Samenvatting ethisch ondernemen 1e jaar bedrijfsmanagement

Ethisch ondernemen

Thema 1 – Ongelijkheid
1. Ongelijkheid

Hoe groter de ongelijkheid, hoe lager het vertrouwen in de maatschappij
 Mensen voelen zich hier continue bedreigt

Wat is ongelijkheid, hoe groot is die, hebben we hier een goed beeld van?
 Economische groei
 Alles wat we meer produceren komt niet terecht bij de armen
 Alles gaat naar de rijken
 Economische groei gaat de armen niet helpen
 Ze worden hier nog armer van
 Geld gaat naar de rijken

Ongelijke verdeling van rijkdom

 De rijkste 1% bezitten 43% van de globale rijkdom.
 In 2010: 388 rijksten bezitten evenveel als de armste wereldhelft.
 In 2015: 62 rijksten bezitten evenveel als de armste wereldhelft.

Ongelijkheid

Oxfam rapport ongelijkheid 2019 + 2023
 2153 rijkste miljardairs bezitten meer rijkdom dan 60% van de
wereldbevolking (4,6 miljard mensen)
 Afgelopen 10 jaar verdubbelde aantal miljardairs en hun vermogen nam
per jaar 7,4% toe
 90% van alle welvaart die afgelopen jaren gecreëerd ging naar de rijkste
10%
 63% ging naar rijkste 1%
 Bijna niets ervan ging naar 50% armsten (economische groei komt
terecht bij diegene die effectief nodig hebben
 Bijna helft van wereldbevolking leeft met minder dan 5 dollar per dag

Kloof wordt steeds groter.
Inkomen uit kapitaal is vele malen groter dan inkomen uit arbeid.

Inkomens ongelijkheid

Verschil in inkomen
 Er zijn minder midden inkomens
 Er zijn meer hoge en lage inkomens

De rijken groeien harder




1

,Ongelijkheid is een belangrijke oorzaak van oversterfte (= mensen die dood
gaan, aan iets dat heel eenvoudig te behandelen is)

Cabon Billionaires

 Ultrarijken per persoon meest bijdragen aan klimaatcrisis
 Rijkste miljardairs stoten door hun vervuilende investeringen een
miljoen keer meer CO2 uit dan gem. persoon
 1% rijkste van mensheid is verantwoordelijk voor 2 keer zoveel uitstoot als
armste 50%
 Tegen 2030 CO2-voetadruk 30 keer groter zal zijn dan niveau dat
verenigbaar is met 1,5°C

Vermogen en ongelijkheid in België

 België scoort relatief goed
 Netto-vermogen: geld dat je bezit als je al je
investeringen optelt
 Waar zit het meeste bezit?
 Sterk zwaartepunt naar rijkere in België
 Onderste 10% bezit niks van schulden
 Onderste 25% niet veel beter ¼ van bevolking
bezit niks

 Cijfers voornamelijk gebaseerd op enquêtes
 Geen vermogenskadaster in België
 In veel gevallen weten we niet hoeveel de rijksten bezitten
 Reële ongelijkheid is groter
o Recent onderzoek zegt dat 1% rijksten ongeveer 24% zou
bezitten
o 10% rijksten ongeveer 54% van netto-vermogen in handen
hebben

Negatieve maatschappelijke consequenties  mindere gezondheid, vertrouwen

Ongelijkheid en macht

 Elke extra dollar die naar rijken gaat
 Voegt meer toe aan hun macht
 Hoe rijker hoe meer macht

Waarom?
 Hoe verder nieuwe geld verwijderd is van bepaalde behoeftedrempel
 Hoe meer beschikbaar is om uit te geven aan macht
 Rekening houden met feit hoe meer rijken geld uitgeven aan macht
 Hoe meer ze prijs ervan opblazen
 Komt voor armen steeds verder buiten bereik

