Ergotherapeu+sche rol bij de revalida+e van NAH
pa+ënten – Evelyne Vander Haegen
25/09/2023
NAH = niet aangeboren hersenletsel
2 groepen: CVA & THL
1 CVA = cerebrovasculair accident
Vasculair letsel in de hersenen
1.1 Veroorzaakt door:
Veroorzaakt door verstoorde bloedtoevoer en verminderde zuurstoEoevoer
Gevolg: afsterven van hersenweefsel
Veroorzaakt door:
• Ischemisch letsel: blokkade in de hersenenbloedvat door trombose of embolie
o Trombose
§ Dichtslippen van bloedvat
§ Verstopping van bloedvat in hersenen waardoor de hersenen geen
zuurstof krijgen en afsterven
o Embolie
§ Bloedpropje dat loskomt en sMjgt in hersenen en zich vastzet op een
bloed en zo komt er teweinig zuurstof à afsterven
§ Opgestapeld bloedpropje schiet weg naar andere delen van lichaam en
kan een andere (slag)ader verstoppen waardoor je opnieuw
zuurstoEekort krijgt in de hersenen en het gedeelte zonder
zuurstoEoevoer afsterE
• Hemorragisch letsel
o Scheur in hersenbloedvat
o Bloed aanwezig buiten bloedvatenstelsel à geeE overdruk in hersenen en
zenuwen
o Bloeding in hersenen
o Probleem/ mysterie:
§ Mensen worden ermee geboren (is niet geweten) en plots barst deze
open
o Veroorzaakt door aneurysma
§ = uitstulping in slagader veroorzaakt zwakke plaats in aderwand
§ Door teveel druk kan aneurysma scheuren of springen en
hersenbloeding veroorzaken
Pagina 1 van 75
,1.2 Symptomen
• Verwarde spraak
o Brabbelen, onsamenhangende woorden
• Scheve mond
• Lamme arm
1.3 Stoornissen à a7ankelijk van loca<e letsel
• Motorische stoornissen
o Verlies van posturale controle in romp
§ Lichaamshouding
o Paralyse: afwezige tonus (spierhouding)
§ Geen spiertonus
o Parese: verminderde tonus
o Hypertonie: verhoogde tonus
o Hypotonie: verlaagde tonus
o Hemiplegie: parese/ parese in OL en BL
§ Onderste lidmaat/ bovenste lidmaat
o AfuncMonaliteit spiergordel: ontstaan sublaxMe
• CogniMeve stoornissen
o Lees, reken- schrijfstoornissen
o Agnosie
§ Geen voorwerpen, mensen, … kunnen herkennen
o DesoriëntaMe in Mjd en ruimte en plaats
o Apraxie
§ Geen volgorde meer kennen
- Haar kammen met tandenborstel
- Ondergoed boven kleren
o Geheugenstoornissen
o Aandachtstoornissen
o Neglect
§ Een van de ooghoeken niet meer waarnemen
• Gedragsveranderingen en stemmingsstoornissen
o Prikkelbaarheid
o Sociaal onaangepast gerag
o Depressie
o Apathie
§ Zelf geen zaken meer onderneming
o Vervreemding
§ Niet meer weten wie je bent, wat je wilt
o Geen rem meer hebben
o Dwanglachen, dwanghuilen
§ Oncontroleerbaar
o Bazig en dwingend gedrag en dwangmaMgheid
o Agressie
o Seksueel ontremd gedrag
Pagina 2 van 75
, • Vermoeidheidsstoornissen
o Onderliggende oorzaak is moeilijk te achterhalen à meerdere factoren
kunnen meespel
o Voorbeeld:
§ Sombere stemming/ depressie
§ Inname van noodzakelijke medicaMe
§ CondiMevermindering of moeilijker kunnen bewegen door motorische
problemen
§ Gebied van geheugen, aandacht, ruimtelijk inzicht, … geven problemen
ADL à wat extra energie kost …
§ Uitvoeren van complexere acMviteiten/ opdrachten die verschillende
stappen vragen, mulM-tasken
§ Verstoord evenwicht tussen de dingen die men doet & hoeveelheid
energie die hij/ zij heeE
• FaMsche stoornissen
o Deze kan het meeste evolueren
o Taalstoornis/ communicaMestoornis
o Motorische of expressieve afasie
o Sensorische of recepMeve afasie
o Gemengde afasie
o Voornamelijk bij rechter hemiplegie
§ Linker lichaamshelE werd beschadigt à taalcentrum zit daar
§ RevalidaMe gebeurt trager, maar evolueert langer
1.4 Impact op handelen
• FuncMonele gevolgen op vlak van PADL
o Persoonlijke …
§ Wassen, kleden, tandenpoetsen, aan- en uitkleden, opstaan, …
• FuncMonele gevolgen op vlak van IADL
o Instrumentele
§ Gsm, koken, sporten, administraMe, …
• FuncMonele gevolgen op vlak van wonen
o Zelfstandig wonen wordt moeilijker
o Motorische problemen moeten worden aangepast
§ RolstoelpaMënt?
