Voorbeeldvragen studie van dader- en slachtofferschap
1. Welke strafdoelen beoogt de Basiswet betreffende het gevangeniswezen en de
interne rechtspositie van de gedetineerden (2005)? Leg grondig uit.
→ Onschadelijkmaking, resocialisatie en herstel
De tenuitvoerlegging van de vrijheidsstraf wordt gericht op het herstel van het door het
misdrijf aan de slachtoffers aangedane onrecht, op de rehabilitatie van de veroordeelde en
op de geïndividualiseerde voorbereiding van de re-integratie in de vrije samenleving. Een
vrijheidsstraf: onschadelijkmaking van de dader.
2. Wat zijn de ‘five pains of imprisonment’ (Sykes) en welke gevolgen kunnen deze
‘pains’ hebben?
A. Verlies van de vrijheid
o Verlies van contacten met de familie of vrienden, hoe langer de detentieduur hoe
meer deze banden afzwakken. Deze isolatie leidt tot:
Verlies sociale relaties
Verveling
Eenzaamheid
De verwerping door de samenleving van deze “besmette” persoon is een contante
bedreiging voor het zelfbeeld van de gedetineerde. Deze bedreiging komt ook elke dag
terug in de dagdagelijkse herinneringen dat hij moet afgescheiden worden van
“fatsoenlijke” personen.
B. Verlies van de persoonlijke veiligheid
o De gedetineerde wordt verplicht om samen te leven met andere gedetineerden,
die een lange geschiedenis van gewelddadig en agressief gedrag kunnen
hebben. Ondanks dat er heel wat hulp en solidariteit bestaat tussen de
gedetineerden, weet deze dat hij vroeg of laat getest zal worden. Dit om te zien
hoe ver hij gaat om zijn persoonlijke goederen en veiligheid te beschermen.
Falen → verdere victimisatie
Slagen → kan echter ook tot victimisatie leiden
Deze dagdagelijkse strijd is een aanslag op hun zelfbeeld.
C. Verlies van heteroseksuele relaties
o Celibatair leven → figuurlijke castratie
Dit kan leiden tot het gebruik van “alternatieven”, bv. Pornografisch
materiaal bekijken, homoseksuele relaties, verkrachting ,…
De psychologische gevolgen kunnen ernstiger zijn dan de fysieke
frustratie.
D. Verlies van goederen/diensten
o In de gevangenis wordt voldaan aan de basisbehoeften, zoals: eten, beweging,
medische verzorging & verwarming.
Het besef dat het verlies van goederen en diensten het gevolg is van hun
daden is zeer zwaar voor gedetineerden.
Deze materiële deprivaties → persoonlijk falen
1
1. Welke strafdoelen beoogt de Basiswet betreffende het gevangeniswezen en de
interne rechtspositie van de gedetineerden (2005)? Leg grondig uit.
→ Onschadelijkmaking, resocialisatie en herstel
De tenuitvoerlegging van de vrijheidsstraf wordt gericht op het herstel van het door het
misdrijf aan de slachtoffers aangedane onrecht, op de rehabilitatie van de veroordeelde en
op de geïndividualiseerde voorbereiding van de re-integratie in de vrije samenleving. Een
vrijheidsstraf: onschadelijkmaking van de dader.
2. Wat zijn de ‘five pains of imprisonment’ (Sykes) en welke gevolgen kunnen deze
‘pains’ hebben?
A. Verlies van de vrijheid
o Verlies van contacten met de familie of vrienden, hoe langer de detentieduur hoe
meer deze banden afzwakken. Deze isolatie leidt tot:
Verlies sociale relaties
Verveling
Eenzaamheid
De verwerping door de samenleving van deze “besmette” persoon is een contante
bedreiging voor het zelfbeeld van de gedetineerde. Deze bedreiging komt ook elke dag
terug in de dagdagelijkse herinneringen dat hij moet afgescheiden worden van
“fatsoenlijke” personen.
B. Verlies van de persoonlijke veiligheid
o De gedetineerde wordt verplicht om samen te leven met andere gedetineerden,
die een lange geschiedenis van gewelddadig en agressief gedrag kunnen
hebben. Ondanks dat er heel wat hulp en solidariteit bestaat tussen de
gedetineerden, weet deze dat hij vroeg of laat getest zal worden. Dit om te zien
hoe ver hij gaat om zijn persoonlijke goederen en veiligheid te beschermen.
Falen → verdere victimisatie
Slagen → kan echter ook tot victimisatie leiden
Deze dagdagelijkse strijd is een aanslag op hun zelfbeeld.
C. Verlies van heteroseksuele relaties
o Celibatair leven → figuurlijke castratie
Dit kan leiden tot het gebruik van “alternatieven”, bv. Pornografisch
materiaal bekijken, homoseksuele relaties, verkrachting ,…
De psychologische gevolgen kunnen ernstiger zijn dan de fysieke
frustratie.
D. Verlies van goederen/diensten
o In de gevangenis wordt voldaan aan de basisbehoeften, zoals: eten, beweging,
medische verzorging & verwarming.
Het besef dat het verlies van goederen en diensten het gevolg is van hun
daden is zeer zwaar voor gedetineerden.
Deze materiële deprivaties → persoonlijk falen
1
