GEBOUWUITRUSTING
HOOFDSTUK 7: ELEKTRICITEIT
WAAROM ELEKTRICITEIT?
Is een gemakkelijke manier om energie te verplaatsen; het zijn allemaal kleine kabels. We
kunnen heel veel doen met elektriciteit, het kan makkelijk omgezet worden in andere energie.
We kunnen ermee verwarmen, we kunnen ermee verlichten etc. Wat kunnen we allemaal
doen met elektriciteit dat we niet kunnen met bv. warm water of verlichten? Elektriciteit is
heel hoogwaardige energie. Als we enkel elektriciteit zouden gebruiken om te verwarmen,
dan zijn we elektriciteit aan het verspillen.
EENHEDEN VAN ENERGIE
- in joule J
- een joule die zich verplaatst per seconde = 1W à 1W = 1J/s
- als we een uur lang 1 J/s aan het presteren zijn, dan hebben we een Wh
à 1000 J/s = 1kW à 1000 kW aan 1 uur lang = 1 kWh
SPANNING EN STROOM
Spanning in Volt V:
Wat is het spanningsvershil tussen de rode kabel (230V) en de blauwe kabel (0V)?
Stroom in Ampère:
Hoeveel stroom gaat er door de kabel? Hoeveel elektronen elektronen lopen er tegelijkertijd
door de kabel?
à arbeid = spanning x stroom
Momenteel hebben we voor woningen een spanning aan 230 V en een huisaansluiting van 32
Ampère. Als we praten over 230V, dan praten we steeds over 3 aders in een kabel;
- de blauwe : de neutrale ader/nullijn = 0V
- de rode : de fasedraad/stroomvoerende ader= 230V
- de geelgroene : de aarding, veiligheidskabel à er staat geen spanning of elektriciteit
op deze kabel
PLAATSING ELEKTRICITEIT
Je kan meerdere stopcontacten aansluiten op dezelfde kabel. Tijdens de ruwbouw worden
verticale sleuven geslepen in de muur waar de kabels inkomen te zitten. Bovenaan deze
sleuven worden gaten voorzien waar de aansluitdozen in komen te zitten, bv. stopcontacten
en schakelaars. Alle kabels en wachtbuizen komen samen in het elektrische verdeelbord. Een
stopcontact bestaat uit 3 elementen:
1
,WERKING VAN ELEKTRICITEIT
De dag van vandaag is nagenoeg alle elektriciteit wisselspanning met eenfasige stroom.
Wat is een eenfasige aansluiting?
Bij een 1-fase-aansluiting komt een elektriciteitskabel uw huis binnen. In die kabel zitten twee
draden: de fasedraad en de nuldraad. De spanning op uw stopcontacten is het verschil tussen
die ene fasedraad en de nuldraad. Als u een 1-fase groepenkast in uw meterkast heeft staat
er 220/230V op uw elektriciteitsmeter.
Bij driefasige stroom hebben we 3 stroomvoerende kabels, 3 kabels die werk kunnen doen en
1 kabel dat alle nulspanning opvangt. Ieder van die 3 fasen/kabels zit op 230V, maar tussen 2
van die fasen (bv. tussen fase 1-3, fase 2-3, fase 1-2) zit er 400V.
OMREKENEN VAN VERMOGEN
1-fasig 3-fasig met neuter
delen door 3x230v
2
,Vb. oefening elektrische wagen
We gaan een elektrische wagen opladen gedurende 6 uur aan 72 kWh. Dat wil zeggen dat er
per uur 12 kW energie aan de auto wordt gegeven. We kunnen nu kiezen of we dat doen met
een kabel van 1 x 230V + N of met een kabel van 3 x 400V + N.
72 kWh / 6h = 12 kW
12 000 W / 230V = 52 A à is een zware aansluiting, zwaarder dan een gewone huisaansluiting.
12 000 W / (3X230V) = 17,4 A à is 3 keer kleiner wat betekent dat we meer kabels hebben
maar ze zijn minder dik
3
, ELEKTRISCHE BEVEILIGING
De aardingskabel heeft als functie om eventuele spanning die in het gebouw opgewekt wordt
en dus zou verloren lopen, om die naar de grond te brengen. In het elektrisch hebben we
enerzijds de hoofdschakelaar; deze dient in geval van veiligheid bij werken, zodat je alles in 1
keer kan uitschakelen. Anderzijds hebben we de verliesstroomschakelaar; alle gevoelige zones
moeten achter een schakelaar van 30 mA zitten, heel het gebouw zit achter een schakelaar
van 300 mA.
Een zekering legt een beperking op aan de hoeveelheid stroom. In functie van de kabel die op
de zekering wordt aangesloten, wordt de stroom beperkt die door de zekering loopt. De kabel
moet dus gekozen worden in functie van de vermogens die erop aangesloten worden. We
kiezen dus een kabel in functie van de vermogens die erop aangesloten worden en in functie
van de zekering. Dus eerst gaan we zoeken welke toestellen op een kring? Eens we dat weten
stellen we ons de vraag; wat is het vermogen? Eens we dat weten, kunnen we de berekening
maken : vermogen / (3 x) 230 V = stroom. Daaruit kunnen we dan halen welke zekering we
nodig hebben. En uit de keuze van de zekering weten we ook welke kabel we nodig hebben.
à keuze zekering :
- welke toestellen op een kring?
- wat is het totaal vermogen?
- vermogen / (3 x) 230 V = stroom
- welke zekering?
- welke kabel?
Elke soort functie krijgt zijn eigen kabel en zekering.
