Laat ik gelijk met de deur in huis vallen: “Stigma is een onzichtbare barrière die mensen met
een verslaving gevangenhoudt, en ik vind dat het onze taak is om als sociaal werkers die
barrière te doorbreken.”
Ik wil het graag hebben over de stigmatisering van mensen met een verslaving. Dit is in het
sociaal werk een belangrijk thema, omdat de stigmatisering van ‘verslaafden’ hun niet alleen
in hun herstel belemmert, maar ook bijdraagt aan sociaal isolement en uitsluiting. Het is een
onderwerp waar wij als sociaal werkers veel te bieden hebben, zowel in de ondersteuning
van de cliënten als in de bredere maatschappelijke discussie erover. Dit onderwerp triggert
mij enorm omdat ik tijdens mijn stage bij het Buurtteam heb gezien hoe groot de impact van
stigmatisering is op mensen met een verslaving. Ik heb daar een aantal cliënten ontmoet die
niet alleen worstelden met hun verslaving, maar ook met de manier waarop ze door anderen
werden beoordeeld.
Zo had ik dus een cliënt met een alcoholverslaving die mij vertelde dat hij meerdere keren
werd afgewezen bij sollicitaties vanwege zijn verleden. Hij voelde zich hierdoor onwaardig en
gaf aan dat het stigma hem meer pijn deed dan zijn verslaving zelf. Door hem te
ondersteunen met praktische hulp en emotionele erkenning, zag ik hoe hij langzaam weer
vertrouwen kreeg in zichzelf. Deze situatie liet mij zien hoe belangrijk het is dat wij als sociaal
werkers niet alleen cliënten ondersteunen, maar ook het maatschappelijk stigma doorbreken
door bewustwording te creëren.
Mijn standpunt is dat iedereen recht heeft op een tweede kans en dat wij als sociaal werkers
een belangrijke rol hebben in het creëren van een inclusieve samenleving, waarin mensen
niet worden gedefinieerd door hun verslaving, maar door hun potentieel.
1. Inzicht in de discussie over de maatschappelijke opgave van het beroep
De stigmatisering van mensen met een verslaving is een sociaal probleem dat zowel op
individueel als maatschappelijk niveau speelt. Een voorbeeld van deze stigmatisering is te
zien in de manier waarop mensen met een verslaving vaak worden neergezet in de media.
Hierbij kun je denken aan krantenkoppen zoals “Verslaafde veroorzaakt overlast in buurt.”
Zulke berichtgeving versterkt het stereotype van verslaafden als problematische en
onverantwoordelijke mensen, zonder eigenlijk te kijken naar de onderliggende oorzaken van
hun situatie. De maatschappelijke discussie over de stigmatisering van mensen met een
verslaving wordt vaak gekleurd door vooroordelen en mensen die het idee dat verslaving
eigenlijk een persoonlijke keuze is. Dit leidt eigenlijk tot de stigmatisering van verslaafden die
dan als 'zwakke' of 'minderwaardige' mensen worden gezien.
In de discussie over de stigmatisering van mensen met verslaving zijn er verschillende
standpunten: sommigen beschouwen verslaving als een ziekte die professionele hulp
vereist, terwijl anderen het zien als een gevolg van slechte keuzes of moreel falen. En het
laatste zorgt zeg maar voor veel vooroordelen zoals mensen die de gedachte ontwikkelen
dat verslaafden 'gewoon moeten stoppen' of 'het zichzelf hebben aangedaan.’ En vanuit het
perspectief van sociaal werk is het belangrijk om meer inzicht te bieden in deze discussie en
te laten zien dat verslaving niet alleen een persoonlijk probleem is, maar dat het vaak
samenhangt met sociale en structurele factoren zoals armoede, trauma, verwaarlozing,
stress en mentale gezondheidsproblemen. Tijdens mijn stage begeleide ik een cliënt die door
langdurige financiële stress en eenzaamheid een cocaïneverslaving ontwikkelde. Deze cliënt
werd niet alleen gestigmatiseerd door zijn omgeving, maar ook door mijn collega’s oftewel
hulpverleners die hem als ‘moeilijk’ bestempelden.
