Ondernemen en innoveren in zorg en welzijn
Hoofdstuk 1
1.1
Maatschappelijk Beursvloer: het draait om contact leggen, onverwachte combinaties
maken waardoor nieuwe initiatieven en samenwerkingsvormen kunnen ontstaan en samen
op zoek gaan naar nieuwe mogelijkheden. Hier draait het bij ondernemen en innoveren ook
om. Het doel is het maken van een match.
1.2
Verzorgingsstaat: de overheid is verantwoordelijk voor voorzieningen als onderwijs,
veiligheid, medische zorg, welzijn, openbaar vervoer en nutsvoorzieningen zoals gas, water
en elektra. Democratische, kapitalistische staatsvorm met collectieve garanties voor
bestaanszekerheden en waarin de overheid haar burgers beschermt tegen de krachten van
de vrije markt.
Markt: een plaats waar aanbieders en afnemers van producten (goederen en diensten)
elkaar ontmoeten en waar zij onderhandelen.
Markwerking: het realiseren van de doelstellingen van een organisatie via het bevredigen
van de behoeften van de afnemers. In essentie komt marketing dus neer op ‘goede vragen
stellen en luisteren’.
Privatisering: overheidsdiensten door het particuliere bedrijfsleven laten verrichten of
overheidsbedrijven (ten dele) in handen van particulieren geven. Privatisering versterkte de
marktwerking.
Gereguleerde marktwerking: dat de overheid de financiële en juridische kaders vaststelt
waarbinnen aanbieders op de markt onderhandelen.
Drie soorten zorgaanbieders of zonderondernemingen:
1. Individuele zelfstandige professionals: verpleegkundigen of verzorgenden
2. Kleine (soms sectorvreemde) organisaties die onderdak, verzorging en/of werk
aanbieden aan mensen met een beperking of kwetsbare groepen als (ex-)
psychiatrische patiënten en drugsverslaafden (zorgboerderijen)
3. Grote instellingen in de gehandicaptenzorg, die ouderenzorg en de geestelijke
gezondheidszorg.
Effectief (doeltreffend): effectiviteit: de verhouding tussen de doelstellingen en het bereikte
resultaat. Effectief is doeltreffend: het beoogde resultaat wordt bereikt.
Efficiënt (doelmatig): de verhouding tussen de geleverde diensten en producten (output) en
de ingezette middelen (input) of gemaakte kosten. Efficiënt is doelmatig.
Klein-binnen-groot-organisaties: grote zorgondernemingen waarbij er zelfsturende teams
van professionals de regie over het werk houden.
Aanbestedingen: procedure waarbij een opdrachtgever bedrijven of andere aanbieders van
diensten of zaken vraagt met een offerte op de opdracht in te schrijven om zo de beste
leveranciers te selecteren op basis van prijs, kwaliteit, ervaring, service en dienstverlening.
Hierdoor ontstaat er een concurrentieslag.
Ketensamenwerking: samenwerkingsverband van verschillende organisaties. De
samenwerking is gebaseerd op gelijkwaardigheid en erkenning van onderlinge
afhankelijkheid bij het verbeteren van de zorg-, hulp- en/of dienstverlening aan de klant. De
, reden voor ketensamenwerking is dat organisaties in de sectoren zorg en welzijn steeds
vaker te maken krijgen met mensen met complexe problematische leefsituaties.
Recombinatie/recombineren: diverse functies worden zodanig gecombineerd dat zij elkaar
versterken. Het levert meerwaarde op voor alle partijen. Ook het versterken van lopende
initiatieven en projecten met nieuwe visies, kennis en kunde behoort tot recombineren.
Decentralisatie: wanneer een ‘lagere’ overheid (bestuurslaag) taken overneemt van een
‘hogere’ overheid is er sprake van decentralisatie.
De gemeenten namen de uitvoering van 3 sociale wetten over van provincie en het Rijk. De
bedoeling hierachter is om beleid ‘op maat’ te kunnen maken en om beter aan te kunnen
sluiten op lokale omstandigheden. Daarnaast staat de gemeente dichter bij de burgers. De 3
zijn:
De jeugdwet
Wet maatschappelijk ondersteuning
Participatiewet
Participatiesamenleving: in een participatiesamenleving krijgt (en neemt) iedere burger
meer verantwoordelijkheid om zelf vorm te geven aan zijn of haar eigen leven en omgeving.
