Week 1
• Ontstaansgeschiedenis:
– Van de EGKS (1952) via de EEG (1958) en de EG (1993) naar de EU (2009)
• EU in het kort:
– Supranationaal EN intergouvernementeel
– 28 lidstaten (27 na 31 januari door Brexit)
– 500+ miljoen EU-burgers
Juridische basis EU
VEU (doelen en taken), VWEU ( hoe worden bevoegdheden uitgeoefend) deze staan even hoog (en
Handvest grondrechten EU)
Doelstellingen EU
Artikel 3 VEU:
• Bevordering welzijn en welvaart EU-burgers (lid 1)
• Ruimte van vrijheid, veiligheid en recht (lid 2)
• Interne markt (lid 3)
• Economische en Monetaire Unie (lid 4)
Gebieden waarop de EU actief is
Exclusief (art. 3 VWEU) Gedeeld (art. 4 VWEU) Ondersteunend (art. 6 VWEU)
❑ Douane-unie ❑ Interne markt ❑ Bescherming en verbetering van de
volksgezondheid
❑ Vaststelling mededingingsregels ❑ Sociaal beleid
❑ Industrie
❑ Monetair beleid voor EU- ❑ Landbouw & visserij
lidstaten ❑ Milieu ❑ Cultuur
❑ Instandhoudingen biologische ❑ Consumentenbescherming ❑ Toerisme
rijkdommen van de zee en ❑ Onderwijs, beroepsopleiding,
gemeenschappelijk visserijbeleid ❑ Vervoer
jongeren en sport
❑ Trans-Europese netwerken
❑ Gemeenschappelijke ❑ Civiele bescherming
handelspolitiek ❑ Energie
❑ Ruimte van vrijheid, veiligheid ❑ Administratieve samenwerking
& recht
❑ Gemeenschappelijke veiligheids-
vraagstukken volksgezondheid
,Rechtsbeginselen EU
Bevoegdheidsverdeling EU Lidstaten (art. 4 en 5 VEU):
1. Attributiebeginsel - Wanneer EU bevoegd?
2. Subsidiariteitsbeginsel - Wanneer EU bevoegd bij gedeelde bevoegdheid?
3. Evenredigheidsbeginsel - Reikwijdte bevoegdheid EU
4. Loyale samenwerking- Samenwerking lidstaten EU
Interne markt:
• Non-discriminatie (art. 18 VWEU)
• Wederzijdse erkenning
EU-instellingen: wie doet wat
Artikel 13 e.v. VEU:
1. Europese Raad(regeringsleiders en staathoofden) - bepaalt koers EU
2. Raad - beleid + wetgeving + begroting
3. Europees Parlement - controle + wetgeving + begroting
4. Europese Commissie - dagelijks bestuur/uitvoering + toezicht
5. Hof van Justitie - geschillenbeslechter
6. Europese Centrale Bank (art. 282 e.v. VWEU) - stabiele euro(zone)
7. Rekenkamer (art. 285 e.v. VWEU) - hoeder EU-financiën
In WC:
Attributie→ de rechtstreekse toekenning van een bevoegdheid tot rechtspraak of bestuur
Evenredigheid→ gebezigde middelen in een redelijke verhouding moeten staan tot het beoogde doel
Subsidiariteit→ hogere instanties niet iets moeten doen wat door lagere instanties kan worden
afgehandeld.
Exclusief bevoegd→Bevoegdheid bij alleen bijvoorbeeld de EU ( afspraken maken over grenzen)
Gedeeld bevoegd→ Bevoegdheid aan beide partijen (Milieu zaken)
EU is supranationaal met intergouvermentele kenmerken. De EU staat boven Nederland omdat
Nederland eens stukje gezag over heeft gedragen aan de EU. Daarnaast is de EU intergouvermenteel
omdat Nederland met andere staten de EU heeft opgericht.
, Week 2
Hoofdlijnen EU-recht
EU-recht:
• het geheel van juridische regels …
• … betreffende doelstelling, inrichting en functioneren van de EU.
➔ Europees recht = EU-recht = gemeenschapsrecht = communautair recht ≠ EVRM(!)
