Forensische genetica
1. DNA-wetgeving in België
1.1 Eerste DNA-wet
Wet van 22 maart 1999 (DNA-wet)
Forensisch DNA-onderzoek kan enkel gebeuren op niet-coderende DNA-segmenten!
Regeling voor de afname van DNA-materiaal van een verdachte
- Procureur des Konings kan een verdachte (volwassene) vragen om een staal (wangslijmvlies,
haarwortels of bloed)
- Onderzoeksrechter kan een verdachte (volwassene of minderjarige) verplichten een staal te geven –
Kan onder dwang!!
- DNA-staal van verdachte kan enkel gevraagd worden indien er celmateriaal werd aangetroffen
Regeling voor tegenonderzoek – binnen de 15 dagen na kennisname van de resultaten van het DNA-
onderzoek door de verdachte
DNA-analyses kunnen enkel in erkende (door de Minister van Justitie) labo’s uitgevoerd worden
Oprichting van DNA-databanken
, 1.1.1 Uitvoering van de DNA-wet van 1999
Koninklijk Besluit van 4 februari 2002
Inwerkingtreding van de DNA-wet op 1 april 2002
Procedure voor politie voor het verzamelen van biologische sporen op de plaats delict – gebruik van
uitsluitingsperimeter
Procedure voor de labo’s die de DNA-analyse moeten uitvoeren
Oprichting van DNA-databanken op het Nationaal Instituut voor Criminalistiek en Criminologie (NICC) –
in overeenstemming met de DNA-wet en de wet op de privacy
Voorwaarden voor erkende labo’s – moeten erkend zijn op 1 april 2003
Oprichting van een nationale DNA-evaluatiecommissie
1.1.2 Erkenning van laboratoria (1999)
Waarborg voor kwaliteit van het forensisch DNA-onderzoek
KB 4 februari 2002 – Hoofdstuk V
Laboratorium moet een accreditatie hebben volgens ISO17025
- Toekenning door BELAC (Ministerie van Economische Zaken)
Minstens één deskundige met tenminste 3 jaar praktische ervaring in forensische DNA-analyse
Laboratorium moet een permanentie (24/24hr – 7/7 dagen) hebben om sporen van celmateriaal in
ontvangst te nemen
Aanvragen bij Minister van Justitie
Oorspronkelijk voorzien voor 1 april 2003 !!
Eerste erkenningen op 1 juni 2004 (3-maal uitgesteld) – 9 labo’s erkend in België (5 anno 2023)
Erkenning kan ingetrokken worden indien niet meer wordt voldaan aan de voorwaarden
, Afname van referentiestalen: (wordt ook opgenomen in het KB)
1.2 DNA-databanken in België
DNA-wet 1999
‘Criminalistiek’ - niet-geïdentificeerd celmateriaal (max. 30 jaar of tot uitspraak)
‘Veroordeelden’ – max. gevangenisstraf van 5 jaar of langer (10 jaar na overlijden)
- Diefstal met geweld
- Zedendelicten
- Doodslag en moord
‘Vermiste personen’
Geen wetswijziging nodig
Volgen van de privacy-wetgeving – ‘informed consent’
DNA-profiel van familieleden of persoonlijke gebruiksvoorwerpen (e. g. tandenborstel, scheermachine) - op
vrijwillige basis
→ Wet van 21/12/2013: aanpassing van DNA-wet 2011. In werking op 01/07/2017
Belgische DNA-databank: jaarlijkse groei.
In het begin worden weinig profielen opgenomen, maar na een aantal jaar wordt een plateau-bereikt.
Verdachte: waaruit blijkt dat er een match is binnen het dossier.
Belgische DNA-databank: clusters
Clusters met 2 of 3 profielen zijn de meeste. Maar er zijn ook clusters met 7 profielen.