o Plannen en organiseren
• FuncMonele gevolgen op vlak van werken
o Volledige werkdag is telang
o Eventuele machines niet meer kunnen bedienen
• FuncMonele gevolgen op vlak van vrije Mjd
o Contact met anderen wordt moeilijker
o Bepaalde hobby’s zijn niet meer mogelijk
Pagina 3 van 75
, 1.5 Ergotherapeu<sche aanpak
1) VraaginventarisaBe en – analyse
a. Intakegesprek
b. Wat verwacht paMënt van ergo
c. Het netwerk betrekken
d. Medisch dossier bekijken
e. Observeren van cliënt en omgeving
f. Assessments testen à je krijgt een startpunt, je kan vergelijken
i. Je kan doelstellingen opstellen
2) Doelbepaling en plan van aanpak opmaken
a. Korte en lange termijndoelstellingen
3) Uitvoeren van plan van aanpak
a. 3 niveau’s
i. FuncMeniveau
ii. AcMviteitenniveau à ergo
iii. ParMcipaMeniveau à ergo
4) EvaluaBe en nazorg
a. Als cliënt zijn doel (niet) bereikt heeE
b. Evalueren op regelmaMge basis
3 fases:
1) Acute fase à intensieve zorg
a. inventariseren
2) Eigenlijke revalidaMefase à wij als ergo
a. Inventariseren
3) Ontslagfase
Pagina 4 van 75
pa+ënten – Evelyne Vander Haegen
25/09/2023
NAH = niet aangeboren hersenletsel
2 groepen: CVA & THL
1 CVA = cerebrovasculair accident
Vasculair letsel in de hersenen
1.1 Veroorzaakt door:
Veroorzaakt door verstoorde bloedtoevoer en verminderde zuurstoEoevoer
Gevolg: afsterven van hersenweefsel
Veroorzaakt door:
• Ischemisch letsel: blokkade in de hersenenbloedvat door trombose of embolie
o Trombose
§ Dichtslippen van bloedvat
§ Verstopping van bloedvat in hersenen waardoor de hersenen geen
zuurstof krijgen en afsterven
o Embolie
§ Bloedpropje dat loskomt en sMjgt in hersenen en zich vastzet op een
bloed en zo komt er teweinig zuurstof à afsterven
§ Opgestapeld bloedpropje schiet weg naar andere delen van lichaam en
kan een andere (slag)ader verstoppen waardoor je opnieuw
zuurstoEekort krijgt in de hersenen en het gedeelte zonder
zuurstoEoevoer afsterE
• Hemorragisch letsel
o Scheur in hersenbloedvat
o Bloed aanwezig buiten bloedvatenstelsel à geeE overdruk in hersenen en
zenuwen
o Bloeding in hersenen
o Probleem/ mysterie:
§ Mensen worden ermee geboren (is niet geweten) en plots barst deze
open
o Veroorzaakt door aneurysma
§ = uitstulping in slagader veroorzaakt zwakke plaats in aderwand
§ Door teveel druk kan aneurysma scheuren of springen en
hersenbloeding veroorzaken
Pagina 1 van 75
,1.2 Symptomen
• Verwarde spraak
o Brabbelen, onsamenhangende woorden
• Scheve mond
• Lamme arm
1.3 Stoornissen à a7ankelijk van loca<e letsel
• Motorische stoornissen
o Verlies van posturale controle in romp
§ Lichaamshouding
o Paralyse: afwezige tonus (spierhouding)
§ Geen spiertonus
o Parese: verminderde tonus
o Hypertonie: verhoogde tonus
o Hypotonie: verlaagde tonus
o Hemiplegie: parese/ parese in OL en BL
§ Onderste lidmaat/ bovenste lidmaat
o AfuncMonaliteit spiergordel: ontstaan sublaxMe
• CogniMeve stoornissen
o Lees, reken- schrijfstoornissen
o Agnosie