Bronnen EU-recht
• Primair EU-recht
– VEU en VWEU
– Handvest grondrechten EU
• Secundair EU-recht (art. 288 VWEU)
– Verordeningen (Vo)
– Richtlijnen (RL)
– Besluiten
– (Aanbevelingen en adviezen)
– Rechtsbronnen ‘in-between’
– Jurisprudentie HvJ en Gerecht
– Algemene rechtsbeginselen
• Tertiair’ EU-recht; soft law
– Groenboeken
– Witboeken
– Bekendmakingen
– Richtsnoeren
• Ontstaansgeschiedenis:
– Van de EGKS (1952) via de EEG (1958) en de EG (1993) naar de EU (2009)
• EU in het kort:
– Supranationaal EN intergouvernementeel
– 28 lidstaten (27 na 31 januari door Brexit)
– 500+ miljoen EU-burgers
Juridische basis EU
VEU (doelen en taken), VWEU ( hoe worden bevoegdheden uitgeoefend) deze staan even hoog (en
Handvest grondrechten EU)
Doelstellingen EU
Artikel 3 VEU:
• Bevordering welzijn en welvaart EU-burgers (lid 1)
• Ruimte van vrijheid, veiligheid en recht (lid 2)
• Interne markt (lid 3)
• Economische en Monetaire Unie (lid 4)
Gebieden waarop de EU actief is
Exclusief (art. 3 VWEU) Gedeeld (art. 4 VWEU) Ondersteunend (art. 6 VWEU)
❑ Douane-unie ❑ Interne markt ❑ Bescherming en verbetering van de
volksgezondheid
❑ Vaststelling mededingingsregels ❑ Sociaal beleid
❑ Industrie
❑ Monetair beleid voor EU- ❑ Landbouw & visserij
lidstaten ❑ Milieu ❑ Cultuur
❑ Instandhoudingen biologische ❑ Consumentenbescherming ❑ Toerisme
rijkdommen van de zee en ❑ Onderwijs, beroepsopleiding,
gemeenschappelijk visserijbeleid ❑ Vervoer
jongeren en sport
❑ Trans-Europese netwerken
❑ Gemeenschappelijke ❑ Civiele bescherming
handelspolitiek ❑ Energie
❑ Ruimte van vrijheid, veiligheid ❑ Administratieve samenwerking
& recht
❑ Gemeenschappelijke veiligheids-
vraagstukken volksgezondheid
,Rechtsbeginselen EU
Bevoegdheidsverdeling EU Lidstaten (art. 4 en 5 VEU):
1. Attributiebeginsel - Wanneer EU bevoegd?
2. Subsidiariteitsbeginsel - Wanneer EU bevoegd bij gedeelde bevoegdheid?
3. Evenredigheidsbeginsel - Reikwijdte bevoegdheid EU
4. Loyale samenwerking- Samenwerking lidstaten EU
Interne markt:
• Non-discriminatie (art. 18 VWEU)
• Wederzijdse erkenning
EU-instellingen: wie doet wat
Artikel 13 e.v. VEU:
1. Europese Raad(regeringsleiders en staathoofden) - bepaalt koers EU
2. Raad - beleid + wetgeving + begroting
3. Europees Parlement - controle + wetgeving + begroting
4. Europese Commissie - dagelijks bestuur/uitvoering + toezicht
5. Hof van Justitie - geschillenbeslechter
6. Europese Centrale Bank (art. 282 e.v. VWEU) - stabiele euro(zone)
7. Rekenkamer (art. 285 e.v. VWEU) - hoeder EU-financiën
In WC:
Attributie→ de rechtstreekse toekenning van een bevoegdheid tot rechtspraak of bestuur
Evenredigheid→ gebezigde middelen in een redelijke verhouding moeten staan tot het beoogde doel
Subsidiariteit→ hogere instanties niet iets moeten doen wat door lagere instanties kan worden
afgehandeld.
Exclusief bevoegd→Bevoegdheid bij alleen bijvoorbeeld de EU ( afspraken maken over grenzen)
Gedeeld bevoegd→ Bevoegdheid aan beide partijen (Milieu zaken)
EU is supranationaal met intergouvermentele kenmerken. De EU staat boven Nederland omdat
Nederland eens stukje gezag over heeft gedragen aan de EU. Daarnaast is de EU intergouvermenteel
omdat Nederland met andere staten de EU heeft opgericht.
, Week 2
Hoofdlijnen EU-recht
EU-recht:
• het geheel van juridische regels …
• … betreffende doelstelling, inrichting en functioneren van de EU.
➔ Europees recht = EU-recht = gemeenschapsrecht = communautair recht ≠ EVRM(!)
Bronnen EU-recht
• Primair EU-recht
– VEU en VWEU
– Handvest grondrechten EU
• Secundair EU-recht (art. 288 VWEU)
– Verordeningen (Vo)
– Richtlijnen (RL)
– Besluiten
– (Aanbevelingen en adviezen)
– Rechtsbronnen ‘in-between’
– Jurisprudentie HvJ en Gerecht
– Algemene rechtsbeginselen
• Tertiair’ EU-recht; soft law
– Groenboeken
– Witboeken
– Bekendmakingen
– Richtsnoeren
