Ondernemingsrecht
HOOFDSTUK 0: INLEIDING TOT HET RECHT ....................................................................................................... 2
0.1. WAT IS RECHT? ................................................................................................................................................ 2
0.1.1. Indelingen ............................................................................................................................................ 2
0.1.2. Bronnen van het recht ......................................................................................................................... 5
0.2. GELDIGHEID VAN RECHTSHANDELINGEN ................................................................................................................ 6
0.2.1. Het bewijs in handelszaken – Algemene regels ................................................................................... 7
0.2.2. Bewijs van rechtshandelingen en feiten (3) ......................................................................................... 7
0.2.3. Nietigheid van rechtshandelingen ....................................................................................................... 9
0.3. ZAKENRECHT EN ZEKERHEDEN ........................................................................................................................... 11
0.3.1. Indeling van de goederen (3) ............................................................................................................. 12
0.3.2. Zelfstandig zakelijke rechten............................................................................................................. 13
0.3.3. Zekerheden........................................................................................................................................ 18
0.4. VERBINTENISSENRECHT .................................................................................................................................... 20
0.4.1. Verbintenissen uit overeenkomst ...................................................................................................... 20
0.4.3. Verbintenissen uit onrechtmatige daad ............................................................................................ 30
0.5. BENOEMDE OVEREENKOMSTEN ......................................................................................................................... 35
0.5.1. Koop ................................................................................................................................................... 36
0.5.2. Huur ................................................................................................................................................... 38
HOOFDSTUK 1: ECONOMISCH RECHT ............................................................................................................. 43
1.1. DE BRONNEN VAN ECONOMISCH RECHT .............................................................................................................. 43
1.2. DE ONDERNEMINGSRECHTBANK ........................................................................................................................ 44
1.3. HET BEWIJS IN ONDERNEMINGSZAKEN ................................................................................................................ 45
1.4. DE ONDERNEMING EN HANDELSDADEN ............................................................................................................... 46
1.5. DE HANDELSZAAK ........................................................................................................................................... 50
1.6. BETALINGSACHTERSTAND BIJ HANDELSTRANSACTIES .............................................................................................. 53
1.7. OVEREENKOMSTEN MET HANDELSTUSSENPERSONEN ............................................................................................. 56
1.6.1. Handelsagentuur ............................................................................................................................... 56
1.6.2. Commissieovereenkomst ................................................................................................................... 57
1.6.3. Concessieovereenkomst ..................................................................................................................... 58
1.6.4. Franchiseovereenkomst ..................................................................................................................... 58
1.6.5. Makelaarsovereenkomst ................................................................................................................... 59
1.6.6. Precontractuele informatieverplichting ............................................................................................. 60
1.8. EENMANSZAAK OF VENNOOTSCHAP? .................................................................................................................. 61
1.8.1. Vennootschapsrecht – rechtspersonenrecht ..................................................................................... 62
1.8.2. De oprichting ..................................................................................................................................... 65
1.8.3. Ontbinding en vereffening ................................................................................................................. 68
HOOFDSTUK 2: MARKTRECHT (+ ZIE OEFENINGEN PPT.) ................................................................................ 70
VOORBEELDEXAMEN...................................................................................................................................... 71
Andreas Perdieu
,Hoofdstuk 0: Inleiding tot het recht
0.1. Wat is recht?
Definitie – Recht;
Het recht omvat een geheel van gedragsregels en normen;
• … om het maatschappelijke leven te ordenen…
• … opgelegd door de overheid…
• … en die afdwingbaar zijn.
0.1.1. Indelingen
• Burgerlijk recht (Gemeen recht)
o Regelt de meest elementaire relaties tussen burgers
o Terug te vinden in het burgerlijk wetboek (1804)
o Belang voor ondernemingsrecht?
▪ Basis voor verbintenissen
▪ Basis voor overeenkomsten
Voorbeelden;
Persoon, familie, erfrecht, trouwen, eigendommen, …
• Economisch recht
o Terug te vinden in o.a. het Wetboek van Economisch recht (WER) en het Wetboek
van Vennootschappen en Verenigingen (WVV).