Niet-geïdentificeerd
Match Persoon-spoor
- Match met veroordeelde = 3.572
Per persoon in de databank 0,11
- Match met verdachte = 841
1. DNA-wetgeving in België
1.1 Eerste DNA-wet
Wet van 22 maart 1999 (DNA-wet)
Forensisch DNA-onderzoek kan enkel gebeuren op niet-coderende DNA-segmenten!
Regeling voor de afname van DNA-materiaal van een verdachte
- Procureur des Konings kan een verdachte (volwassene) vragen om een staal (wangslijmvlies,
haarwortels of bloed)
- Onderzoeksrechter kan een verdachte (volwassene of minderjarige) verplichten een staal te geven –
Kan onder dwang!!
- DNA-staal van verdachte kan enkel gevraagd worden indien er celmateriaal werd aangetroffen
Regeling voor tegenonderzoek – binnen de 15 dagen na kennisname van de resultaten van het DNA-
onderzoek door de verdachte
DNA-analyses kunnen enkel in erkende (door de Minister van Justitie) labo’s uitgevoerd worden
Oprichting van DNA-databanken
, 1.1.1 Uitvoering van de DNA-wet van 1999
Koninklijk Besluit van 4 februari 2002
Inwerkingtreding van de DNA-wet op 1 april 2002
Procedure voor politie voor het verzamelen van biologische sporen op de plaats delict – gebruik van
uitsluitingsperimeter
Procedure voor de labo’s die de DNA-analyse moeten uitvoeren
Oprichting van DNA-databanken op het Nationaal Instituut voor Criminalistiek en Criminologie (NICC) –
in overeenstemming met de DNA-wet en de wet op de privacy
Voorwaarden voor erkende labo’s – moeten erkend zijn op 1 april 2003
Oprichting van een nationale DNA-evaluatiecommissie
1.1.2 Erkenning van laboratoria (1999)
Waarborg voor kwaliteit van het forensisch DNA-onderzoek
KB 4 februari 2002 – Hoofdstuk V
Laboratorium moet een accreditatie hebben volgens ISO17025
- Toekenning door BELAC (Ministerie van Economische Zaken)
Minstens één deskundige met tenminste 3 jaar praktische ervaring in forensische DNA-analyse
Laboratorium moet een permanentie (24/24hr – 7/7 dagen) hebben om sporen van celmateriaal in
ontvangst te nemen
Aanvragen bij Minister van Justitie
Oorspronkelijk voorzien voor 1 april 2003 !!
Eerste erkenningen op 1 juni 2004 (3-maal uitgesteld) – 9 labo’s erkend in België (5 anno 2023)
Erkenning kan ingetrokken worden indien niet meer wordt voldaan aan de voorwaarden
, Afname van referentiestalen: (wordt ook opgenomen in het KB)
1.2 DNA-databanken in België
DNA-wet 1999
‘Criminalistiek’ - niet-geïdentificeerd celmateriaal (max. 30 jaar of tot uitspraak)
‘Veroordeelden’ – max. gevangenisstraf van 5 jaar of langer (10 jaar na overlijden)
- Diefstal met geweld
- Zedendelicten
- Doodslag en moord
‘Vermiste personen’
Geen wetswijziging nodig
Volgen van de privacy-wetgeving – ‘informed consent’
DNA-profiel van familieleden of persoonlijke gebruiksvoorwerpen (e. g. tandenborstel, scheermachine) - op
vrijwillige basis
→ Wet van 21/12/2013: aanpassing van DNA-wet 2011. In werking op 01/07/2017
Belgische DNA-databank: jaarlijkse groei.
In het begin worden weinig profielen opgenomen, maar na een aantal jaar wordt een plateau-bereikt.
Verdachte: waaruit blijkt dat er een match is binnen het dossier.
Belgische DNA-databank: clusters
Clusters met 2 of 3 profielen zijn de meeste. Maar er zijn ook clusters met 7 profielen.
Niet-geïdentificeerd
Match Persoon-spoor
- Match met veroordeelde = 3.572
Per persoon in de databank 0,11
- Match met verdachte = 841
