklaren en veranderen van abnormale patronen van functioneren.
Psychologische abnormaliteit
De vier D's
Deviance (afwijkend)
Distress
Dysfunction
Danger
Wordt beïnvloed door normen, cultuur en context.
De ongrijpbaarheid van abnormaliteit
Abnormaliteit is gedefinieerd door algemene criteria in de maatschappij
Criteria worden gebruikt om specifieke gevallen de beoordelen
Thomas Szasz: maatschappelijke invloeden invalideren het concept van mentale stoornissen.
Elke definitie van abnormaliteit is hierdoor mogelijk niet consistent toepasbaar.
Behandeling of therapie
Een procedure met het doel tot het veranderen van abnormaal gedrag in meer normaal gedrag. De
definitie is beperkt door de problemen om abnormaliteit te definiëren. Essentiele aspecten van alle
vormen van therapie zijn:
Een patiënt
Een getrainde, sociaal geaccepteerde genezer of therapeut
Een reeks van therapeutische contacten tussen de therapeut en de cliënt.
Ondanks verschillen tussen clinici vinden de meeste van het dat een grote groep mensen
nood heeft aan een soort therapie.
Behandelingen door de tijd
Grieken en romeinen
Filosofen en artsen gaven verschillende verklaringen en behandelingen voor abnormaal
gedrag
Hippocrates geloofde dat ziektes de oorzaak waren van de vier lichaamssappen.
Behandeling: rustig leven, dieet van groenten, beweging en bloeding.
Europa in de middeleeuwen
Katholieke kerk verwerpt wetenschappelijke vormen van onderzoek en controleert het
onderwijs.
Mentale stoornissen hadden demonische oorzaken.
Behandeling: uitdrijven, martelingen, geleidelijk aan hospitalisatie
Renaissance
Met terugkeer van de wetenschap verdwijnen demonologische ideeën
Weyer was de eerste arts gespecialiseerd in mentale gezondheid en geloofde dat de geest
even gevoelig was aan ziekte als mensen.
Behandeling: bedevaartsoorden, de voorlopers van gezinsverpleging. Verpleegtehuizen
ontstonden midden van 16e eeuw.
19e eeuw
Behandelingen begonnen te verbeteren
Pinel & Tuke pleiten voor morele behandeling met humane en respectvolle technieken.
Morele behandelingen werden gestopt begin 20e eeuw
, Rush & Dix promoten morele behandelingen. De beweging stortte langzaam in.
Psychiatrische klinieken liepen vol en gaven nauwelijks behandeling.
Begin 20e eeuw
Somatogeen perspectief: abnormaal functioneren geeft fysieke oorzaken
o Twee factoren waren van belang voor de terugkeer van dit perspectief
Kraepelin: fysieke factoren zijn de oorzaak van mentaal disfunctioneren
Nieuwe biologische ontdekkingen waarbij mentaal functioneren werd gelinkt
aan dingen zoals syfilis en paralyse
o Resultaten waren over het algemeen ontmoedigend tot wanneer effectieve
medicatie werd ontwikkeld.
Psychogeen perspectief: abnormaal functioneren heeft psychische oorzaken.
o Toename in populariteit hypnose
Mesmer: hysterische stoornissen
Freud: psychoanalyse, poliklinische therapie
o Psychoanalytische theorie en behandeling werden algemeen aanvaard.
Afgelopen decennia en heden
Negatieve publieke attitudes bestaan nog steeds, maar er zijn grote veranderingen geweest in hoe
clinici abnormaal functioneren begrijpen en behandelen.
Meer theorieën en behandelingsvormen
Meer onderzoek en informatie
Meer meningsverschillen over abnormaal functioneren
o Biologische theorieën
o Psychologische theorieën
o Sociologische theorieën
o Humanistische theorieën
Verzorging psychische problemen
Nieuwe psychoactieve medicaties ontdekt in de jaren 50, wat heeft gezorgd voor minder opnames in
klinieken en meer poliklinische behandelingen.
