Psychologie en filosofie periode 4 kennislijn
FILOSOFIE ONLINE les 1
Multiculturalisme
Uitgaan van de gelijkwaardigheid van verschillende culturele gemeenschappen binnen een bepaald
afgebakend bestuurlijk gebied. Het bij elkaar leven van verschillende culturen binnen een
samenleving.
Diversiteit
Dat waarin mensen van elkaar verschillen.
Culturele competentie
Rekening houden met de culturele achtergrond van de ander. Oog voor verschillen en
overeenkomsten.
Charles Taylor (1931)
Communitarisme: filosofie over de gemeenschap. Groep als geheel. Staat tegenover het liberalisme.
Belang van de groep staat voorop!
Differentiedenken
Erkennen dat er verschillen zijn tussen verschillende culturen.
Hoe samen te leven in een diverse samenleving?
1. Erken het unieke.
2. Herken het gezamenlijke. Waarin komt de cultuur overeen?
Normatief multiculturalisme: Dé oplossing volgens Charles Taylor.
Het is een regel om multiculturalistisch te zijn. Wij moeten met z’n allen actief bijdragen aan het
behouden van multiculturalisme, dus samenleven met verschillende culturen. Culturen moeten
behouden blijven. In Canada moeten ze hun best doen om de Franse cultuur te blijven houden, maar
je mag best protesteren tegen onderdeel van een cultuur, zoals vrouwenbesnijdenis.
Cultureel relativisme
Iemand die cultureel relativistisch is, relativeert zijn eigen cultuur. Je mag alleen iets over je eigen
cultuur zeggen. In een andere cultuur kijken ze anders tegen dingen aan. Dus je mag niet ingaan
tegen vrouwenbesnijdenis.
Normatief universalisme
Overal op de wereld moeten dezelfde normen gelden. Als vrouwenbesnijdenis niet bij mijn cultuur
hoort, mag ik er wat van vinden bij andere culturen. Alle regels over de wereld moeten hetzelfde zijn,
cultuur is daarbij niet belangrijk. Bijv. iedereen heeft recht op een advocaat.
Cultureel relativisme en normatief universalisme zijn beiden het uiterste. Hier zit natuurlijk veel
tussenin.
,Amartya Sen (1933)
Hij is vóór het hokjes-denken. Mensen zijn niet gelijk, ook niet binnen hetzelfde hokje. Je behoort tot
meerdere hokjes.
Mono-identiteit. Amartya zegt: als je mensen in één hokje plaatst, doe je iets verkeerd. Iemand is
niet alléén vrouw, of alléén man.
Meervoudige identiteit: Je bent vrouw, maar ook bakker en Nederlander etc.
Charles Taylor vs. Amartya Sen.
Communitarist vs. Liberalist.
Belang groep vs. Individu.
Iris Marion Young (1949-2006)
Uniforme standaards. Mensen zijn gelijk. Alle studenten moeten dezelfde toets maken. Iris zegt: dat
klopt niet, mensen zijn helemaal niet gelijk!! Mensen zijn gelijkwaardig. Uniforme standaards leiden
tot ongelijkwaardigheid.
Axel Honneth (1949) & Nancy Fraser (1947)
Wanneer is een samenleving rechtvaardig?
1. Tot eind jaren 80, socio-economische gelijkheid. Armen betalen minder belasting dan rijken.
2. Eind jaren 80, erkenning van verschil. Uitkering helpt niet. Discriminatie moet stoppen. Ook
een allochtoon moet een baan kunnen krijgen.
Twee mogelijke oorzaken van deze shift:
1. Socio-economische gelijkheid is onhaalbaar. (Nancy Fraser)
2. Verhoogde gevoeligheid voor sociaal disrespect. (Axel Honneth)
Wat is er nodig voor succesvol erkennen van verschil?
1. Gedevalueerde identiteiten herwaarderen. Hoofddoeken legaliseren.
2. Culturele diversiteit erkennen.
3. Wegwerken van verschil normaal en abnormaal.
4. Wegnemen van verborgen onderscheid.
Descriptieve ethiek
Beschrijft de moraal in een gemeenschap. Feiten. Hoe denkt een bevolking over bepaalde
onderwerpen.
Prescriptieve of normatieve ethiek.
