ZSO H1: Behandeling: Preventie door middel van Fluoride:
Fluoride is niet meer weg te denken uit de tandheelkunde. Vooral verwerkt in tandpasta heeft het de
wereld veroverd en letterlijk het gezicht van vooral Westerse populaties veranderd: waar eerst cariës
en gebitsverlies de norm was, is het nu vooral een ziekte van een minderheid van sociaal-
maatschappelijk of medisch gecompromitteerde personen.
Het is belangrijk de historische context van de ontdekking van de rol fluoride in het cariësproces te
kennen, en bijvoorbeeld te kunnen verklaren waarom in Nederland, ondanks een zeer succesvolle
trial, waterfluoridering niet van de grond is gekomen. Het is daarbij belangrijk om op de hoogte te
zijn van de ongewenste neveneffecten en gevaren van fluoride.
“Poets je tanden sterk met Prodent”, is een bekende reclameslogan. Nog steeds zullen ook veel
mondzorgverleners spreken over een “sterker of harder maken” van de tanden door gebruik van
fluoride. Dit is eigenlijk een foute weergave van de manier waarop fluoride het cariësproces
beïnvloedt. U dient op de hoogte te zijn van het werkingsmechanisme van fluoride, in verschillende
applicatievormen, zodat u de mogelijkheden en ook de beperkingen van fluoridetoepassing kunt
begrijpen, en uw adviezen en maatregelen hierop kunt aanpassen.
1. De discussie over pre- en posteruptief effect van geconsumeerd fluoride is nog steeds
actueel. Sommige wetenschappers houden nog steeds vast aan het grote belang van inbouw
van fluoride tijdens de vorming van glazuur. Aan het eind van dit onderdeel moet u in staat
zijn om in deze een positie in te nemen en die te verdedigen.
Systemisch versus lokaal effect
Er zijn twee manieren waarop fluoride werkzaam kan zijn.
- De route via inname (inslikken van fluoride) waardoor het in het plasma terecht komt en
daar weer op locaties kan komen bij de tand waar het werkzaam kan zijn;
- De lokale route, waarbij fluoride direct op de tanden wordt aangebracht.
De systemische route kan op twee manieren plaatsvinden:
- Voor de doorbraak van elementen, zullen ze met plasma in aanraking komen. Dus voor de
doorbraak kan fluoride al, door inbouw in het glazuur, effectief zijn.
- Na eruptie kan een beetje fluoride in speeksel ook effectief zijn.
Dus de systemische route vind plaats vind het plasma en kan pre-eruptief en post-eruptief zijn. De
lokale route is post-eruptief. En dat gebeurt doordat producten met fluoride erin, in de mond
gebracht worden en direct in de mond achterblijven.
Een tijd lang werd gedacht dat het pre-eruptieve effect van fluoride heel belangrijk was. Inmiddels
weten we dat de werking van fluoride meer via de lokale aanwezigheid is van het de- en
remineralisatieproces. Een van de manieren waarop ze hebben gezien dat het pre-eruptieve effect
van fluoride niet zo belangrijk was, was door mensen te volgen die in een fluoride arm gebied
opgroeide maar later naar een fluoride rijk gebied gingen. Ze zagen dat de mensen ongeveer
hetzelfde voordeel hadden van de fluoride en dat het pre-eruptieve effect niet zo veel verschil
maakt.
, 2. U weet waar ‘ppm’ voor staat en kunt met deze eenheid werken.
3. U bent op de hoogte van de fysiologie van fluoride in het lichaam. U bent bekend met de
term tandfluorose en kunt het ontstaan ervan aan derden uitleggen.
Fluorose en glazuur opaciteiten/hypomineralisatie -> wit net als cariëslaesie door tekort aan
mineraal. De locatie en vorm laesie -> onderscheid tussen cariës en fluorose en opaciteiten
Fluoride is niet meer weg te denken uit de tandheelkunde. Vooral verwerkt in tandpasta heeft het de
wereld veroverd en letterlijk het gezicht van vooral Westerse populaties veranderd: waar eerst cariës
en gebitsverlies de norm was, is het nu vooral een ziekte van een minderheid van sociaal-
maatschappelijk of medisch gecompromitteerde personen.
Het is belangrijk de historische context van de ontdekking van de rol fluoride in het cariësproces te
kennen, en bijvoorbeeld te kunnen verklaren waarom in Nederland, ondanks een zeer succesvolle
trial, waterfluoridering niet van de grond is gekomen. Het is daarbij belangrijk om op de hoogte te
zijn van de ongewenste neveneffecten en gevaren van fluoride.
“Poets je tanden sterk met Prodent”, is een bekende reclameslogan. Nog steeds zullen ook veel
mondzorgverleners spreken over een “sterker of harder maken” van de tanden door gebruik van
fluoride. Dit is eigenlijk een foute weergave van de manier waarop fluoride het cariësproces
beïnvloedt. U dient op de hoogte te zijn van het werkingsmechanisme van fluoride, in verschillende
applicatievormen, zodat u de mogelijkheden en ook de beperkingen van fluoridetoepassing kunt
begrijpen, en uw adviezen en maatregelen hierop kunt aanpassen.
1. De discussie over pre- en posteruptief effect van geconsumeerd fluoride is nog steeds
actueel. Sommige wetenschappers houden nog steeds vast aan het grote belang van inbouw
van fluoride tijdens de vorming van glazuur. Aan het eind van dit onderdeel moet u in staat
zijn om in deze een positie in te nemen en die te verdedigen.
Systemisch versus lokaal effect
Er zijn twee manieren waarop fluoride werkzaam kan zijn.
- De route via inname (inslikken van fluoride) waardoor het in het plasma terecht komt en
daar weer op locaties kan komen bij de tand waar het werkzaam kan zijn;
- De lokale route, waarbij fluoride direct op de tanden wordt aangebracht.
De systemische route kan op twee manieren plaatsvinden:
- Voor de doorbraak van elementen, zullen ze met plasma in aanraking komen. Dus voor de
doorbraak kan fluoride al, door inbouw in het glazuur, effectief zijn.
- Na eruptie kan een beetje fluoride in speeksel ook effectief zijn.
Dus de systemische route vind plaats vind het plasma en kan pre-eruptief en post-eruptief zijn. De
lokale route is post-eruptief. En dat gebeurt doordat producten met fluoride erin, in de mond
gebracht worden en direct in de mond achterblijven.
Een tijd lang werd gedacht dat het pre-eruptieve effect van fluoride heel belangrijk was. Inmiddels
weten we dat de werking van fluoride meer via de lokale aanwezigheid is van het de- en
remineralisatieproces. Een van de manieren waarop ze hebben gezien dat het pre-eruptieve effect
van fluoride niet zo belangrijk was, was door mensen te volgen die in een fluoride arm gebied
opgroeide maar later naar een fluoride rijk gebied gingen. Ze zagen dat de mensen ongeveer
hetzelfde voordeel hadden van de fluoride en dat het pre-eruptieve effect niet zo veel verschil
maakt.
, 2. U weet waar ‘ppm’ voor staat en kunt met deze eenheid werken.
3. U bent op de hoogte van de fysiologie van fluoride in het lichaam. U bent bekend met de
term tandfluorose en kunt het ontstaan ervan aan derden uitleggen.
Fluorose en glazuur opaciteiten/hypomineralisatie -> wit net als cariëslaesie door tekort aan
mineraal. De locatie en vorm laesie -> onderscheid tussen cariës en fluorose en opaciteiten
