Recht en onderneming: ondernemingsrecht in
hoofdlijnen
Tot 1 nov 2018: Geen ondernemingsrecht maar handels- en economisch
recht!
Handelsrecht = tegenhanger burgerlijk recht (= het recht dat ons
hele leven beheerst)! Het handelsrecht deed hetzelfde maar voor een
handelaar!
Het ondernemingsrecht bepaalde:
Wat een handelaar was
Wanneer u een handelaar was
Welke verplichtingen u had
Technieken om handel te drijven (= het leven van een
handelaar beheersen)
Economisch recht (+- = publiekrecht)
Het economisch recht bepaalde HOE u zich op de markt moest
gedragen
Vanaf 1 nov 2018: ondernemingsrecht, bestaat uit 2 delen:
- Vennootschapsrecht : op welke manier handel drijven zodat u het
risico beperkt
- Economisch recht
Privaatrecht -> vroeger: handelsrecht = regels die een hele
levenscyclus van een onderneming overspannen
Publiekrecht = regels van publiek recht, hoe moet men zich op de
markt gedragen? Men vaardigt regels uit om de economie te sturen.
(bv. Maximum prijzen opleggen door politiek)
Bronnen van ondernemingsrecht
- Internationale bronnen
- Internationale verdragen
- Europees recht
Verdrag werking EU: regels over vrij verkeer van goederen,
diensten, kapitaal,…
Richtlijnen en verordeningen
- Belgische bronnen: WB van economisch recht (WER) = alle
economische wetgeving in 1 WB: bestaat uit 20 boeken (boek I tem
boek XX) ieder boek behandelt een ander aspect van
ondernemingsrecht.
- Gebruiken
,“Onderneming” sleutel voor ondernemingsrecht
BEGRIPPEN:
a) Onderneming
boek I.I (eerste art. boek 1):
Behoudens andersluidende bepaling, wordt voor de toepassing van dit Wetboek verstaan
onder:
1° onderneming: elk van volgende organisaties:
1) Iedere natuurlijke persoon die zelfstandig een beroepsactiviteit uitoefent
2) Iedere rechtspersoon
3) Iedere andere organisatie zonder rechtspersoonlijkheid
3 elementen moeten commutatief zijn
1) Natuurlijke personen die zelfstandig een beroepsactiviteit
uitoefent
Een ambtenaar die handelingen doet in functie van WG is geen
zelfstandige
Natuurlijke personen = fysieke personen, personen zoals jij en ik
Zelfstandig = zonder dat u in relatie zit van ondergeschiktheid
(WNs kunnen nooit ondernemer zijn)
Beroepsactiviteit =
Economische activiteiten verrichten (= het leveren van
goederen en diensten)
Dat leveren van goederen/diensten moet beroepsmatig
gebeuren (= je moet die economische activiteiten ontplooien
met een zekere duurzaamheid, een zekere frequentie, een
zekere organisatie)
2) Rechtspersonen
NV = naamloze vennootschap
BV = besloten vennootschap
VZW
Dit zijn rechtspersonen = entiteit die loskomen van de personen die
het oprichten en die er eigenaar van zijn
Wat ook uw doelstelling is (winst of geen winst, wel of geen
handelsactiviteiten) à u bent een onderneming
3) Andere organisaties zonder rechtspersoonlijkheid
= feitelijke organisaties van mensen
, Bv. Jeugdbeweging, loopclubje = onderneming zonder
rechtspersoonlijkheid
Uitzonderingen -> geen onderneming:
Iedere organisatie zonder rechtspersoonlijkheid die geen uitkering
geeft aan leden of bestuur.
Bv. Volleybalclub geeft geen vergoeding aan leden of trainers
Publiek rechterlijk rechtspersonen die geen goederen of diensten
aanbieden, dit zijn overheidsinstellingen (vb. rijksdienst voor sociale
diensten)
Federale staat, gewesten, gemeenschappen, OCMW,…
Voor sommige wetgeving: als je een vennootschap bent dan bent u enkel
een onderneming als men economische activiteiten uitvoert
Bij faillissement recht: overheid altijd uitsluiten van ondernemingen!
, b)Handelsfonds of handelszaak
Elke onderneming heeft een handelsfonds of handelszaak
= door wet niet gedefinieerd
Handelsfonds = geheel van goederen die ter beschikking staan van de
onderneming waarmee je handel drijft, klanten aantrekt, klanten probeert
te behouden
Concreet bepalen: wat behoort tot handelsfonds?
Bv. frituur -> is een feitelijke aangelegenheid ⇨ Het handelsfonds bestaat
uit de inrichting, de huurovereenkomst, de krukken, de ketels, de
voorraad, …
Als men niet contractueel regelt: wat maakt deel uit van het
handelsfonds ?
- Merken
- Handelsnaam (naam waaronder u activiteit voert, bv frituur het
puntzakje)
- Handelsinrichting (alles wat in frituur staat)
- Uithangbord
- Gereedschappen
Wat maakt geen deel uit van handelszaak?
- Liquide middelen (geld)
- Schulden
- Onroerende goederen
Maken de klanten deel uit van de handelszaak?
Cliënteel = res nullius = cliënteel is niets = cliënteel kan je niet
bezitten, mensen komen vrijwillig je kan ze niet verplichten te komen
Maakt wel deel uit van handelszaak: niet concurrentie beding à
wanneer je een handelszaak overdraagt mag je het cliënteel niet
afwerven (achter de hoek een nieuw frituur openen en oude zaak
verkopen, al het oude cliënteel zal naar oude frituurbaas komen in
nieuwe zaak)
Handelszaak is geen juridische entiteit
hoofdlijnen
Tot 1 nov 2018: Geen ondernemingsrecht maar handels- en economisch
recht!