1
een verslaving gevangenhoudt, en ik vind dat het onze taak is om als sociaal werkers die
barrière te doorbreken.”
Ik wil het graag hebben over de stigmatisering van mensen met een verslaving. Dit is in het
sociaal werk een belangrijk thema, omdat de stigmatisering van ‘verslaafden’ hun niet alleen
in hun herstel belemmert, maar ook bijdraagt aan sociaal isolement en uitsluiting. Het is een
onderwerp waar wij als sociaal werkers veel te bieden hebben, zowel in de ondersteuning
van de cliënten als in de bredere maatschappelijke discussie erover. Dit onderwerp triggert
mij enorm omdat ik tijdens mijn stage bij het Buurtteam heb gezien hoe groot de impact van
stigmatisering is op mensen met een verslaving. Ik heb daar een aantal cliënten ontmoet die
niet alleen worstelden met hun verslaving, maar ook met de manier waarop ze door anderen
werden beoordeeld.
Zo had ik dus een cliënt met een alcoholverslaving die mij vertelde dat hij meerdere keren
werd afgewezen bij sollicitaties vanwege zijn verleden. Hij voelde zich hierdoor onwaardig en
gaf aan dat het stigma hem meer pijn deed dan zijn verslaving zelf. Door hem te
ondersteunen met praktische hulp en emotionele erkenning, zag ik hoe hij langzaam weer
vertrouwen kreeg in zichzelf. Deze situatie liet mij zien hoe belangrijk het is dat wij als sociaal
werkers niet alleen cliënten ondersteunen, maar ook het maatschappelijk stigma doorbreken
door bewustwording te creëren.
Mijn standpunt is dat iedereen recht heeft op een tweede kans en dat wij als sociaal werkers
een belangrijke rol hebben in het creëren van een inclusieve samenleving, waarin mensen
niet worden gedefinieerd door hun verslaving, maar door hun potentieel.
1. Inzicht in de discussie over de maatschappelijke opgave van het beroep
De stigmatisering van mensen met een verslaving is een sociaal probleem dat zowel op
individueel als maatschappelijk niveau speelt. Een voorbeeld van deze stigmatisering is te
zien in de manier waarop mensen met een verslaving vaak worden neergezet in de media.
Hierbij kun je denken aan krantenkoppen zoals “Verslaafde veroorzaakt overlast in buurt.”
Zulke berichtgeving versterkt het stereotype van verslaafden als problematische en
onverantwoordelijke mensen, zonder eigenlijk te kijken naar de onderliggende oorzaken van
hun situatie. De maatschappelijke discussie over de stigmatisering van mensen met een
verslaving wordt vaak gekleurd door vooroordelen en mensen die het idee dat verslaving
eigenlijk een persoonlijke keuze is. Dit leidt eigenlijk tot de stigmatisering van verslaafden die
dan als 'zwakke' of 'minderwaardige' mensen worden gezien.
In de discussie over de stigmatisering van mensen met verslaving zijn er verschillende
standpunten: sommigen beschouwen verslaving als een ziekte die professionele hulp
vereist, terwijl anderen het zien als een gevolg van slechte keuzes of moreel falen. En het
laatste zorgt zeg maar voor veel vooroordelen zoals mensen die de gedachte ontwikkelen
dat verslaafden 'gewoon moeten stoppen' of 'het zichzelf hebben aangedaan.’ En vanuit het
perspectief van sociaal werk is het belangrijk om meer inzicht te bieden in deze discussie en
te laten zien dat verslaving niet alleen een persoonlijk probleem is, maar dat het vaak
samenhangt met sociale en structurele factoren zoals armoede, trauma, verwaarlozing,
stress en mentale gezondheidsproblemen. Tijdens mijn stage begeleide ik een cliënt die door
langdurige financiële stress en eenzaamheid een cocaïneverslaving ontwikkelde. Deze cliënt
werd niet alleen gestigmatiseerd door zijn omgeving, maar ook door mijn collega’s oftewel
hulpverleners die hem als ‘moeilijk’ bestempelden.
1