Antipsychotische drugs
Antidepressiva
Anxiolytische medicatie
Multiculturele psychologie
Een nieuw studiegebied dat ontwikkelde onder invloed van groeiende diversiteit
Multiculturele psychologen proberen te begrijpen hoe factoren zoals cultuur, etniciteit,
gender en andere factoren een invloed hebben op gedragingen en gedachten en hoe mensen
met verschillende achtergronden psychologisch verschillen
Invloed verzekeringspolissen
De manier waarop verzekeringen omgaan met mentale gezondheid heeft een invloed op diagnoses
en behandeling
Sinds 2014 is behandeling van psychische klachten onderdeel van de basisverzekering
Ernstige klachten --> GGZ
Verwijzing via huisarts (met DSM-5 diagnose)
Technologie en mentale gezondheid
De digitale wereld zorgt voor nieuwe triggers en platformen voor het uiten van abnormaal
gedrag
Inhoudsopgave
Aantekeningen Psychopathologie...................................................................1
Inleiding........................................................................................................ 3
Modellen....................................................................................................... 6
Het biologisch model................................................................................................... 6
Psychodynamische model...........................................................................................7
Cognitieve-gedrags model........................................................................................... 8
Humanistisch-existentieel model.................................................................................9
Sociocultureel model................................................................................................. 10
Integratie van modellen: ontwikkelings-psychopathologie model.............................11
Psychodiagnostiek.......................................................................................12
Angststoornissen.........................................................................................15
Gegeneraliseerde Angststoornis (GAS)......................................................................15
Fobieën....................................................................................................... 18
Specifieke fobieën........................................................................................................ 18
Agorafobieën................................................................................................................ 18
Sociale angststoornis................................................................................................ 19
Paniekstoornis........................................................................................................... 19
Obsessief-Compulsieve stoornis (OCD)......................................................................20
Stoornissen met somatische symptomen.......................................................23
Somatische-symptoomstoornis.................................................................................23
Functionele stoornissen............................................................................................. 25
Conversie stoornis/functionele neurologische stoornis (FNS).....................................25
Nagebootste stoornis................................................................................................ 26
Sexual disorders..........................................................................................29
Sexual Dysfunctions.................................................................................................. 29
Paraphilic disorders................................................................................................... 30
Gender Dysphoria..................................................................................................... 31
Persoonlijkheidsstoornissen.........................................................................32
Cluster A: vreemd, excentriek...................................................................................32
Cluster B: dramatisch, emotioneel, impulsief............................................................33
Cluster C: angstig, gespannen, grote maten van controle.........................................34
Oorzaken van persoonlijkheidsstoornissen................................................................34
Behandeling.............................................................................................................. 35
Stoornissen gerelateerd aan trauma en stress...............................................36
, Acute en posttraumatische stress stoornis................................................................36
Dissociatieve stoornissen.......................................................................................... 38
Depressieve stoornissen...............................................................................41
Depressie en bipolaire stoornis.................................................................................41
Bipolaire stoornissen................................................................................................. 44
Suïcidale gedachten en gedragingen.............................................................47
Eetstoornissen............................................................................................. 49
Anorexia nervosa....................................................................................................... 49
Boulimia nervosa....................................................................................................... 50
Binge eating disorder................................................................................................ 50
Verslaving en middelengebruik.....................................................................54
Verslavingsstoornissen.............................................................................................. 54
Stoornissen bij kinderen en adolescenten......................................................62
Stoornissen in kindertijd ivm ontlasting.....................................................................62
ADHD........................................................................................................................ 63
................................................................................................................................. 63
Autisme spectrum stoornis........................................................................................64
Verstandelijke beperking........................................................................................... 65
Psychopathologie bij ouderen.......................................................................68
Delirium..................................................................................................................... 68
Alzheimer (en andere neurocognitieve stoornissen)..................................................68
Andere neurocognitieve stoornissen.........................................................................71
Schizofrenie en overige psychotische problematiek.......................................73
Schizofrenie spectrum en andere psychotische stoornissen......................................73
,Inleiding
Abnormale psychologie: wetenschappelijke studie van abnormaal gedrag met het doel om te
beschrijven, voorspellen, verklaren en veranderen van abnormale patronen van functioneren.
Psychologische abnormaliteit
De vier D's
Deviance (afwijkend)
Distress
Dysfunction
Danger
Wordt beïnvloed door normen, cultuur en context.
De ongrijpbaarheid van abnormaliteit
Abnormaliteit is gedefinieerd door algemene criteria in de maatschappij
Criteria worden gebruikt om specifieke gevallen de beoordelen
Thomas Szasz: maatschappelijke invloeden invalideren het concept van mentale stoornissen.
