MSK 3
Samenvatting
MSK 3 theorie
Fleur Boyart
,INHOUDSOPGAVE
MSK 3 ......................................................................................................................................................................................... 0
THEORIE KLINISCH ONDERZOEK ................................................................................................................................................. 3
1. INLEIDING TOT HET KLINISCH REDENEREN .......................................................................................................................................... 3
definitie van lage rugklachten .................................................................................................................................................... 3
classificatie ................................................................................................................................................................................. 3
verschillende vlaggen ................................................................................................................................................................. 6
prevalentie en incidentie van lage rugklachten .......................................................................................................................... 8
beloop van lage rugklachten ...................................................................................................................................................... 9
methodisch handelen ................................................................................................................................................................. 9
ICF als framework om klachten te invertariseren ..................................................................................................................... 12
klinisch redeneren: stappenplan ............................................................................................................................................... 13
KCE- richtlijn .............................................................................................................................................................................. 24
2 FUNCTIE VAN DE WERVELKOLOM .............................................................................................................................................. 25
anatomie .................................................................................................................................................................................. 25
functionele stabiliteit ................................................................................................................................................................ 25
3. DISFUNCTIES VAN DE WERVELKOLOM ............................................................................................................................................ 26
articulaire dysfunctie ................................................................................................................................................................ 26
myogene dysfunctie .................................................................................................................................................................. 27
stoornis in motorische controle ................................................................................................................................................ 27
houding ..................................................................................................................................................................................... 29
neurogene disfunctie ................................................................................................................................................................ 29
psychologische disfunctie ......................................................................................................................................................... 29
4. PIJNMECHANISME IN DE LUMBALE WERVELKOLOM .......................................................................................................................... 33
nociceptieve pijn ....................................................................................................................................................................... 38
perifeer neuropathische pijn ..................................................................................................................................................... 40
nociplastische pijn..................................................................................................................................................................... 42
uitstralende pijnklachten in het been: klinische uitdaging ....................................................................................................... 43
THEORIE ALGELMEEN WERVELKOLOM ..................................................................................................................................... 45
ALIGNEMENT VAN DE WERVELKOLOM .................................................................................................................................................... 45
frontale vlak .............................................................................................................................................................................. 45
sagitale vlak .............................................................................................................................................................................. 49
STABILITEIT ....................................................................................................................................................................................... 52
Biomechanica van de wervelkolom: Een overzicht ................................................................................................................... 52
Het corpus vertebrae ................................................................................................................................................................ 53
Discus Intervertebralis .............................................................................................................................................................. 55
De facetgewrichten................................................................................................................................................................... 62
lmigamenten............................................................................................................................................................................. 63
De thorax .................................................................................................................................................................................. 66
MOBILITEIT ....................................................................................................................................................................................... 67
osteokinematica ....................................................................................................................................................................... 67
mobiliteit van de lumbale wervelkolom.................................................................................................................................... 67
koppeling rotatie en lateroflexie............................................................................................................................................... 71
BESCHERMING ................................................................................................................................................................................... 72
canalis vertebralis anatomie .................................................................................................................................................... 72
biomechanica canalis vertebralis ............................................................................................................................................. 75
CERVICAAL ............................................................................................................................................................................... 77
ARTROKINEMATICA VAN DE CERVICALE WERVELKOLOM ............................................................................................................................. 77
1 Niveau C0-C2 .................................................................................................................................................................... 77
2 Niveau C2-C7 .................................................................................................................................................................... 77
3 3D bewegingen in de regio C2-C7 .................................................................................................................................... 77
CLASSIFICATIE VAN CERVICALE KLACHTEN ................................................................................................................................................ 78
1 Prevalentie ....................................................................................................................................................................... 78
2 Classificatie volgens Quebecq Task Force Classification of neck pain .............................................................................. 78
3 Beloop van nekpijnklachten in de tijd ............................................................................................................................... 79
DIAGNOSTISCH PROCES CERVICALE KLACHTEN GRAAD 2: KANS RICHTLIJN ..................................................................................................... 79
1 Aanmelding met inventarisatie van de hulpvraag en de screening ................................................................................. 79
2 Anamnese ......................................................................................................................................................................... 80
1
, 3 Lichamelijk onderzoek ...................................................................................................................................................... 81
4 Profielbepaling ................................................................................................................................................................. 83
5 Klinisch redeneren ............................................................................................................................................................ 84
CERVICALE KLACHTEN GRAAD II: WHIPLASH ............................................................................................................................................. 85
CERVICALE KLACHTEN GRAAD III: RADICULOPATHIE ................................................................................................................................... 85
CERVICALE KLACHTEN GRAAD IV: CERVICALE MYELOPATHIE ........................................................................................................................ 86
BEKKEN .................................................................................................................................................................................... 87
PELVIC GIRDLE PAIN ............................................................................................................................................................................ 87
definitie en epidemiologie PGP ................................................................................................................................................. 87
pijnmechanisme ........................................................................................................................................................................ 87
classificatie ............................................................................................................................................................................... 89
klinisch redeneren ..................................................................................................................................................................... 90
conclusie ................................................................................................................................................................................... 91
2
, THEORIE KLINISCH ONDERZOEK
1. INLEIDING TOT HET KLINISCH REDENEREN
DEFINITIE VAN LAGE RUGKLACHTEN
LAGE RUGKLACHTEN:
Variërende pijn en/of andere ongewenste ervaren sensaties in de lumbosacrale regio
Al dan niet met uitstraling in de gluteale regio en/of één of beide benen.
