MBRT RD weblectures samenvatting P1 t/m P4 leerjaar 1
Gemaakt door Winnie Spoelstra
16-6-2020
1
,Inhoudsopgave
Basisprincipes röntgenfoto...................................................................................................................... 3
De Röntgenbuis ....................................................................................................................................... 7
ALARA .................................................................................................................................................... 10
kV en mAs .............................................................................................................................................. 13
Bundel en beeldgeometrie .................................................................................................................... 19
Focus...................................................................................................................................................... 25
Resolutie ................................................................................................................................................ 31
Roosters ................................................................................................................................................. 35
AEC ........................................................................................................................................................ 41
SNR ........................................................................................................................................................ 46
Flatpanel ................................................................................................................................................ 50
Dosisindicatoren .................................................................................................................................... 58
Bedthorax .............................................................................................................................................. 65
Digitale afdeling..................................................................................................................................... 66
2
,Basisprincipes röntgenfoto
Verzwakking röntgenstraling:
Weefsel met een hoge dichtheid, atoomnummer en/of dikte zullen meer verzwakken dan weefsels
met lage dichtheid, atoomnummer en/of dikte.
Door de verschillen in verzwakking te meten in de detector, kunnen we een afbeelding maken.
Gebieden waar veel straling komt, worden donker afgebeeld op de foto en gebieden waar minder
straling komen worden licht afgebeeld op de foto.
*effectief atoomnummer (Zeff) omdat weefsels niet uit slechts één atoomnummer bestaan, maar
heel veel verschillende waarvan een gemiddelde (of effectief) atoomnummer uit bepaald wordt. het
Zeff van spier en longen is gelijk, maar de dichtheid verschilt wel heel veel. Behalve weke delen
bestaan de longen ook voor een grote hoeveelheid uit lucht.
De transmissie is de verhouding tussen de doorgelaten en de onverzwakte intensiteit -> wat gaat er
in en wat komt er uit.
3
, De straling moet door verschillende weefsels (dezelfde dikte en dezelfde hoeveelheid straling), en
verschilt dus ook in verzwakking. Omdat er achter de weefsels een verschillende hoeveelheid straling
op de detector komt, kunnen we de weefsels van elkaar onderscheiden en kan het systeem elk
weefsel een eigen grijswaarde geven.
Het onderscheidt tussen de hoeveelheid straling achter de verschillende weefsels, noemen we het
stralencontrast.
Hoe dikker het weefsel is, des te meer röntgenstraling geabsorbeerd zal worden. Bij gelijk blijvende
energie van de bundel en weefseltype, is de dikte van het weefsel bepalend voor de hoeveelheid
straling die door het weefsel verzwakt wordt. En beïnvloed daarmee de grijswaarde op de
röntgenfoto.
Bij een lage energie zal het bot vrijwel alle straling tegenhouden. Naarmate de energie van de bundel
hoger wordt, zal er minder straling door het botweefsel verzwakt worden en zal er meer straling de
detector bereiken.
4
Gemaakt door Winnie Spoelstra
16-6-2020
1
,Inhoudsopgave
Basisprincipes röntgenfoto...................................................................................................................... 3
De Röntgenbuis ....................................................................................................................................... 7
ALARA .................................................................................................................................................... 10
kV en mAs .............................................................................................................................................. 13
Bundel en beeldgeometrie .................................................................................................................... 19
Focus...................................................................................................................................................... 25
Resolutie ................................................................................................................................................ 31
Roosters ................................................................................................................................................. 35
AEC ........................................................................................................................................................ 41
SNR ........................................................................................................................................................ 46
Flatpanel ................................................................................................................................................ 50
Dosisindicatoren .................................................................................................................................... 58
Bedthorax .............................................................................................................................................. 65
Digitale afdeling..................................................................................................................................... 66
2
,Basisprincipes röntgenfoto
Verzwakking röntgenstraling:
Weefsel met een hoge dichtheid, atoomnummer en/of dikte zullen meer verzwakken dan weefsels
met lage dichtheid, atoomnummer en/of dikte.
Door de verschillen in verzwakking te meten in de detector, kunnen we een afbeelding maken.
Gebieden waar veel straling komt, worden donker afgebeeld op de foto en gebieden waar minder
straling komen worden licht afgebeeld op de foto.
*effectief atoomnummer (Zeff) omdat weefsels niet uit slechts één atoomnummer bestaan, maar
heel veel verschillende waarvan een gemiddelde (of effectief) atoomnummer uit bepaald wordt. het
Zeff van spier en longen is gelijk, maar de dichtheid verschilt wel heel veel. Behalve weke delen
bestaan de longen ook voor een grote hoeveelheid uit lucht.
De transmissie is de verhouding tussen de doorgelaten en de onverzwakte intensiteit -> wat gaat er
in en wat komt er uit.
3
, De straling moet door verschillende weefsels (dezelfde dikte en dezelfde hoeveelheid straling), en
verschilt dus ook in verzwakking. Omdat er achter de weefsels een verschillende hoeveelheid straling
op de detector komt, kunnen we de weefsels van elkaar onderscheiden en kan het systeem elk
weefsel een eigen grijswaarde geven.
Het onderscheidt tussen de hoeveelheid straling achter de verschillende weefsels, noemen we het
stralencontrast.
Hoe dikker het weefsel is, des te meer röntgenstraling geabsorbeerd zal worden. Bij gelijk blijvende
energie van de bundel en weefseltype, is de dikte van het weefsel bepalend voor de hoeveelheid
straling die door het weefsel verzwakt wordt. En beïnvloed daarmee de grijswaarde op de
röntgenfoto.
Bij een lage energie zal het bot vrijwel alle straling tegenhouden. Naarmate de energie van de bundel
hoger wordt, zal er minder straling door het botweefsel verzwakt worden en zal er meer straling de
detector bereiken.
4