Elke definitie van abnormaliteit is hierdoor mogelijk niet consistent toepasbaar.
Behandeling of therapie
Een procedure met het doel tot het veranderen van abnormaal gedrag in meer normaal gedrag. De
definitie is beperkt door de problemen om abnormaliteit te definiëren. Essentiele aspecten van alle
vormen van therapie zijn:
Een patiënt
Een getrainde, sociaal geaccepteerde genezer of therapeut
Een reeks van therapeutische contacten tussen de therapeut en de cliënt.
Ondanks verschillen tussen clinici vinden de meeste van het dat een grote groep mensen
nood heeft aan een soort therapie.
Behandelingen door de tijd
Grieken en romeinen
Filosofen en artsen gaven verschillende verklaringen en behandelingen voor abnormaal
gedrag
Hippocrates geloofde dat ziektes de oorzaak waren van de vier lichaamssappen.
Behandeling: rustig leven, dieet van groenten, beweging en bloeding.
Europa in de middeleeuwen
Katholieke kerk verwerpt wetenschappelijke vormen van onderzoek en controleert het
onderwijs.
Mentale stoornissen hadden demonische oorzaken.
Behandeling: uitdrijven, martelingen, geleidelijk aan hospitalisatie
Renaissance
Met terugkeer van de wetenschap verdwijnen demonologische ideeën
Weyer was de eerste arts gespecialiseerd in mentale gezondheid en geloofde dat de geest
even gevoelig was aan ziekte als mensen.
Behandeling: bedevaartsoorden, de voorlopers van gezinsverpleging. Verpleegtehuizen
ontstonden midden van 16e eeuw.
19e eeuw
Behandelingen begonnen te verbeteren
Pinel & Tuke pleiten voor morele behandeling met humane en respectvolle technieken.
Morele behandelingen werden gestopt begin 20e eeuw
, Rush & Dix promoten morele behandelingen. De beweging stortte langzaam in.
Psychiatrische klinieken liepen vol en gaven nauwelijks behandeling.
Begin 20e eeuw
Somatogeen perspectief: abnormaal functioneren geeft fysieke oorzaken
o Twee factoren waren van belang voor de terugkeer van dit perspectief
Kraepelin: fysieke factoren zijn de oorzaak van mentaal disfunctioneren
Nieuwe biologische ontdekkingen waarbij mentaal functioneren werd gelinkt
aan dingen zoals syfilis en paralyse
o Resultaten waren over het algemeen ontmoedigend tot wanneer effectieve
medicatie werd ontwikkeld.
Psychogeen perspectief: abnormaal functioneren heeft psychische oorzaken.
o Toename in populariteit hypnose
Mesmer: hysterische stoornissen
Freud: psychoanalyse, poliklinische therapie
o Psychoanalytische theorie en behandeling werden algemeen aanvaard.
Afgelopen decennia en heden
Negatieve publieke attitudes bestaan nog steeds, maar er zijn grote veranderingen geweest in hoe
clinici abnormaal functioneren begrijpen en behandelen.
Meer theorieën en behandelingsvormen
Meer onderzoek en informatie
Meer meningsverschillen over abnormaal functioneren
o Biologische theorieën
o Psychologische theorieën
o Sociologische theorieën
o Humanistische theorieën
Verzorging psychische problemen
Nieuwe psychoactieve medicaties ontdekt in de jaren 50, wat heeft gezorgd voor minder opnames in
klinieken en meer poliklinische behandelingen.
Antipsychotische drugs
Antidepressiva
Anxiolytische medicatie
Multiculturele psychologie
Een nieuw studiegebied dat ontwikkelde onder invloed van groeiende diversiteit
Multiculturele psychologen proberen te begrijpen hoe factoren zoals cultuur, etniciteit,
gender en andere factoren een invloed hebben op gedragingen en gedachten en hoe mensen
met verschillende achtergronden psychologisch verschillen
Invloed verzekeringspolissen
De manier waarop verzekeringen omgaan met mentale gezondheid heeft een invloed op diagnoses
en behandeling
Sinds 2014 is behandeling van psychische klachten onderdeel van de basisverzekering
Ernstige klachten --> GGZ
Verwijzing via huisarts (met DSM-5 diagnose)
Technologie en mentale gezondheid
De digitale wereld zorgt voor nieuwe triggers en platformen voor het uiten van abnormaal
gedrag