Internationaal Monetair Fonds (IMF) en Wereldhandelsorganisatie (WTO)
 Verdedigen privékapitaal
 Moedigen financiële speculatie aan
 Leggen belastinghervormingen en handelstarieven op

2

,  Miljoenen mensen in armoede en in ellende

Global compact
 Speelt overheersende rol bij VN
 Club van mega bedrijven
 Zorgen voor financiële middelen
 Lidstaten betalen liever niet om algemeen belang en beginselen van
mensenrechten te verdedigen

Conclusie
 Ongelijkheid is degelijk sterk toe genomen
 Groeiende ongelijkheid heeft verregaande gevolgen
 Welzijn van de mens
 Planeet

2. Armoede
Wat is armoede?

 Leven van minder dan 2,15 dollar per dag
 Grens wordt vastgesteld door de Wereldbank

Waarom 2,15 dollar?
 Drempel is gebaseerd op gem. armoedegrenzen van armste landen ter
wereld
 Dit bedrag probeert minimale inkomen vast te leggen dat nodig is voor
basisbehoeften
 Bedrag regelmatig aangepast
 Aan inflatie
 Koopkrachtpariteit

Armoedegrens door onderzoek in vraag gesteld. Grens is verlaag tot dat niveau
om vooropgestelde UN doelstellingen te bereiken.

Welke armoede grens?

Wereldbank
 Internationale armoedegrens voor extreme armoede
 2,15 dollar/dag
 714 miljoen mensen leven in extreme armoede
 9% van de wereldbevolking
 Kritiek: grens is erg laag en weerspiegelt alleen de meest extreme
armoede

Absolute armoedegrens in VS/EU
 6,85 dollar/dag
 Hogere grens gebruikt in ontwikkelde landen
 Grens wereldwijd wordt toegepast leven 3,63 miljard mensen in armoede
 46% van wereldbevolking
 Leven zeer veel mensen nog in moeilijke omstandigheden
 Vb. niet genoeg eten kunnen kopen, onvoldoende medische zorg, basis
onderwijs

3

, Ethische grens
 8,40 dollar/dag
 Grens waarbij mens toegang heeft tot
 Normaal voedingspatroon
 Redelijke levensverwachting
 4,4 miljard mensen leven in armoede
 57% van wereldbevolking
 Realistisch beeld hoe groot probleem van armoede is

Armoede en de schaamteloosheid ervan

 Armoede is afgenomen
 MAAR onze capaciteit om armoede te beëindigen is nog nooit zo groot
geweest
 Vele keren sneller gestegen dan procentuele daling van armoedecijfer
 We doen het nog slechter dan ooit tevoren
o Overgrote meerderheid van opbrengsten Kost om armoede te
van onze wereldeconomie beëinigen
o Ingenomen wordt door rijken van wereld 15
 Morele schaamteloosheid 10
 3x toegenomen in vergelijking met 1990 5
 Globale economie 0
pct totale inkomen van niet-armen
 Werkt niet voor meerderheid van mensheid
o Slaagt er niet in om basisnoden van 1990 2013
wereldbevolking te voorzien
o Ondanks overvloed

 Bedenkingen

 Armoede is niet natuurlijk
 Gevolg van bepaald beleid
 Wereld die zo rijk is als de onze
 Hoeft armoede niet te bestaan
 Keuze van bestaan
 Elke extra persoon in armoede is product van economisch systeem
 Ontworpen om overvloed van planeet onevenredig terecht te laten
komen bij al rijken
 Armste 57% levert onderbetaalde arbeid en goedkoopste middelen
 Voor massaconsumptie en eliteaccumulatie
 Geen liefdadigheid nodig maar gerechtigheid

3. Honger in de wereld
Honger is opnieuw aan het stijgen

 Aantal mensen dat honger lijdt langzaamaan toegenomen
 Gevolg: 820 miljoen mensen in wereld hebben vandaag nog honger

Honger volgens VN

 In 2018

4