Samenvatting Gastro-intestinaal en endocrien stelsel: Histologie

Histologie
Deel 1: Gastro-intestinaal
Spijsvertering = verteren van voedsel ---> ---> bestaat uit 3 delen =

- Opname in gastro-intestinale tractus - Mondholte
- Eliminatie onverteerbare resten - Spijsverteringskanaal
- Grote spijsverteringsklieren
---> 3 delen =

Mondholte Spijsverteringskanaal Grote spijverteringsklieren
- Lippen - Slokdarm - Speekselklieren
- Wangen - Maag - Lever + galblaas
- Tanden - Dunne darm - Pancreas
- Eigenlijke mondholte - Dikke darm
- Tong - Anaal kanaal
- Farynx
---> + - 8,5m lang

---> holle buis met
musculaire wand



Mondholte = - Extern gedeelte: huid
1. Lippen = • Epidermis: verhoornd meerlagig
plaveiselepitheel
• Dermis: zweetklieren, sebumklieren, haartjes

- Overgangszone – lippenrood: dunne huid
• Epidermis: minder verhoornd
• Dermis: sterke vascularisatie en innervatie

- Intern gedeelte: mucosa
• Epitheel: niet-verhoornd meerlagig
plaveiselepitheel = geen keratinelaag
• Lamina propria: kleine speekselkliertje

---> komt in alle organen terug
+ bevat dwarsgestreept spierweefsel = m. orbicularis oris


Verhoorend meerlagig Niet-verhoornd meerlagig
plaveiselepitheel plaveiscelepitheel <----

WEL keratine -----> GEEN keratine


1

, 2. Wangen ---> zelfde structuur als lippen

- Externe deel = huid
• Epidermis: verhoornd meerlagig plaveiselepitheel
• Dermis: zweetklieren + sebumklieren + haartjes

- Interne deel = mucosa
• Epitheel: niet-verhoornd meerlagig plaveiselepitheel
• Lamina propria: kleine speekselkliertjes



---> centrale as v dwarsgestreepte spierlaag ---> m/ buccinator = door vezels heel sterk verbonden
met lamina propria aan binnenkant



3. Tanden


3 delen =

- Kroon = wit deel dat je ziet zitten
- Hals = zit achter tandvlees
- Wortel = vast in tandalveolen = bot

Structuren van buiten nr binnen =

1. Glazuur ---> in kroon + hals
2. Tandbeen = dentine ---> overal
3. Cement ---> in wortel




- Glazuur = email
• Harde buitenlaat kroon + hals ---> hardste weefsel van lichaam
• Opbouw =
▪ 96-97% kalkzouten ---> hyroxyapatietkristallen
▪ 4-3% organische matrix = plaats waar kalkzouten op neergeslagen zijn---> =
gevormd door ameloblasten = verdwijnen na vorming glazuur

Ameoblasten = zijn er zolang tand nog niet
doorgebroken is in mondholte

---> aan buitenkant = naar binnen afzetten

---> vanaf doorbreken = niet meer mogelijk
om nieuw glazuur aan te maken

2
Ameoblastomen = tumoren ---> heeft gelijkenissen met structuur van ameoblast

,- Dentine = tandbeen
• Wortel + centrale deel kroon + hals
• 70% kalkzouten = hyroxyapatietkristallen
• Organische matrix ---> gevormd door
odontoblasten =
▪ Cilindrische cellen op grens pulpa +
dentine

▪ Aan binnenkant = naar buiten afzetten

▪ Lange dunne celuitlopers = vezel van
Tomes ---> loopt door hele dentine in
dentinekanaaltjes
---> zorgt voor gestreepte aspect


- Cement
= bedekt dentine in wortelgedeelte
• 65% mineraalgehalte

• Veel collageenvezels aangehecht =
▪ Vezels van Sharpey
▪ Hoofdmassa van wortelvlies
▪ Aan andere kant = alveolair bot

• Aanmaak door cementocyten + cementoblasten
---> periodontium = parodontium =

• Alle weefsels die tand omgeven + ondersteunen
• Cement + periodontaal ligament + alveolair bot + gingiva

---> paradontitis = ontsteking aan geheel van structuren



- Pulpa =
• In pulpaholte = pulpakamer centraal in tand
• Losmazig bindweefsel
• Stervormige fibroblasten + dunnen collageenvezels + amorfe
grondsubstantie
• Rijk aan bloedvaten + lymfevaten + zenuwvezels
---> komen via foramen apicale aan wortelpunt in wortelkanaal


- Tandvlees = gingiva =
• Weinig verhoornd meerlagige plaveiselepitheel
• Lamina propria met hoge bindweefselpapillen + veel bloedvaten = rode
kleur
---> door papillen = tot aan opp + bloedvaatjes lopen er in

• Sulcus gingivalis = ondiepe plooi direct boven aanhechting tand
3 +
epitheel ---> = plaats waar cement begint

, 4. Eigenlijke mondholte
- Gingiva (tandvlees) + gebit
- Grenzen =
• Achteraan ---> keelholte = farynx
• Vooraan + lateraal ---> binnenzijde lippen + wangen
• Bovenaan ----> zachte + harde verhemelte
• Onderaan ---> mondbodem + tong

---> algemene structuur = mucosa =

- Epitheel ---> meerlagig plaveiselepitheel
- Lamina propria ---> fijne laag bindweefsel = veel bloedvaten + lymfevaten + zenuwen

---> submucosa onder mucosa =
− Vrij losmazig bindweefsel
− Grotere bloedvaten + lymfevaten + zenuwen
− Kleine speekselklieren + lymfoïd weefsel


Kauwen =

Voedsel komt op verschillende plaatsen in contact met mucosa + op andere plaatsen bijna geen
contact ---> andere vereisten op verschillende plaatsen

---> = door verschillende druk bij kauwen ---> verschillende structuur op verschillende plaatsen
= afhankelijk van functie + contact met voedsel =

Niet veel contact Veel contact Onderliggend bot
Waar - Buccaal - Hard verhemelte - Harde verhemelte
- Sublinguaal - Gingiva - Gingiva
- Zachte verhemelte - Bovenkant tong
---> mechanische stress tijdens kauwen

Structuur Niet-verhoornd meerlagig Parakeratotisch verhoornd meerlagig GEEN submucosa --->
plaveiselepitheel plaveiselepitheel lamina propria
rechtstreeks verankerd
in periost bot




Parakeratose =

Kernen blijven aanwezig ---> er is keratine
maar kern blijft aanwezig + cellen schilferen
af

---> stel orthokeratose in mondholte of
slokdarm = precancereus
4