Hoorcollege 8

Slotcollege: tussen goederenrecht en verbintenissenrecht
Uitgangspunt: scherp onderscheid tussen goederenrecht en
verbintenissenrecht
 Recht op een goed vs. recht tegen een persoon
 Absolute werking (droit de suite/zaaksgevolg) vs. relatieve werking (crediteur heeft
recht op een prestatie, die door de debiteur moet worden verricht)
Sleutelvraag: in hoeverre kan een recht tegen derden worden ingeroepen?

Interactie goederenrecht-verbintenissenrecht
 Geldige titel voor overdracht vereist, art. 3:84 lid 1 BW
 Ook vestiging beperkte rechten moet op basis van een geldige titel plaatsvinden (art.
3:98 jo. 84 lid 1 BW), zoals:
o Overeenkomst tussen schuldeiser en schuldenaar om te verpanden
o Overeenkomst tussen erfeigenaren tot vestigen erfdienstbaarheid
o Legaat waarin recht van vruchtgebruik wordt toegekend

Art. 6:251 lid 1 BW – kwalitatief recht
‘’Staat een uit een overeenkomst voortvloeiende, voor overgang vatbaar recht in een zodanig
verband met een aan de schuldeiser toebehorend goed, dat hij bij dat recht slechts belang
heeft, zolang hij het goed behoudt, dan gaat dat recht over op degene die dat goed onder
bijzondere titel verkrijgt.’’

Contractueel recht dat overgaat op derde
 Gebaseerd op nauw verband tussen recht en goed: A heeft alleen maar belang bij
contractueel recht van overpad zolang hij naast B woont
 Zelfde principe bij garantie op gekochte wasmachine of servicebeurt bij auto. Als de
koper de wasmachine of auto overdraagt, krijgt nieuwe eigenaar (als derde) de
garantie of de service ‘erbij’.
 Het recht gaat van rechtswege mee over op de derde.

Verbintenissen met derdenwerking
Contractuele rechten en plichten die ook anderen dan partijen (en hun opvolgers onder
algemene titel) binden
Kwalitatieve rechten zijn gunstig voor opvolgers onder bijzondere titel.
Doorbreking van het beginsel van relativiteit van contracten: contract schept normaal alleen
rechten en plichten voor partijen

Kwalitatieve plichten in art. 6:252 BW
1. ‘’Bij een overeenkomst kan worden bedongen dat de verplichting van een der
partijen om iets te dulden of niet te doen ten aanzien van een haar toebehorend

, registergoed, zal overgaan op degenen die het goed onder bijzondere titel zullen
verkrijgen, en dat mede gebonden zullen zijn degenen die van de rechthebbende een
recht tot gebruik van het goed zullen verkrijgen.’’
Op grond van lid 2 moet beding worden opgesteld in notariële akte en worden ingeschreven
in openbare registers. Gevolg: de verplichting is niet langer persoonlijk, maar wordt
kwalitatief gemaakt en wordt verbonden aan het goed.

Geen verband kwalitatieve rechten-kwalitatieve plichten
 Kwalitatief recht is contractueel recht dat automatisch ‘meegaat’ naar nieuwe
eigenaar van een zaak
 Tegenover een kwalitatief recht hoeft geen kwalitatieve plicht te staan: het begrip
drukt alleen uit dat een ander dan de oorspronkelijke crediteur gebruik van het recht
kan maken
Geen verband met kwalitatieve plicht: dat is een last op een registergoed

Kwalitatieve verplichting lijkt op erfdienstbaarheid
 Bij een erfdienstbaarheid zijn twee erven betrokken – heersend en dienend erf; aan
de eigendom van het heersende erf is een bevoegdheid gekoppeld
 Bij een kwalitatieve verplichting is maar 1 erf betrokken (‘dienend’ erf)
Bij erfdienstbaarheid kunnen er verplichtingen tot een ‘doen’ bestaan (zie art. 5:71 BW);
kwalitatieve verplichtingen betreffen uitsluitend ‘dulden of niet-doen’.

Voorbeelden kwalitatieve verplichtingen
 Bestemming grond uitsluitend als begraafplaats/kerkgebouw
 Verboden om bepaalde winkels toe te laten in winkelcentrum
 Verboden om bier van een ander merk dan merk X te schenken in een café
Crediteur heeft er belang bij dat ook opvolgers onder bijzondere titel gebonden zijn aan
eerdere afspraken.

Nieuwe eigenaar ‘verkrijgt’ contractuele verplichting die door een ander is
aangegaan
Beperkt toepassingsbereik van art. 6:252 BW:
1. Geldt alleen voor registergoederen
2. Bevat uitsluitend plichten tot dulden of niet-doen
3. Publiciteit: verplichting tot notariële akte en inschrijving in de openbare registers

Vloeibaar onderscheid goederenrecht-verbintenissenrecht
Onderscheid tussen rechtsgebieden niet altijd scherp te maken:
- Enerzijds hebben contractuele rechten soms een zekere derdenwerking (droit de
suite)