begrippen Historische inleiding tot het privaatrecht

Betekenis
Affectio maritalis Dit was een feitenkwestie, de wil om samen te wonen.
Dos = bruidsschat:
KONIGNSTIJD + VROEGE REPUBLIEK:
- Betaald door de familia van de vrouw
- Na het overleiden van de vrouw, heeft de man geen
recht op de teruggave van de bruidsschat.
- Vergoeding van de bruidsschat komt in de pot van de
familia.
- Bruidsschat werd vererfd aan de vrouw als de man
stierf. Stierf de vrouw eerst, dan veranderde er niets.

LATE REPUBLIEK:
- Overlevingspensioen/ weduwe pensioen.
- Was ook specifiek erfenis voor kinderen
Dos ex marito Men ging van een contractuele bruidsschat over naar een
wettelijke bruidsschat.
Als de man overlijdt en de vrouw leeft nog, heeft zij het recht
om in de woning verder te leven. Dit was haar bruidsschat
zodat ze nog gebruik kon maken van het gemeenschappelijk
huis. Dit gaat men ook vruchtgebruik noemen.
Exceptio Verweermiddel
Familia Brede betekenis: een vermogensstructuur, het vermogen van
de pater familias waaronder ook de slaven, de goederen en de
andere productiemiddelen behoren. Deze vormen een
economische eenheid/ bedrijf.

Enge betekenis: dit is de agnatische familie, deze zijn de op de
aan de potestas van de paterfamilias onderworpen groep van
personen. De familia agnatisch van aard was de Romeinse
familia. De verwantschap wordt exclusief door de mannelijke
lijn bepaald. Nu is dat cognatisch van aard (zowel via de
mannelijke als vrouwelijke lijn).
Fas Dit waren mogelijkheden om processen te starten. Deze
werden bewaakt door de pontifex.
Formula De rechter moest tijdens de formula proces nakijken of er
voldoende bewijs was, dat deed hij aan de hand van een
briefje die men formula noemt. Nu formulier.

Het was een opdracht die uitgaat van de praetor naar de
rechter.
In manu huwelijk Indien het huwelijk feitelijk tot stand is gekomen via een
rechtshandeling. Dit was een formeel huwelijk.
Ius Betekend gewoon recht.
Ius civile Is het recht dat van toepassing was onder de Romeinse
burgers onderling. De praetor urbanus was bevoegd voor deze
geschillen.

, Ius commune Is het gemeenschappelijk recht
Ius gentium Is het recht dat van toepassing is tussen de Romeinse burgers
en de vreemdelingen. De praetor peregrinus was bevoegd
voor deze geschillen.

Door het ius gentium ontstond ook het formula-procedure. Dit
was het proces waarin de praetor gebruik maakte van een
formula oftewel een papyrusstrookje waarin alle actiones
(vorderingen) in werden opgeschreven om zo doorverwezen
te kunnen worden naar een lekenrechter.
Legisactio Procedure van in de KONINGSTIJD tot de VROEGE REPUBLIEK:
Kenmerken:
- Sterk formalistisch po basis van de rituelen die en
nauwgezet moest volgen.
- Sterke verstrengeling van recht, geweld en religie in
het archaïsch recht.
 Veroorzaak door gebrek aan onderscheid tussen fas
en jus.
- Onveranderlijk en van strikte interpretatie
- Sacrale bewijsvoering

Fase 1: In iure
- Partijen verschijnen voor de pontifex en doen hun
verhaal waarna de pontifex de legisactio interpreteert.
- Plechtige uitspraken van rituele formule => legisacto
sensu stricto.
o Formule gaat vaak gepaard met een handeling
o Fout uitspreken van formule = einde van de
procedure los van eventueel gelijk
o Geen uitbreiding naar analoge mogelijkheid
o Indien er geen legisactio bestaat van dat
probleem, is dit ook gelijk een einde van het
proces.

Fase 2: Apud iundicem
- Beide partijen gaan naar de rex (koning)
- Partijen moeten in feite bewijzen wat er in de legisacto
gezegd werd.
- Geen wijzigingen van de legisactio mogelijk
- Pleidooien door oratores (professionele redenaars zijn
geen juristen)

Veroordeling: betaling van een geldsom (condemnatio
pecuniaria)
Mancipatio Een toneeltje dat opgevoerd werd op het forum. Dit was
tegenover een weegschaalhouder en een aantal getuigen.
Matrimonium Was gewoon een huwelijk. Huwelijk was een contract, een