o Economisch recht < ondernemingsrecht < vennootschapsrecht
Voorbeelden;
Ondernemingsrecht, vennootschapsrecht, recht voor ondernemingen in moeilijkheden, …
2
,Definitie – Verbintenis;
Een verbintenis is de verplichting om iets te doen, te geven of te laten
• Sociaal recht
o Arbeidsrecht
▪ Zegt iets over de verhouding tussen werknemer en werkgever
o Sociaal zekerheidsrecht
▪ Zegt iets over de verhouding tussen sociale zekerheid en inwoner van België
Voorbeelden;
Individueel arbeidsrecht, collectief arbeidsrecht, vergoedingsrechten van de burger tav de
overheid, RSZ, …
• Fiscaal recht
o Regelt de aanslag en de inning van belastingen
o Bestaat uit zowel directe- als indirecte belastingen;
▪ Directe belastingen: belastingen die we rechtstreeks aan de overheid betalen
▪ Indirecte belastingen: belastingen op goederen en diensten
(= kostprijsverhogende belastingen)
Voorbeelden;
Directe belastingen: inkomstenbelasting, RSZ, …
Indirecte belastingen: omzetbelasting, invoerheffingen, accijnzen, BTW, …
3
, • Internationaal privaatrecht
o = Nationaal recht
o Van toepassing in (privaatrechtelijke) situaties met vreemde (buitenlandse) elementen
o Terug te vinden in het WIPR en in Europese wetgeving & verdragen
o Bevat verwijzingsregels;
▪ Welke rechter is bevoegd?
▪ Welk recht moet de rechter toepassen?
▪ Erkenning en uitvoering van buitenlandse rechterlijke beslissingen en akten
Voorbeeld;
Een Belgische onderneming laat in Duitsland clips produceren om houten terrasplanken mee
te bevestigen. De clips worden vervolgens door deze Belgische onderneming doorverkocht
aan een Nederlandse installateur van houten terrassen. Te snel blijken de clips te roesten.
• Internationaal publiekrecht of volkenrecht
o Regelt;
▪ Onderlinge verhoudingen tussen staten
▪ Werking van internationale organisaties
▪ Verhoudingen tussen staten en internationale instellingen
Definitie – Contractsvrijheid;
Burgers kunnen zélf kiezen met wie en hoe ze overeenkomsten afsluiten, maar ze mogen
hierbij niet de dwingende wetsbepalingen niet schenden.
3 Basisprincipes:
• Bepalingen van aanvullend recht
o Regel waarvan je mag afwijken bij overeenkomst
o MAAR als je er bij overeenkomst niet van afwijkt, vult ze jouw overeenkomst aan
Voorbeeld;
Onderverhuren van een pand mag, tenzij het uitdrukkelijk verboden is in de overeenkomst.
Dus het mag normaal gezien, zelfs al heb je geen toestemming gekregen zolang het niet
uitdrukkelijk verboden is.
4
HOOFDSTUK 0: INLEIDING TOT HET RECHT ....................................................................................................... 2
0.1. WAT IS RECHT? ................................................................................................................................................ 2
0.1.1. Indelingen ............................................................................................................................................ 2
0.1.2. Bronnen van het recht ......................................................................................................................... 5
0.2. GELDIGHEID VAN RECHTSHANDELINGEN ................................................................................................................ 6
0.2.1. Het bewijs in handelszaken – Algemene regels ................................................................................... 7
0.2.2. Bewijs van rechtshandelingen en feiten (3) ......................................................................................... 7
0.2.3. Nietigheid van rechtshandelingen ....................................................................................................... 9
0.3. ZAKENRECHT EN ZEKERHEDEN ........................................................................................................................... 11
0.3.1. Indeling van de goederen (3) ............................................................................................................. 12
0.3.2. Zelfstandig zakelijke rechten............................................................................................................. 13
0.3.3. Zekerheden........................................................................................................................................ 18
0.4. VERBINTENISSENRECHT .................................................................................................................................... 20
0.4.1. Verbintenissen uit overeenkomst ...................................................................................................... 20
0.4.3. Verbintenissen uit onrechtmatige daad ............................................................................................ 30
0.5. BENOEMDE OVEREENKOMSTEN ......................................................................................................................... 35
0.5.1. Koop ................................................................................................................................................... 36
0.5.2. Huur ................................................................................................................................................... 38
HOOFDSTUK 1: ECONOMISCH RECHT ............................................................................................................. 43
1.1. DE BRONNEN VAN ECONOMISCH RECHT .............................................................................................................. 43
1.2. DE ONDERNEMINGSRECHTBANK ........................................................................................................................ 44
1.3. HET BEWIJS IN ONDERNEMINGSZAKEN ................................................................................................................ 45
1.4. DE ONDERNEMING EN HANDELSDADEN ............................................................................................................... 46
1.5. DE HANDELSZAAK ........................................................................................................................................... 50
1.6. BETALINGSACHTERSTAND BIJ HANDELSTRANSACTIES .............................................................................................. 53
1.7. OVEREENKOMSTEN MET HANDELSTUSSENPERSONEN ............................................................................................. 56
1.6.1. Handelsagentuur ............................................................................................................................... 56
1.6.2. Commissieovereenkomst ................................................................................................................... 57
1.6.3. Concessieovereenkomst ..................................................................................................................... 58
1.6.4. Franchiseovereenkomst ..................................................................................................................... 58
1.6.5. Makelaarsovereenkomst ................................................................................................................... 59
1.6.6. Precontractuele informatieverplichting ............................................................................................. 60
1.8. EENMANSZAAK OF VENNOOTSCHAP? .................................................................................................................. 61
1.8.1. Vennootschapsrecht – rechtspersonenrecht ..................................................................................... 62
1.8.2. De oprichting ..................................................................................................................................... 65
1.8.3. Ontbinding en vereffening ................................................................................................................. 68
HOOFDSTUK 2: MARKTRECHT (+ ZIE OEFENINGEN PPT.) ................................................................................ 70
VOORBEELDEXAMEN...................................................................................................................................... 71