Wat zijn argumenten voor en tegen een standpunt? Principes moraal worden kritisch onderzocht.
Hoe zouden mensen zich moeten gedragen!
Meta-ethiek
Visie van goed en kwaad. Zijn waarden universeel of cultuur gebonden?
, Minicollege les 1 Psychologie
Vooroordelen, stereotypen en discriminatie.
Stereotypen: algemene idee die we hebben over een groep als geheel, waardoor we verwachtingen
hebben over individuele leden van die groep.
Stereotypering: het toeschrijven van kenmerken aan een persoon puur omdat hij tot een sociale
groep behoort.
Stereotypen kunnen functioneel en helpend zijn.
- Het zijn ‘denkcategorieën’ die het inschatten an mensen en situaties eenvoudiger maken >
ook wel: schema’s. We kunnen hierdoor snel afstemmen op de ander in het contact. Soms
helpen ze onszelf beschermen.
- Confirmation Bias: de neiging om te zoeken naar informatie die overeenkomt met onze
verwachtingen en overtuigingen.
Maar niet zelden schieten ze door..
- Vooroordelen = negatieve houdingen, overtuigingen en gevoelens tegenover iemand omdat
hij lid is van een bepaalde groepen. > opvattingen, gedachten.
- Discriminatie = onterecht onderscheid maken, waarbij je de ene groep benadeelt t.o.v. de
andere > handelen naar die opvattingen.
B.v. uitsluiting, stigmatisering.
In meest gevaarlijke vorm: dehumanisering.
Waarom is kennis over vooroordelen, stereotypen en discriminatie van belang?
- Stereotypering, vooroordelen en discriminatie dragen bij aan sociale uitsluiting.
- Je cliënten horen vaak tot doelgroepen die hier slachtoffer van zijn.
- Het is jouw taak om dit aan te pakken.
Wat kun je doen?
- Signaleer slachtoffers van discriminatie en uitsluiting in de samenleving.
- Contact is het beste tegengif! (mere exposure effect) Zoek naar menselijke gelijkenis.
- Betrap jezelf op eigen vooroordelen en stuur ze bij.
- Stel heel veel vragen en luister.
FILOSOFIE ONLINE les 1
Multiculturalisme
Uitgaan van de gelijkwaardigheid van verschillende culturele gemeenschappen binnen een bepaald
afgebakend bestuurlijk gebied. Het bij elkaar leven van verschillende culturen binnen een
samenleving.
Diversiteit
Dat waarin mensen van elkaar verschillen.
Culturele competentie
Rekening houden met de culturele achtergrond van de ander. Oog voor verschillen en
overeenkomsten.
Charles Taylor (1931)
Communitarisme: filosofie over de gemeenschap. Groep als geheel. Staat tegenover het liberalisme.
Belang van de groep staat voorop!
Differentiedenken
Erkennen dat er verschillen zijn tussen verschillende culturen.
Hoe samen te leven in een diverse samenleving?
1. Erken het unieke.
2. Herken het gezamenlijke. Waarin komt de cultuur overeen?
Normatief multiculturalisme: Dé oplossing volgens Charles Taylor.
Het is een regel om multiculturalistisch te zijn. Wij moeten met z’n allen actief bijdragen aan het
behouden van multiculturalisme, dus samenleven met verschillende culturen. Culturen moeten
behouden blijven. In Canada moeten ze hun best doen om de Franse cultuur te blijven houden, maar
je mag best protesteren tegen onderdeel van een cultuur, zoals vrouwenbesnijdenis.
Cultureel relativisme
Iemand die cultureel relativistisch is, relativeert zijn eigen cultuur. Je mag alleen iets over je eigen
cultuur zeggen. In een andere cultuur kijken ze anders tegen dingen aan. Dus je mag niet ingaan
tegen vrouwenbesnijdenis.
Normatief universalisme
Overal op de wereld moeten dezelfde normen gelden. Als vrouwenbesnijdenis niet bij mijn cultuur
hoort, mag ik er wat van vinden bij andere culturen. Alle regels over de wereld moeten hetzelfde zijn,
cultuur is daarbij niet belangrijk. Bijv. iedereen heeft recht op een advocaat.
Cultureel relativisme en normatief universalisme zijn beiden het uiterste. Hier zit natuurlijk veel
tussenin.