4
HOOFDSTUK 7: ELEKTRICITEIT
WAAROM ELEKTRICITEIT?
Is een gemakkelijke manier om energie te verplaatsen; het zijn allemaal kleine kabels. We
kunnen heel veel doen met elektriciteit, het kan makkelijk omgezet worden in andere energie.
We kunnen ermee verwarmen, we kunnen ermee verlichten etc. Wat kunnen we allemaal
doen met elektriciteit dat we niet kunnen met bv. warm water of verlichten? Elektriciteit is
heel hoogwaardige energie. Als we enkel elektriciteit zouden gebruiken om te verwarmen,
dan zijn we elektriciteit aan het verspillen.
EENHEDEN VAN ENERGIE
- in joule J
- een joule die zich verplaatst per seconde = 1W à 1W = 1J/s
- als we een uur lang 1 J/s aan het presteren zijn, dan hebben we een Wh
à 1000 J/s = 1kW à 1000 kW aan 1 uur lang = 1 kWh
SPANNING EN STROOM
Spanning in Volt V:
Wat is het spanningsvershil tussen de rode kabel (230V) en de blauwe kabel (0V)?
Stroom in Ampère:
Hoeveel stroom gaat er door de kabel? Hoeveel elektronen elektronen lopen er tegelijkertijd
door de kabel?
à arbeid = spanning x stroom
Momenteel hebben we voor woningen een spanning aan 230 V en een huisaansluiting van 32
Ampère. Als we praten over 230V, dan praten we steeds over 3 aders in een kabel;
- de blauwe : de neutrale ader/nullijn = 0V
- de rode : de fasedraad/stroomvoerende ader= 230V
- de geelgroene : de aarding, veiligheidskabel à er staat geen spanning of elektriciteit
op deze kabel
PLAATSING ELEKTRICITEIT
Je kan meerdere stopcontacten aansluiten op dezelfde kabel. Tijdens de ruwbouw worden
verticale sleuven geslepen in de muur waar de kabels inkomen te zitten. Bovenaan deze
sleuven worden gaten voorzien waar de aansluitdozen in komen te zitten, bv. stopcontacten
en schakelaars. Alle kabels en wachtbuizen komen samen in het elektrische verdeelbord. Een
stopcontact bestaat uit 3 elementen:
1
,WERKING VAN ELEKTRICITEIT
De dag van vandaag is nagenoeg alle elektriciteit wisselspanning met eenfasige stroom.
Wat is een eenfasige aansluiting?
Bij een 1-fase-aansluiting komt een elektriciteitskabel uw huis binnen. In die kabel zitten twee
draden: de fasedraad en de nuldraad. De spanning op uw stopcontacten is het verschil tussen
die ene fasedraad en de nuldraad. Als u een 1-fase groepenkast in uw meterkast heeft staat
er 220/230V op uw elektriciteitsmeter.
Bij driefasige stroom hebben we 3 stroomvoerende kabels, 3 kabels die werk kunnen doen en
1 kabel dat alle nulspanning opvangt. Ieder van die 3 fasen/kabels zit op 230V, maar tussen 2
van die fasen (bv. tussen fase 1-3, fase 2-3, fase 1-2) zit er 400V.
OMREKENEN VAN VERMOGEN
1-fasig 3-fasig met neuter
delen door 3x230v
2
,Vb. oefening elektrische wagen
We gaan een elektrische wagen opladen gedurende 6 uur aan 72 kWh. Dat wil zeggen dat er
per uur 12 kW energie aan de auto wordt gegeven. We kunnen nu kiezen of we dat doen met
een kabel van 1 x 230V + N of met een kabel van 3 x 400V + N.
72 kWh / 6h = 12 kW
12 000 W / 230V = 52 A à is een zware aansluiting, zwaarder dan een gewone huisaansluiting.
12 000 W / (3X230V) = 17,4 A à is 3 keer kleiner wat betekent dat we meer kabels hebben
maar ze zijn minder dik
3
, ELEKTRISCHE BEVEILIGING
De aardingskabel heeft als functie om eventuele spanning die in het gebouw opgewekt wordt
en dus zou verloren lopen, om die naar de grond te brengen. In het elektrisch hebben we
enerzijds de hoofdschakelaar; deze dient in geval van veiligheid bij werken, zodat je alles in 1
keer kan uitschakelen. Anderzijds hebben we de verliesstroomschakelaar; alle gevoelige zones
moeten achter een schakelaar van 30 mA zitten, heel het gebouw zit achter een schakelaar
van 300 mA.
Een zekering legt een beperking op aan de hoeveelheid stroom. In functie van de kabel die op
de zekering wordt aangesloten, wordt de stroom beperkt die door de zekering loopt. De kabel
moet dus gekozen worden in functie van de vermogens die erop aangesloten worden. We
kiezen dus een kabel in functie van de vermogens die erop aangesloten worden en in functie
van de zekering. Dus eerst gaan we zoeken welke toestellen op een kring? Eens we dat weten
stellen we ons de vraag; wat is het vermogen? Eens we dat weten, kunnen we de berekening
maken : vermogen / (3 x) 230 V = stroom. Daaruit kunnen we dan halen welke zekering we
nodig hebben. En uit de keuze van de zekering weten we ook welke kabel we nodig hebben.
à keuze zekering :
- welke toestellen op een kring?
- wat is het totaal vermogen?
- vermogen / (3 x) 230 V = stroom
- welke zekering?
- welke kabel?
Elke soort functie krijgt zijn eigen kabel en zekering.
4