In zo’n samenleving worden burgers geactiveerd een bijdrage te leveren aan
maatschappelijke processen.
Zorg voor de kwetsbaarste burgers blijft belangrijk maar daarnaast worden steeds
belangrijker:
Betrekken van familie, vrienden, buurtbewoners en vrijwilligers bij leefbaarheid, zorg
en welzijn
Ondersteunen en stimuleren van mantelzorgers, vrijwilligers en burgerinitiatieven
Verbindingen leggen in wijken
Bemiddelen, faciliteren, verwijzen
Initiëren van (nieuwe) preventieve en collectieve oplossingen
1.3
Ondernemendheid: een continu doelgericht en systematisch zoeken naar en analyseren
van veranderingen in de markt (externe omgeving) en de organisatie (interne omgeving) en
daarop met de juiste middelen weten in te spelen.
Ondernemen: een proces van het (extern) signaleren en (intern) realiseren van kansen.
Persoonlijk ondernemen: bestaat uit het doelgericht verkennen van kansen, het genereren
van ideeën en het organiseren en beïnvloeden van relevante belanghebbenden (zowel intern
als extern) om het idee uit te voeren.
Intrapreneurs: ondernemende professional die in dienst is van een organisatie.
Entrepreneurs: een zelfstandige ondernemer met een eigen bedrijf.
Professionals in zorg- en welzijnsorganisaties blinken veelal uit in inhoudelijke en
methodische kennis, vakmanschap en gedrevenheid.
Comfortzone: het gebied waarin zaken voor ons bekend, vertrouwd, voorspelbaar en veelal
aangenaam zijn. Wij bevinden ons graag in deze comfortzone. Het geef ons een gevoel van
veiligheid. De meeste mensen hebben van nature de neiging om zichzelf in de comfortzone
op te houden. Het verlaten van de comfortzone betekent immers verlies aan controle en de
bijbehorende onzekerheid en dat levert emotionele spanning op.
Hoofdstuk 1
1.1
Maatschappelijk Beursvloer: het draait om contact leggen, onverwachte combinaties
maken waardoor nieuwe initiatieven en samenwerkingsvormen kunnen ontstaan en samen
op zoek gaan naar nieuwe mogelijkheden. Hier draait het bij ondernemen en innoveren ook
om. Het doel is het maken van een match.
1.2
Verzorgingsstaat: de overheid is verantwoordelijk voor voorzieningen als onderwijs,
veiligheid, medische zorg, welzijn, openbaar vervoer en nutsvoorzieningen zoals gas, water
en elektra. Democratische, kapitalistische staatsvorm met collectieve garanties voor
bestaanszekerheden en waarin de overheid haar burgers beschermt tegen de krachten van
de vrije markt.
Markt: een plaats waar aanbieders en afnemers van producten (goederen en diensten)
elkaar ontmoeten en waar zij onderhandelen.
Markwerking: het realiseren van de doelstellingen van een organisatie via het bevredigen
van de behoeften van de afnemers. In essentie komt marketing dus neer op ‘goede vragen
stellen en luisteren’.
Privatisering: overheidsdiensten door het particuliere bedrijfsleven laten verrichten of
overheidsbedrijven (ten dele) in handen van particulieren geven. Privatisering versterkte de
marktwerking.
Gereguleerde marktwerking: dat de overheid de financiële en juridische kaders vaststelt
waarbinnen aanbieders op de markt onderhandelen.
Drie soorten zorgaanbieders of zonderondernemingen:
1. Individuele zelfstandige professionals: verpleegkundigen of verzorgenden
2. Kleine (soms sectorvreemde) organisaties die onderdak, verzorging en/of werk
aanbieden aan mensen met een beperking of kwetsbare groepen als (ex-)
psychiatrische patiënten en drugsverslaafden (zorgboerderijen)
3. Grote instellingen in de gehandicaptenzorg, die ouderenzorg en de geestelijke
gezondheidszorg.
