25-1-2025
Samenvatting
Hoofdstuk 6
Ontwikkelingspsychologie voor onderwijs en
kinderopvangHooijmaaijers, Ton; Stokhof, Tatjana;
Bloemers, Inge
, 6. De Ontwikkeling van kinderen 9 tot 12 jaar
6.1 Fysieke ontwikkeling
• Basisschoolkinderen (9-12 jaar) worden ook wel onderverdeeld in twee
groepen:
o Vroege basisschoolkinderen: 6-9 jaar.
o Pré-pubers: 10-12 jaar.
• Rond het negende jaar begint de overgang naar de adolescentie, een fase
van complexe veranderingen, waaronder cognitieve vaardigheden, relaties,
zelfbeeld en zelfstandigheid.
• De adolescentie omvat drie fasen:
o Vroege adolescentie (begin puberteit - 13 jaar): fysieke veranderingen
en veranderingen in relaties.
o Middenadolescentie (14-16 jaar): toenemende onafhankelijkheid,
experimenteren met keuzes.
o Late adolescentie (17 jaar - volwassenheid): verplichtingen zoals
relaties en loopbaankeuzes.
6.1.2 Fysieke ontwikkeling bij meisjes
• Meisjes starten eerder met de groeispurt (vanaf ±10 jaar) en kunnen tot 9 cm
per jaar groeien, met een piek rond hun 12e. Ze groeien eerder in lengte dan
in gewicht.
• De puberteit wordt gestuurd door een toename van geslachtshormonen:
o Primaire geslachtskenmerken: Ontwikkeling van eierstokken, vagina en
baarmoeder.
o Secundaire geslachtskenmerken: Groei van borsten (vanaf 10 jaar),
schaamhaar (11 jaar) en okselhaar (13 jaar).
• De eerste menstruatie (menarche) vindt gemiddeld plaats rond 11-12 jaar.
• Lichamelijke veranderingen hebben invloed op het zelfbeeld:
o Vroegrijpe meisjes: Meer kans op een negatief zelfbeeld, vooral door
ontevredenheid over gewicht of lengte.
o Gemiddeld rijpe meisjes: Vaak het meest tevreden over hun uiterlijk.
o Late rijpheid: Minder zichtbaar op deze leeftijd.
• Sociale media en groepsnormen versterken het bewustzijn van uiterlijk, mode
en trends.
6.1.3 Fysieke ontwikkeling bij jongens
• Jongens beginnen later met de groeispurt, meestal rond 12 jaar, met een piek
van ±10,5 cm per jaar. Tegen hun 14e halen ze de meisjes in qua lengte.
• Seksuele rijping:
o Primaire geslachtskenmerken: Groei van penis en scrotum vanaf 12
jaar; eerste zaadlozing rond 13 jaar.
o Secundaire geslachtskenmerken: Groei van schaamhaar (vanaf 12
jaar), okselhaar, gezichtshaar, en stemverlaging.
Samenvatting
Hoofdstuk 6
Ontwikkelingspsychologie voor onderwijs en
kinderopvangHooijmaaijers, Ton; Stokhof, Tatjana;
Bloemers, Inge
, 6. De Ontwikkeling van kinderen 9 tot 12 jaar
6.1 Fysieke ontwikkeling
• Basisschoolkinderen (9-12 jaar) worden ook wel onderverdeeld in twee
groepen:
o Vroege basisschoolkinderen: 6-9 jaar.
o Pré-pubers: 10-12 jaar.
• Rond het negende jaar begint de overgang naar de adolescentie, een fase
van complexe veranderingen, waaronder cognitieve vaardigheden, relaties,
zelfbeeld en zelfstandigheid.
• De adolescentie omvat drie fasen:
o Vroege adolescentie (begin puberteit - 13 jaar): fysieke veranderingen
en veranderingen in relaties.
o Middenadolescentie (14-16 jaar): toenemende onafhankelijkheid,
experimenteren met keuzes.
o Late adolescentie (17 jaar - volwassenheid): verplichtingen zoals
relaties en loopbaankeuzes.
6.1.2 Fysieke ontwikkeling bij meisjes
• Meisjes starten eerder met de groeispurt (vanaf ±10 jaar) en kunnen tot 9 cm
per jaar groeien, met een piek rond hun 12e. Ze groeien eerder in lengte dan
in gewicht.
• De puberteit wordt gestuurd door een toename van geslachtshormonen:
o Primaire geslachtskenmerken: Ontwikkeling van eierstokken, vagina en
baarmoeder.
o Secundaire geslachtskenmerken: Groei van borsten (vanaf 10 jaar),
schaamhaar (11 jaar) en okselhaar (13 jaar).
• De eerste menstruatie (menarche) vindt gemiddeld plaats rond 11-12 jaar.
• Lichamelijke veranderingen hebben invloed op het zelfbeeld:
o Vroegrijpe meisjes: Meer kans op een negatief zelfbeeld, vooral door
ontevredenheid over gewicht of lengte.
o Gemiddeld rijpe meisjes: Vaak het meest tevreden over hun uiterlijk.
o Late rijpheid: Minder zichtbaar op deze leeftijd.
• Sociale media en groepsnormen versterken het bewustzijn van uiterlijk, mode
en trends.
6.1.3 Fysieke ontwikkeling bij jongens
• Jongens beginnen later met de groeispurt, meestal rond 12 jaar, met een piek
van ±10,5 cm per jaar. Tegen hun 14e halen ze de meisjes in qua lengte.
• Seksuele rijping:
o Primaire geslachtskenmerken: Groei van penis en scrotum vanaf 12
jaar; eerste zaadlozing rond 13 jaar.
o Secundaire geslachtskenmerken: Groei van schaamhaar (vanaf 12
jaar), okselhaar, gezichtshaar, en stemverlaging.