*(gelokaliseerd tussen de onderste ribbenboog en de bilnaad).
** pijn: stekend, brandend, schietend of individueel nog anders met verschillende intensiteit
De oorzaak wordt zelden toegeschreven aan één specifieke oorzaak, de klachten zijn
meestal het gevolg van de interactie tussen fysieke, psychologische en sociale dysfuncties.
Lage rugklachten benaderen vanuit een breed psychosociaal perspectief
Standaardiseren van lage rugpijn: Delphi studie (onderzoekers komen samen om verschillenden beslissingen te
maken over bepaalde onderwerpen en stellingen hierdoor ontstaan verschillende definities)
CLASSIFICATIE
Er bestaan verschillende manieren om lage rugklachten in te delen.
DUUR VAN DE KLACHTEN
1. Acuut < 6 weken
Zelflimiterend: geen behandeling nodig klachten gaan vanzelf weg
2. Subacuut 6-12 weken
3. Chronisch >12 weken
4. Recurrente klachten
= Een opflakkering van lage rugpijn klachten voor minstens 24uur met een pijn intensiteit van VAS 2/10 na een
periode van minstens 30 dagen pijn vrij.
*hou rekening dat er meer definities mogelijk zijn
Een opflakkering (construct op korte termijn) is een verslechtering van de toestand die uren (tot weken)
aanhoudt, die moeilijk te verdragen is, en die over het algemeen de gebruikelijke activiteiten en/of emoties
beïnvloedt. (Costa et al. 2018)’
→ Niet alleen pijn is belangrijk maar nog discussie over
**chronisch: pijn die langer aanhoudt dan verwacht op basis van klinisch beeld
Reageert niet (voldoende) op aanpak
12 weken → weefselherstel is normaal afgerond in die periode (tenzij zwaar neurologisch letsel)
3
Samenvatting
MSK 3 theorie
Fleur Boyart
,INHOUDSOPGAVE
MSK 3 ......................................................................................................................................................................................... 0
THEORIE KLINISCH ONDERZOEK ................................................................................................................................................. 3
1. INLEIDING TOT HET KLINISCH REDENEREN .......................................................................................................................................... 3
definitie van lage rugklachten .................................................................................................................................................... 3
classificatie ................................................................................................................................................................................. 3
verschillende vlaggen ................................................................................................................................................................. 6
prevalentie en incidentie van lage rugklachten .......................................................................................................................... 8
beloop van lage rugklachten ...................................................................................................................................................... 9
methodisch handelen ................................................................................................................................................................. 9
ICF als framework om klachten te invertariseren ..................................................................................................................... 12
klinisch redeneren: stappenplan ............................................................................................................................................... 13
KCE- richtlijn .............................................................................................................................................................................. 24
2 FUNCTIE VAN DE WERVELKOLOM .............................................................................................................................................. 25
anatomie .................................................................................................................................................................................. 25
functionele stabiliteit ................................................................................................................................................................ 25
3. DISFUNCTIES VAN DE WERVELKOLOM ............................................................................................................................................ 26
articulaire dysfunctie ................................................................................................................................................................ 26
myogene dysfunctie .................................................................................................................................................................. 27
stoornis in motorische controle ................................................................................................................................................ 27
houding ..................................................................................................................................................................................... 29
neurogene disfunctie ................................................................................................................................................................ 29
psychologische disfunctie ......................................................................................................................................................... 29
4. PIJNMECHANISME IN DE LUMBALE WERVELKOLOM .......................................................................................................................... 33
nociceptieve pijn ....................................................................................................................................................................... 38
perifeer neuropathische pijn ..................................................................................................................................................... 40
nociplastische pijn..................................................................................................................................................................... 42
uitstralende pijnklachten in het been: klinische uitdaging ....................................................................................................... 43
THEORIE ALGELMEEN WERVELKOLOM ..................................................................................................................................... 45
ALIGNEMENT VAN DE WERVELKOLOM .................................................................................................................................................... 45
frontale vlak .............................................................................................................................................................................. 45
sagitale vlak .............................................................................................................................................................................. 49
STABILITEIT ....................................................................................................................................................................................... 52
Biomechanica van de wervelkolom: Een overzicht ................................................................................................................... 52
Het corpus vertebrae ................................................................................................................................................................ 53
Discus Intervertebralis .............................................................................................................................................................. 55
De facetgewrichten................................................................................................................................................................... 62