Andreas Perdieu
,Hoofdstuk 0: Inleiding tot het recht
0.1. Wat is recht?
Definitie – Recht;
Het recht omvat een geheel van gedragsregels en normen;
• … om het maatschappelijke leven te ordenen…
• … opgelegd door de overheid…
• … en die afdwingbaar zijn.
0.1.1. Indelingen
• Burgerlijk recht (Gemeen recht)
o Regelt de meest elementaire relaties tussen burgers
o Terug te vinden in het burgerlijk wetboek (1804)
o Belang voor ondernemingsrecht?
▪ Basis voor verbintenissen
▪ Basis voor overeenkomsten
Voorbeelden;
Persoon, familie, erfrecht, trouwen, eigendommen, …
• Economisch recht
o Terug te vinden in o.a. het Wetboek van Economisch recht (WER) en het Wetboek
van Vennootschappen en Verenigingen (WVV).
o Economisch recht < ondernemingsrecht < vennootschapsrecht
Voorbeelden;
Ondernemingsrecht, vennootschapsrecht, recht voor ondernemingen in moeilijkheden, …
2
,Definitie – Verbintenis;
Een verbintenis is de verplichting om iets te doen, te geven of te laten
• Sociaal recht
o Arbeidsrecht
▪ Zegt iets over de verhouding tussen werknemer en werkgever
o Sociaal zekerheidsrecht
▪ Zegt iets over de verhouding tussen sociale zekerheid en inwoner van België
Voorbeelden;
Individueel arbeidsrecht, collectief arbeidsrecht, vergoedingsrechten van de burger tav de
overheid, RSZ, …
• Fiscaal recht
o Regelt de aanslag en de inning van belastingen
o Bestaat uit zowel directe- als indirecte belastingen;
▪ Directe belastingen: belastingen die we rechtstreeks aan de overheid betalen
▪ Indirecte belastingen: belastingen op goederen en diensten
(= kostprijsverhogende belastingen)
Voorbeelden;
Directe belastingen: inkomstenbelasting, RSZ, …
Indirecte belastingen: omzetbelasting, invoerheffingen, accijnzen, BTW, …
3
, • Internationaal privaatrecht
o = Nationaal recht
o Van toepassing in (privaatrechtelijke) situaties met vreemde (buitenlandse) elementen
o Terug te vinden in het WIPR en in Europese wetgeving & verdragen
o Bevat verwijzingsregels;
▪ Welke rechter is bevoegd?
▪ Welk recht moet de rechter toepassen?
▪ Erkenning en uitvoering van buitenlandse rechterlijke beslissingen en akten
Voorbeeld;
Een Belgische onderneming laat in Duitsland clips produceren om houten terrasplanken mee
te bevestigen. De clips worden vervolgens door deze Belgische onderneming doorverkocht
aan een Nederlandse installateur van houten terrassen. Te snel blijken de clips te roesten.
• Internationaal publiekrecht of volkenrecht
o Regelt;
▪ Onderlinge verhoudingen tussen staten
▪ Werking van internationale organisaties
▪ Verhoudingen tussen staten en internationale instellingen
Definitie – Contractsvrijheid;
Burgers kunnen zélf kiezen met wie en hoe ze overeenkomsten afsluiten, maar ze mogen
hierbij niet de dwingende wetsbepalingen niet schenden.
3 Basisprincipes:
• Bepalingen van aanvullend recht
o Regel waarvan je mag afwijken bij overeenkomst
o MAAR als je er bij overeenkomst niet van afwijkt, vult ze jouw overeenkomst aan
Voorbeeld;
Onderverhuren van een pand mag, tenzij het uitdrukkelijk verboden is in de overeenkomst.
Dus het mag normaal gezien, zelfs al heb je geen toestemming gekregen zolang het niet
uitdrukkelijk verboden is.
4