§ Geen voorwerpen, mensen, … kunnen herkennen
o DesoriëntaMe in Mjd en ruimte en plaats
o Apraxie
§ Geen volgorde meer kennen
- Haar kammen met tandenborstel
- Ondergoed boven kleren
o Geheugenstoornissen
o Aandachtstoornissen
o Neglect
§ Een van de ooghoeken niet meer waarnemen
• Gedragsveranderingen en stemmingsstoornissen
o Prikkelbaarheid
o Sociaal onaangepast gerag
o Depressie
o Apathie
§ Zelf geen zaken meer onderneming
o Vervreemding
§ Niet meer weten wie je bent, wat je wilt
o Geen rem meer hebben
o Dwanglachen, dwanghuilen
§ Oncontroleerbaar
o Bazig en dwingend gedrag en dwangmaMgheid
o Agressie
o Seksueel ontremd gedrag
Pagina 2 van 75
, • Vermoeidheidsstoornissen
o Onderliggende oorzaak is moeilijk te achterhalen à meerdere factoren
kunnen meespel
o Voorbeeld:
§ Sombere stemming/ depressie
§ Inname van noodzakelijke medicaMe
§ CondiMevermindering of moeilijker kunnen bewegen door motorische
problemen
§ Gebied van geheugen, aandacht, ruimtelijk inzicht, … geven problemen
ADL à wat extra energie kost …
§ Uitvoeren van complexere acMviteiten/ opdrachten die verschillende
stappen vragen, mulM-tasken
§ Verstoord evenwicht tussen de dingen die men doet & hoeveelheid
energie die hij/ zij heeE
• FaMsche stoornissen
o Deze kan het meeste evolueren
o Taalstoornis/ communicaMestoornis
o Motorische of expressieve afasie
o Sensorische of recepMeve afasie
o Gemengde afasie
o Voornamelijk bij rechter hemiplegie
§ Linker lichaamshelE werd beschadigt à taalcentrum zit daar
§ RevalidaMe gebeurt trager, maar evolueert langer
1.4 Impact op handelen
• FuncMonele gevolgen op vlak van PADL
o Persoonlijke …
§ Wassen, kleden, tandenpoetsen, aan- en uitkleden, opstaan, …
• FuncMonele gevolgen op vlak van IADL
o Instrumentele
§ Gsm, koken, sporten, administraMe, …
• FuncMonele gevolgen op vlak van wonen
o Zelfstandig wonen wordt moeilijker
o Motorische problemen moeten worden aangepast
§ RolstoelpaMënt?
o Plannen en organiseren
• FuncMonele gevolgen op vlak van werken
o Volledige werkdag is telang
o Eventuele machines niet meer kunnen bedienen
• FuncMonele gevolgen op vlak van vrije Mjd
o Contact met anderen wordt moeilijker
o Bepaalde hobby’s zijn niet meer mogelijk
Pagina 3 van 75
, 1.5 Ergotherapeu<sche aanpak
1) VraaginventarisaBe en – analyse
a. Intakegesprek
b. Wat verwacht paMënt van ergo
c. Het netwerk betrekken
d. Medisch dossier bekijken
e. Observeren van cliënt en omgeving
f. Assessments testen à je krijgt een startpunt, je kan vergelijken
i. Je kan doelstellingen opstellen
2) Doelbepaling en plan van aanpak opmaken
a. Korte en lange termijndoelstellingen
3) Uitvoeren van plan van aanpak
a. 3 niveau’s
i. FuncMeniveau
ii. AcMviteitenniveau à ergo
iii. ParMcipaMeniveau à ergo
4) EvaluaBe en nazorg
a. Als cliënt zijn doel (niet) bereikt heeE
b. Evalueren op regelmaMge basis
3 fases:
1) Acute fase à intensieve zorg
a. inventariseren
2) Eigenlijke revalidaMefase à wij als ergo
a. Inventariseren
3) Ontslagfase
Pagina 4 van 75