Handelsrecht = tegenhanger burgerlijk recht (= het recht dat ons
hele leven beheerst)! Het handelsrecht deed hetzelfde maar voor een
handelaar!
Het ondernemingsrecht bepaalde:
Wat een handelaar was
Wanneer u een handelaar was
Welke verplichtingen u had
Technieken om handel te drijven (= het leven van een
handelaar beheersen)
Economisch recht (+- = publiekrecht)
Het economisch recht bepaalde HOE u zich op de markt moest
gedragen
Vanaf 1 nov 2018: ondernemingsrecht, bestaat uit 2 delen:
- Vennootschapsrecht : op welke manier handel drijven zodat u het
risico beperkt
- Economisch recht
Privaatrecht -> vroeger: handelsrecht = regels die een hele
levenscyclus van een onderneming overspannen
Publiekrecht = regels van publiek recht, hoe moet men zich op de
markt gedragen? Men vaardigt regels uit om de economie te sturen.
(bv. Maximum prijzen opleggen door politiek)
Bronnen van ondernemingsrecht
- Internationale bronnen
- Internationale verdragen
- Europees recht
Verdrag werking EU: regels over vrij verkeer van goederen,
diensten, kapitaal,…
Richtlijnen en verordeningen
- Belgische bronnen: WB van economisch recht (WER) = alle
economische wetgeving in 1 WB: bestaat uit 20 boeken (boek I tem
boek XX) ieder boek behandelt een ander aspect van
ondernemingsrecht.
- Gebruiken
,“Onderneming” sleutel voor ondernemingsrecht
BEGRIPPEN:
a) Onderneming
boek I.I (eerste art. boek 1):
Behoudens andersluidende bepaling, wordt voor de toepassing van dit Wetboek verstaan
onder:
1° onderneming: elk van volgende organisaties:
1) Iedere natuurlijke persoon die zelfstandig een beroepsactiviteit uitoefent
2) Iedere rechtspersoon
3) Iedere andere organisatie zonder rechtspersoonlijkheid
3 elementen moeten commutatief zijn
1) Natuurlijke personen die zelfstandig een beroepsactiviteit
uitoefent
Een ambtenaar die handelingen doet in functie van WG is geen
zelfstandige
Natuurlijke personen = fysieke personen, personen zoals jij en ik
Zelfstandig = zonder dat u in relatie zit van ondergeschiktheid
(WNs kunnen nooit ondernemer zijn)
Beroepsactiviteit =
Economische activiteiten verrichten (= het leveren van
goederen en diensten)
Dat leveren van goederen/diensten moet beroepsmatig
gebeuren (= je moet die economische activiteiten ontplooien
met een zekere duurzaamheid, een zekere frequentie, een
zekere organisatie)
2) Rechtspersonen
NV = naamloze vennootschap
BV = besloten vennootschap
VZW
Dit zijn rechtspersonen = entiteit die loskomen van de personen die
het oprichten en die er eigenaar van zijn
Wat ook uw doelstelling is (winst of geen winst, wel of geen
handelsactiviteiten) à u bent een onderneming
3) Andere organisaties zonder rechtspersoonlijkheid
= feitelijke organisaties van mensen
, Bv. Jeugdbeweging, loopclubje = onderneming zonder
rechtspersoonlijkheid
Uitzonderingen -> geen onderneming:
Iedere organisatie zonder rechtspersoonlijkheid die geen uitkering
geeft aan leden of bestuur.
Bv. Volleybalclub geeft geen vergoeding aan leden of trainers
Publiek rechterlijk rechtspersonen die geen goederen of diensten
aanbieden, dit zijn overheidsinstellingen (vb. rijksdienst voor sociale
diensten)
Federale staat, gewesten, gemeenschappen, OCMW,…
Voor sommige wetgeving: als je een vennootschap bent dan bent u enkel
een onderneming als men economische activiteiten uitvoert
Bij faillissement recht: overheid altijd uitsluiten van ondernemingen!
, b)Handelsfonds of handelszaak
Elke onderneming heeft een handelsfonds of handelszaak
= door wet niet gedefinieerd
Handelsfonds = geheel van goederen die ter beschikking staan van de
onderneming waarmee je handel drijft, klanten aantrekt, klanten probeert
te behouden
Concreet bepalen: wat behoort tot handelsfonds?
Bv. frituur -> is een feitelijke aangelegenheid ⇨ Het handelsfonds bestaat
uit de inrichting, de huurovereenkomst, de krukken, de ketels, de
voorraad, …
Als men niet contractueel regelt: wat maakt deel uit van het
handelsfonds ?
- Merken
- Handelsnaam (naam waaronder u activiteit voert, bv frituur het
puntzakje)
- Handelsinrichting (alles wat in frituur staat)
- Uithangbord
- Gereedschappen
Wat maakt geen deel uit van handelszaak?
- Liquide middelen (geld)
- Schulden
- Onroerende goederen
Maken de klanten deel uit van de handelszaak?
Cliënteel = res nullius = cliënteel is niets = cliënteel kan je niet
bezitten, mensen komen vrijwillig je kan ze niet verplichten te komen
Maakt wel deel uit van handelszaak: niet concurrentie beding à
wanneer je een handelszaak overdraagt mag je het cliënteel niet
afwerven (achter de hoek een nieuw frituur openen en oude zaak
verkopen, al het oude cliënteel zal naar oude frituurbaas komen in
nieuwe zaak)
Handelszaak is geen juridische entiteit
