PROFESSIONELE VERDIEPING ERGOTHERAPIE
Algemene uitleg OLOD
Zie ppt
THEORIE ONTWIKKELINGSSTOORNISSEN EN VOLWASSENEN VB (17/10)
Luik: volwassenen met een verstandelijke beperking
Moeilijk verstaanbaar gedrag – probleemgedrag – agressie
Jullie visie op aspecten van probleemgedrag …
Definiëren van probleemgedrag.
Probleemgedrag bij volwassenen met een VB
Trefwoorden laten aangeven over moeilijk verstaanbaar gedrag – agressie
Probleemgedrag
• Uiten probleemgedrag
– Gedrag waarbij men zichzelf of de andere schade toebrengt
• Lichamelijke schade en/of psychische schade en/of materiële schade
• Kan verschillende vormen aannemen
• Vbn gedrag:
– Driftbuien
– agressie gericht op zichzelf of anderen
– Kapotmaken van spullen
– Automutulatie
– Opbraken voedsel
• Vaak moeilijk te begrijpen voor de anderen + hoe hiermee omgaan
• Impact op cliënt & begeleider is groot
Vormen: kan naar zichzelf gericht zijn en kan naar de ander gericht zijn
Waarom praten over agressie en probleem/ moeilijkverstaanbaar gedrag?
- Omdat het frequent voorkomt
- In verschillende vormen
- Heeft een grote impact op dader en slachtoffer
- Daarom proberen zoveel mogelijk het te voorkomen
1
,Casus Jean
Jean komt onrustig aan in een atelier in de dagbesteding. Hij is erg gespannen en kan niet blijven
stilzitten. Opeens, zomaar uit het niets springt hij op en begint vreselijk te roepen.
Als de begeleider hem tot rust probeert te laten komen, gooit hij met alles wat hij in handen krijgt.
Ook een stoel, nietmachine, ed vliegen door de kamer. Jean staat met een glazen fles water naar de
begeleidster gericht.
De begeleidster kan zichzelf en de andere cliënten in veiligheid brengen. Jean komt weer tot rust.
Hoe ga je als team van ondersteuners met een woede-uitbarsting om? Kijken naar de aanleiding van
de woede-uitbarsting.
Niet in de acute situatie –
Omgaan met probleemgedrag
- Preventief = alles dat we kunnen doen om het probleemgedrag te voorkomen
- Curatief = op het moment dat het probleem zich stelt, wat kunnen we dan gaan doen
In een beleid is preventief en curatief met elkaar verweven.
Zoeken naar de aanleiding
• De oplossing van de problemen, begint bij het kijken naar de oorzaak.
– Op deze vraag kan vaak niet direct een antwoord geformuleerd worden
– Er kunnen verschillende oorzaken zijn & iedereen is anders
• Goede observatie is essentieel
• Analyseren van gedrag kan je als begeleider niet alleen
– Sommige organisaties: gedragsdeskundige
Jean → probleem in de leefgroep & is niet uitgepraat: direct zichtbaar
Jean → probleem in de leefgroep waarin hij niet betrokken was : niet direct zichtbaar voor het
probleem met Jean
Oorzaak van onaangepast gedrag: de aanleiding
• Het vinden van de oorzaken begint bij het uitgebreid beschrijven van het gedrag van de
cliënt:
• Heijkoop: 4 punten
– Vorm (hoe ziet het gedrag eruit?)
– Frequentie (hoe vaak komt het gedrag voor, in welke situatie, enz.)
– Intensiteit (kracht van de handeling, functioneel gedrag)
2
, – Besmetting (mate van invloed op het dagelijks leven, invloed die het gedrag heeft op
de rest van de dag van de cliënt)
Heijkoop: vorm
Hoe ziet het gedrag er uit, hoe verloopt het?
– Details zijn belangrijk
• Bv. slaan op linker of rechter oor
– Niet alleen de handeling beschrijven, maar ook de aanloop van het gedrag
• Ontdekken van een patroon
• Met als doel kunnen ingrijpen voordat iemand te ver in zijn patroon zit
Heijkoop: frequentie
Hoe vaak komt het probleemgedrag voor, in welke situatie en in welke periode
– Feitelijk beschrijven met als doel beeldvorming
– Aanleidingen kunnen hierdoor duidelijk worden
Verjaardag periode geeft extra stress
Zomerperiode: door wisseling personeel
Heijkoop: intensiteit
• De kracht waarmee de gedragsmatige handeling plaatsvindt
– Lage intensiteit: gewoontehandeling, terloops
– Hoge intensiteit:
• dwang, de persoon moet dit gedrag uiten, niet meer te stoppen
• Kan overgaan in volledige escalatie
• Gillen, rennen, bijten, slaan, ed
– Middelmatige intensiteit:
• functioneel gedrag (om iets leuks te krijgen of iets vervelends te vermijden)
• Je moet hier als begeleider op reageren
• Zelden bewust gedrag
– Nog vele variaties mogelijk
Ivan die tegen zijn hoofd slaat → middelmatig
Francette die knijpt: al naargelang wie naast haar staat → laag
Francette: woedeuitbarsting : nieuwe collega’s – te dichte aanpak → hoog
3
, Heijkoop: mate van besmetting
In hoeverre heeft het probleemgedrag het dagelijks handelen van de cliënt beïnvloed?
Ingebed in een rapportage systeem:
Om te kijken of we kunnen werken met signaleringsplannen = doel rapportage systeem.