,Amartya Sen (1933)
Hij is vóór het hokjes-denken. Mensen zijn niet gelijk, ook niet binnen hetzelfde hokje. Je behoort tot
meerdere hokjes.
Mono-identiteit. Amartya zegt: als je mensen in één hokje plaatst, doe je iets verkeerd. Iemand is
niet alléén vrouw, of alléén man.
Meervoudige identiteit: Je bent vrouw, maar ook bakker en Nederlander etc.
Charles Taylor vs. Amartya Sen.
Communitarist vs. Liberalist.
Belang groep vs. Individu.
Iris Marion Young (1949-2006)
Uniforme standaards. Mensen zijn gelijk. Alle studenten moeten dezelfde toets maken. Iris zegt: dat
klopt niet, mensen zijn helemaal niet gelijk!! Mensen zijn gelijkwaardig. Uniforme standaards leiden
tot ongelijkwaardigheid.
Axel Honneth (1949) & Nancy Fraser (1947)
Wanneer is een samenleving rechtvaardig?
1. Tot eind jaren 80, socio-economische gelijkheid. Armen betalen minder belasting dan rijken.
2. Eind jaren 80, erkenning van verschil. Uitkering helpt niet. Discriminatie moet stoppen. Ook
een allochtoon moet een baan kunnen krijgen.
Twee mogelijke oorzaken van deze shift:
1. Socio-economische gelijkheid is onhaalbaar. (Nancy Fraser)
2. Verhoogde gevoeligheid voor sociaal disrespect. (Axel Honneth)
Wat is er nodig voor succesvol erkennen van verschil?
1. Gedevalueerde identiteiten herwaarderen. Hoofddoeken legaliseren.
2. Culturele diversiteit erkennen.
3. Wegwerken van verschil normaal en abnormaal.
4. Wegnemen van verborgen onderscheid.
Descriptieve ethiek
Beschrijft de moraal in een gemeenschap. Feiten. Hoe denkt een bevolking over bepaalde
onderwerpen.
Prescriptieve of normatieve ethiek.
Wat zijn argumenten voor en tegen een standpunt? Principes moraal worden kritisch onderzocht.
Hoe zouden mensen zich moeten gedragen!
Meta-ethiek
Visie van goed en kwaad. Zijn waarden universeel of cultuur gebonden?
, Minicollege les 1 Psychologie
Vooroordelen, stereotypen en discriminatie.
Stereotypen: algemene idee die we hebben over een groep als geheel, waardoor we verwachtingen
hebben over individuele leden van die groep.
Stereotypering: het toeschrijven van kenmerken aan een persoon puur omdat hij tot een sociale
groep behoort.
Stereotypen kunnen functioneel en helpend zijn.
- Het zijn ‘denkcategorieën’ die het inschatten an mensen en situaties eenvoudiger maken >
ook wel: schema’s. We kunnen hierdoor snel afstemmen op de ander in het contact. Soms
helpen ze onszelf beschermen.
- Confirmation Bias: de neiging om te zoeken naar informatie die overeenkomt met onze
verwachtingen en overtuigingen.
Maar niet zelden schieten ze door..
- Vooroordelen = negatieve houdingen, overtuigingen en gevoelens tegenover iemand omdat
hij lid is van een bepaalde groepen. > opvattingen, gedachten.
- Discriminatie = onterecht onderscheid maken, waarbij je de ene groep benadeelt t.o.v. de
andere > handelen naar die opvattingen.
B.v. uitsluiting, stigmatisering.
In meest gevaarlijke vorm: dehumanisering.
Waarom is kennis over vooroordelen, stereotypen en discriminatie van belang?
- Stereotypering, vooroordelen en discriminatie dragen bij aan sociale uitsluiting.
- Je cliënten horen vaak tot doelgroepen die hier slachtoffer van zijn.
- Het is jouw taak om dit aan te pakken.
Wat kun je doen?
- Signaleer slachtoffers van discriminatie en uitsluiting in de samenleving.
- Contact is het beste tegengif! (mere exposure effect) Zoek naar menselijke gelijkenis.
- Betrap jezelf op eigen vooroordelen en stuur ze bij.
- Stel heel veel vragen en luister.
