BESPREEK HOE VAN WYK LOUW DIE KONTRASTE TUSSEN RAKA EN KOKI UITBEELD:
1. Van Wyk Louw as modernis > eksistensie > wordingsproses > WWII agtergrond:
Van Wyk Louw, as modernis, sien mens vanuit die eksistensie. Dit kom dan baie sterk uit in
sy epos Raka, in die sin dat die eksistensialisme fokus op die aard van die mens se bestaan.
Volgens die bestaansfilosofie is die mens voortdurend in ‘n wordingsproses. Die mens is
voortdurend aan die verander en die mens as enkeling kan beskou word as ‘n refleksie van
dit wat met die groep gebeur. In terme van die posisie van die moderne mens, skep Van Wyk
Louw sy epos teen die agtergrond van die Tweede Wêreldoorlog en so ontstaan die vraag:
“wat is dit in die mens wat na die vernielsug lei, soos waargeneem gedurende die Tweede
Wêreldoorlog?”
2. Nietzsche > ervaringsfilosofie > verandering > historiese prosesse > basis > gevaarlik:
Nietzsche kan beskou word as een van die belangrikste filosowe in die eksistensialisme, sy
filosofie kan beskryf word as ‘n soort ‘ervaringsfilosofie’ – wat vloei vanuit Zarathustra se
idee dat die mens fisies in ‘n wordingsproses is. Met ander woorde die mens evoleer, dit lei
uiteindelik tot kulturele verandering en daarop volg die mens se geestelike verandering. In
hierdie opsig is historiese prosesse belangrik vir Nietzsche. Dit kan gebruik word as ‘n
aanduiding om te sien hoe die mens gekom het waar hy vandag is. Hierdie historiese
prosesse vorm dan die basis van die toekoms vir die mens in terme van die evolusieproses.
Die mens bereik nie ‘n eindpunt nie, maar is konstant in ‘n proses van wording. Nietzsche se
stelling “man is a tightrope” verduidelik hierdie wordingsproses baie duidelik: die mens is die
tou wat gespan is tussen die hede en die toekoms – ‘n gevaarlike proses – die mens se
wording kan enige oomblik in verwording verander. Die evolusieproses is dus gevaarlik,
omdat dit ‘n bedreiging vir die mens se ontwikkeling inhou. Van die grootste
kultuurskeppers, die Duitsers was deel van die volksmoord van die Jode gedurende die
Tweede Wêreldoorlog. Wat is die donkerste in ons? Wat kan die mens se groeiende kultuur
stuit?
3. Freudiaanse terme > fisiese dryfvere (Raka) / superego (Koki) > gemeenskappe:
In Freudiaanse terme het die mens aan die een kant fisiese dryfvere, ons instinkte wat
noodsaaklik is vir oorlewing. Die eros, erotiese of seksuele liefde wat voortplanting verseker
en thanatos, ons vrees vir die dood wat oorlewing verseker. Alleen is hierdie basiese
dryfvere vernietigend. Raka se figuur stel dan hierdie fisiese dryfvere voor – die Id. Aan die
ander kant het ons die superego, ‘n abstrakte kultuurkonsep. Die mens sublimeer dan
1. Van Wyk Louw as modernis > eksistensie > wordingsproses > WWII agtergrond:
Van Wyk Louw, as modernis, sien mens vanuit die eksistensie. Dit kom dan baie sterk uit in
sy epos Raka, in die sin dat die eksistensialisme fokus op die aard van die mens se bestaan.
Volgens die bestaansfilosofie is die mens voortdurend in ‘n wordingsproses. Die mens is
voortdurend aan die verander en die mens as enkeling kan beskou word as ‘n refleksie van
dit wat met die groep gebeur. In terme van die posisie van die moderne mens, skep Van Wyk
Louw sy epos teen die agtergrond van die Tweede Wêreldoorlog en so ontstaan die vraag:
“wat is dit in die mens wat na die vernielsug lei, soos waargeneem gedurende die Tweede
Wêreldoorlog?”
2. Nietzsche > ervaringsfilosofie > verandering > historiese prosesse > basis > gevaarlik:
Nietzsche kan beskou word as een van die belangrikste filosowe in die eksistensialisme, sy
filosofie kan beskryf word as ‘n soort ‘ervaringsfilosofie’ – wat vloei vanuit Zarathustra se
idee dat die mens fisies in ‘n wordingsproses is. Met ander woorde die mens evoleer, dit lei
uiteindelik tot kulturele verandering en daarop volg die mens se geestelike verandering. In
hierdie opsig is historiese prosesse belangrik vir Nietzsche. Dit kan gebruik word as ‘n
aanduiding om te sien hoe die mens gekom het waar hy vandag is. Hierdie historiese
prosesse vorm dan die basis van die toekoms vir die mens in terme van die evolusieproses.
Die mens bereik nie ‘n eindpunt nie, maar is konstant in ‘n proses van wording. Nietzsche se
stelling “man is a tightrope” verduidelik hierdie wordingsproses baie duidelik: die mens is die
tou wat gespan is tussen die hede en die toekoms – ‘n gevaarlike proses – die mens se
wording kan enige oomblik in verwording verander. Die evolusieproses is dus gevaarlik,
omdat dit ‘n bedreiging vir die mens se ontwikkeling inhou. Van die grootste
kultuurskeppers, die Duitsers was deel van die volksmoord van die Jode gedurende die
Tweede Wêreldoorlog. Wat is die donkerste in ons? Wat kan die mens se groeiende kultuur
stuit?
3. Freudiaanse terme > fisiese dryfvere (Raka) / superego (Koki) > gemeenskappe:
In Freudiaanse terme het die mens aan die een kant fisiese dryfvere, ons instinkte wat
noodsaaklik is vir oorlewing. Die eros, erotiese of seksuele liefde wat voortplanting verseker
en thanatos, ons vrees vir die dood wat oorlewing verseker. Alleen is hierdie basiese
dryfvere vernietigend. Raka se figuur stel dan hierdie fisiese dryfvere voor – die Id. Aan die
ander kant het ons die superego, ‘n abstrakte kultuurkonsep. Die mens sublimeer dan