Werken met een signaleringsplan
Omschrijven van het gedrag & hoe hiermee om te gaan
Signaleringsplan
4
Algemene uitleg OLOD
Zie ppt
THEORIE ONTWIKKELINGSSTOORNISSEN EN VOLWASSENEN VB (17/10)
Luik: volwassenen met een verstandelijke beperking
Moeilijk verstaanbaar gedrag – probleemgedrag – agressie
Jullie visie op aspecten van probleemgedrag …
Definiëren van probleemgedrag.
Probleemgedrag bij volwassenen met een VB
Trefwoorden laten aangeven over moeilijk verstaanbaar gedrag – agressie
Probleemgedrag
• Uiten probleemgedrag
– Gedrag waarbij men zichzelf of de andere schade toebrengt
• Lichamelijke schade en/of psychische schade en/of materiële schade
• Kan verschillende vormen aannemen
• Vbn gedrag:
– Driftbuien
– agressie gericht op zichzelf of anderen
– Kapotmaken van spullen
– Automutulatie
– Opbraken voedsel
• Vaak moeilijk te begrijpen voor de anderen + hoe hiermee omgaan
• Impact op cliënt & begeleider is groot
Vormen: kan naar zichzelf gericht zijn en kan naar de ander gericht zijn
Waarom praten over agressie en probleem/ moeilijkverstaanbaar gedrag?
- Omdat het frequent voorkomt
- In verschillende vormen
- Heeft een grote impact op dader en slachtoffer
- Daarom proberen zoveel mogelijk het te voorkomen
1
,Casus Jean
Jean komt onrustig aan in een atelier in de dagbesteding. Hij is erg gespannen en kan niet blijven
stilzitten. Opeens, zomaar uit het niets springt hij op en begint vreselijk te roepen.
Als de begeleider hem tot rust probeert te laten komen, gooit hij met alles wat hij in handen krijgt.
Ook een stoel, nietmachine, ed vliegen door de kamer. Jean staat met een glazen fles water naar de
begeleidster gericht.
De begeleidster kan zichzelf en de andere cliënten in veiligheid brengen. Jean komt weer tot rust.
Hoe ga je als team van ondersteuners met een woede-uitbarsting om? Kijken naar de aanleiding van
de woede-uitbarsting.
Niet in de acute situatie –
Omgaan met probleemgedrag
- Preventief = alles dat we kunnen doen om het probleemgedrag te voorkomen
- Curatief = op het moment dat het probleem zich stelt, wat kunnen we dan gaan doen
In een beleid is preventief en curatief met elkaar verweven.
Zoeken naar de aanleiding
• De oplossing van de problemen, begint bij het kijken naar de oorzaak.
– Op deze vraag kan vaak niet direct een antwoord geformuleerd worden
– Er kunnen verschillende oorzaken zijn & iedereen is anders
• Goede observatie is essentieel
• Analyseren van gedrag kan je als begeleider niet alleen
– Sommige organisaties: gedragsdeskundige
Jean → probleem in de leefgroep & is niet uitgepraat: direct zichtbaar
Jean → probleem in de leefgroep waarin hij niet betrokken was : niet direct zichtbaar voor het
probleem met Jean
Oorzaak van onaangepast gedrag: de aanleiding
• Het vinden van de oorzaken begint bij het uitgebreid beschrijven van het gedrag van de
cliënt:
• Heijkoop: 4 punten
– Vorm (hoe ziet het gedrag eruit?)
– Frequentie (hoe vaak komt het gedrag voor, in welke situatie, enz.)
– Intensiteit (kracht van de handeling, functioneel gedrag)
2
, – Besmetting (mate van invloed op het dagelijks leven, invloed die het gedrag heeft op
de rest van de dag van de cliënt)
Heijkoop: vorm
Hoe ziet het gedrag er uit, hoe verloopt het?
– Details zijn belangrijk
• Bv. slaan op linker of rechter oor
– Niet alleen de handeling beschrijven, maar ook de aanloop van het gedrag
• Ontdekken van een patroon
• Met als doel kunnen ingrijpen voordat iemand te ver in zijn patroon zit
Heijkoop: frequentie
Hoe vaak komt het probleemgedrag voor, in welke situatie en in welke periode
– Feitelijk beschrijven met als doel beeldvorming
– Aanleidingen kunnen hierdoor duidelijk worden
Verjaardag periode geeft extra stress
Zomerperiode: door wisseling personeel
Heijkoop: intensiteit
• De kracht waarmee de gedragsmatige handeling plaatsvindt
– Lage intensiteit: gewoontehandeling, terloops
– Hoge intensiteit:
• dwang, de persoon moet dit gedrag uiten, niet meer te stoppen
• Kan overgaan in volledige escalatie
• Gillen, rennen, bijten, slaan, ed
– Middelmatige intensiteit:
• functioneel gedrag (om iets leuks te krijgen of iets vervelends te vermijden)
• Je moet hier als begeleider op reageren
• Zelden bewust gedrag
– Nog vele variaties mogelijk
Ivan die tegen zijn hoofd slaat → middelmatig
Francette die knijpt: al naargelang wie naast haar staat → laag
Francette: woedeuitbarsting : nieuwe collega’s – te dichte aanpak → hoog
3
, Heijkoop: mate van besmetting
In hoeverre heeft het probleemgedrag het dagelijks handelen van de cliënt beïnvloed?
Ingebed in een rapportage systeem:
Om te kijken of we kunnen werken met signaleringsplannen = doel rapportage systeem.
Werken met een signaleringsplan
Omschrijven van het gedrag & hoe hiermee om te gaan
Signaleringsplan
4