lmigamenten............................................................................................................................................................................. 63
De thorax .................................................................................................................................................................................. 66
MOBILITEIT ....................................................................................................................................................................................... 67
osteokinematica ....................................................................................................................................................................... 67
mobiliteit van de lumbale wervelkolom.................................................................................................................................... 67
koppeling rotatie en lateroflexie............................................................................................................................................... 71
BESCHERMING ................................................................................................................................................................................... 72
canalis vertebralis anatomie .................................................................................................................................................... 72
biomechanica canalis vertebralis ............................................................................................................................................. 75
CERVICAAL ............................................................................................................................................................................... 77
ARTROKINEMATICA VAN DE CERVICALE WERVELKOLOM ............................................................................................................................. 77
1 Niveau C0-C2 .................................................................................................................................................................... 77
2 Niveau C2-C7 .................................................................................................................................................................... 77
3 3D bewegingen in de regio C2-C7 .................................................................................................................................... 77
CLASSIFICATIE VAN CERVICALE KLACHTEN ................................................................................................................................................ 78
1 Prevalentie ....................................................................................................................................................................... 78
2 Classificatie volgens Quebecq Task Force Classification of neck pain .............................................................................. 78
3 Beloop van nekpijnklachten in de tijd ............................................................................................................................... 79
DIAGNOSTISCH PROCES CERVICALE KLACHTEN GRAAD 2: KANS RICHTLIJN ..................................................................................................... 79
1 Aanmelding met inventarisatie van de hulpvraag en de screening ................................................................................. 79
2 Anamnese ......................................................................................................................................................................... 80
1
, 3 Lichamelijk onderzoek ...................................................................................................................................................... 81
4 Profielbepaling ................................................................................................................................................................. 83
5 Klinisch redeneren ............................................................................................................................................................ 84
CERVICALE KLACHTEN GRAAD II: WHIPLASH ............................................................................................................................................. 85
CERVICALE KLACHTEN GRAAD III: RADICULOPATHIE ................................................................................................................................... 85
CERVICALE KLACHTEN GRAAD IV: CERVICALE MYELOPATHIE ........................................................................................................................ 86
BEKKEN .................................................................................................................................................................................... 87
PELVIC GIRDLE PAIN ............................................................................................................................................................................ 87
definitie en epidemiologie PGP ................................................................................................................................................. 87
pijnmechanisme ........................................................................................................................................................................ 87
classificatie ............................................................................................................................................................................... 89
klinisch redeneren ..................................................................................................................................................................... 90
conclusie ................................................................................................................................................................................... 91
2
, THEORIE KLINISCH ONDERZOEK
1. INLEIDING TOT HET KLINISCH REDENEREN
DEFINITIE VAN LAGE RUGKLACHTEN
LAGE RUGKLACHTEN:
Variërende pijn en/of andere ongewenste ervaren sensaties in de lumbosacrale regio
Al dan niet met uitstraling in de gluteale regio en/of één of beide benen.
*(gelokaliseerd tussen de onderste ribbenboog en de bilnaad).
** pijn: stekend, brandend, schietend of individueel nog anders met verschillende intensiteit
De oorzaak wordt zelden toegeschreven aan één specifieke oorzaak, de klachten zijn
meestal het gevolg van de interactie tussen fysieke, psychologische en sociale dysfuncties.
Lage rugklachten benaderen vanuit een breed psychosociaal perspectief
Standaardiseren van lage rugpijn: Delphi studie (onderzoekers komen samen om verschillenden beslissingen te
maken over bepaalde onderwerpen en stellingen hierdoor ontstaan verschillende definities)
CLASSIFICATIE
Er bestaan verschillende manieren om lage rugklachten in te delen.
DUUR VAN DE KLACHTEN
1. Acuut < 6 weken
Zelflimiterend: geen behandeling nodig klachten gaan vanzelf weg
2. Subacuut 6-12 weken
3. Chronisch >12 weken
4. Recurrente klachten
= Een opflakkering van lage rugpijn klachten voor minstens 24uur met een pijn intensiteit van VAS 2/10 na een
periode van minstens 30 dagen pijn vrij.
*hou rekening dat er meer definities mogelijk zijn
Een opflakkering (construct op korte termijn) is een verslechtering van de toestand die uren (tot weken)
aanhoudt, die moeilijk te verdragen is, en die over het algemeen de gebruikelijke activiteiten en/of emoties
beïnvloedt. (Costa et al. 2018)’
→ Niet alleen pijn is belangrijk maar nog discussie over
**chronisch: pijn die langer aanhoudt dan verwacht op basis van klinisch beeld
Reageert niet (voldoende) op aanpak
12 weken → weefselherstel is normaal afgerond in die periode (tenzij zwaar neurologisch letsel)
3