Effectief (doeltreffend): effectiviteit: de verhouding tussen de doelstellingen en het bereikte
resultaat. Effectief is doeltreffend: het beoogde resultaat wordt bereikt.
Efficiënt (doelmatig): de verhouding tussen de geleverde diensten en producten (output) en
de ingezette middelen (input) of gemaakte kosten. Efficiënt is doelmatig.
Klein-binnen-groot-organisaties: grote zorgondernemingen waarbij er zelfsturende teams
van professionals de regie over het werk houden.
Aanbestedingen: procedure waarbij een opdrachtgever bedrijven of andere aanbieders van
diensten of zaken vraagt met een offerte op de opdracht in te schrijven om zo de beste
leveranciers te selecteren op basis van prijs, kwaliteit, ervaring, service en dienstverlening.
Hierdoor ontstaat er een concurrentieslag.
Ketensamenwerking: samenwerkingsverband van verschillende organisaties. De
samenwerking is gebaseerd op gelijkwaardigheid en erkenning van onderlinge
afhankelijkheid bij het verbeteren van de zorg-, hulp- en/of dienstverlening aan de klant. De
, reden voor ketensamenwerking is dat organisaties in de sectoren zorg en welzijn steeds
vaker te maken krijgen met mensen met complexe problematische leefsituaties.
Recombinatie/recombineren: diverse functies worden zodanig gecombineerd dat zij elkaar
versterken. Het levert meerwaarde op voor alle partijen. Ook het versterken van lopende
initiatieven en projecten met nieuwe visies, kennis en kunde behoort tot recombineren.
Decentralisatie: wanneer een ‘lagere’ overheid (bestuurslaag) taken overneemt van een
‘hogere’ overheid is er sprake van decentralisatie.
De gemeenten namen de uitvoering van 3 sociale wetten over van provincie en het Rijk. De
bedoeling hierachter is om beleid ‘op maat’ te kunnen maken en om beter aan te kunnen
sluiten op lokale omstandigheden. Daarnaast staat de gemeente dichter bij de burgers. De 3
zijn:
De jeugdwet
Wet maatschappelijk ondersteuning
Participatiewet
Participatiesamenleving: in een participatiesamenleving krijgt (en neemt) iedere burger
meer verantwoordelijkheid om zelf vorm te geven aan zijn of haar eigen leven en omgeving.
In zo’n samenleving worden burgers geactiveerd een bijdrage te leveren aan
maatschappelijke processen.
Zorg voor de kwetsbaarste burgers blijft belangrijk maar daarnaast worden steeds
belangrijker:
Betrekken van familie, vrienden, buurtbewoners en vrijwilligers bij leefbaarheid, zorg
en welzijn
Ondersteunen en stimuleren van mantelzorgers, vrijwilligers en burgerinitiatieven
Verbindingen leggen in wijken
Bemiddelen, faciliteren, verwijzen
Initiëren van (nieuwe) preventieve en collectieve oplossingen
1.3
Ondernemendheid: een continu doelgericht en systematisch zoeken naar en analyseren
van veranderingen in de markt (externe omgeving) en de organisatie (interne omgeving) en
daarop met de juiste middelen weten in te spelen.
Ondernemen: een proces van het (extern) signaleren en (intern) realiseren van kansen.
Persoonlijk ondernemen: bestaat uit het doelgericht verkennen van kansen, het genereren
van ideeën en het organiseren en beïnvloeden van relevante belanghebbenden (zowel intern
als extern) om het idee uit te voeren.
Intrapreneurs: ondernemende professional die in dienst is van een organisatie.
Entrepreneurs: een zelfstandige ondernemer met een eigen bedrijf.
Professionals in zorg- en welzijnsorganisaties blinken veelal uit in inhoudelijke en
methodische kennis, vakmanschap en gedrevenheid.
Comfortzone: het gebied waarin zaken voor ons bekend, vertrouwd, voorspelbaar en veelal
aangenaam zijn. Wij bevinden ons graag in deze comfortzone. Het geef ons een gevoel van
veiligheid. De meeste mensen hebben van nature de neiging om zichzelf in de comfortzone
op te houden. Het verlaten van de comfortzone betekent immers verlies aan controle en de
bijbehorende onzekerheid en dat levert emotionele spanning op.
