Samenvatting Week 8 Pedagogische ondersteuning Literatuur en college

Pedagogische ondersteuning
Samenvatting Week 8 (literatuur van di en college)

Inhoudsopgave
College: suicidepreventie bij jongeren & naasten.............................................2

Rigter H18 Suïcidaliteit.................................................................................11

Suïcides onder adolescenten in Nederland.....................................................27

Suicide among youth–epidemiology, (potential) etiology, and treatment.........32
Samenvatting............................................................................................................... 32
Inleiding........................................................................................................................ 34

The Lancet Psychiatry Commission on youth mental health. ..........................47
Samenvatting............................................................................................................... 47
Deel 1: Het veranderende landschap van de geestelijke gezondheid bij jongeren.......49




1

,College: suicidepreventie bij jongeren &
naasten
Take home massage

 Suïcide is belangrijkste doodsoorzaak onder jongeren
 Suïcidaliteit is een complex proces en heeft niet 1 oorzaak
 Voor pedagogen:
v Maak contact met leerlingen/cliënten en bespreek suïcidale gedagen en
help hen hulp zoeken
v Betrek altijd ouders, bied ondersteuning en verwijs door naar
gespecialiseerde oudertraining indien nodig
v Bel 113 voor advies en gebruik de handreikingen uit jeugddomein


Stand van zaken zelfdodingen in Nederland

Algemeen

 Gemiddeld aantal zelfdodingen per dag: 5 (totaal 1.850 per jaar).
 40% van de overledenen was op het moment van overlijden in behandeling
bij een GGZ-instelling.

Zelfdodingen onder jongeren

 Zelfdoding is de belangrijkste doodsoorzaak onder jongeren.
 Tieners (10-20 jaar): 1 op de 5 sterfgevallen door zelfdoding.
 Jongvolwassenen (20-30 jaar): 1 op de 3 sterfgevallen door zelfdoding.
 Vergelijking met verkeersongevallen: Er zijn 3 keer zoveel zelfdodingen
als verkeersdoden. Dit benadrukt de noodzaak voor extra investeringen in
preventie.

Cijfers uit 2023

 Tieners:
v Aantal overleden: 54 jongeren.
v Trends: Lichte stijging in de afgelopen jaren, met een piek van 81
zelfdodingen in 2017.
 Jongvolwassenen:
v Aantal overleden: 226 jongvolwassenen.
v Trends: Sterke stijging in de afgelopen jaren, vooral tijdens de
coronapandemie.


Spoed-Eisende-Hulp (SEH) bij zelfbeschadiging – Cijfers 2022:

 Totaal: 15.700 SEH-bezoeken vanwege opzettelijk toegebracht letsel.
 Suïcidepogingen: 75% van deze gevallen.
 Specifieke trend: Sterke stijging van suïcidepogingen onder jonge
vrouwen.

Wie doen suïcidepogingen?


2

, Meerderheid vrouw
 Vaker jongeren
 Eerdere suïcidepoging
 Mensen met een persoonlijkheidsstoornis of ptss


Mentale gezondheid jongvolwassenen gaat wereldwijd sterk achteruit (The
Lancet Psychiatry)

De overgang van puberteit naar volwassenheid is uitdagend, factoren
die hierbij een rol spelen: (The
Lancet Psychiatry)
 Ontwikkeling hersenen
 Ontwikkeling zelfbeeld
 Losmaking ouders/verzorgers
 Academische druk
 Sociale verwachtingen
 Keuze baan, intieme relaties
 Financiële onzekerheid
 Maatschappelijke trends (zoals sociale media)

113

Overleg en advieslijn 113
=Geven ook handreikingen voor jeugddomeinen en specifieke doelgroepen (zoals
ASS en verstandelijke beperking)

Hulplijngesprekken bij 113
= Steeds bekender (nu 500 hulpvragen per dag); vooral jonge mensen

Onderzoek bij 113
 Vooral gericht op: bij WIE komt suïcide voor en HOE kunnen we suïcide
voorkomen?
 Door praktijkgericht en multidisciplinair onderzoek




3

, Psychosociale autopsie

Psychosociale autopsie = Gestructureerde interviews met familieleden,
vrienden, psychologen of artsen om erachter te komen wat een rol had kunnen
spelen bij de suïcides.

 Sociale media
v Onderlinge competitie in zelfbeschadiging en suïcidepogingen.
v Creëren van een suïcidale identiteit via contact met lotgenoten.
v Vooral bij vrouwen.
 Gender verschillen
v Vooral veel mannen overlijden.
v Praten vooral impliciet door bijvoorbeeld zwarte humor
v Bij jongens vaak onverwacht voor omgeving
v Vrouwen komen vaak in zorg terecht, maar de behandeling werkt vaak niet
(klachten houden aan)

Uitkomsten psychosociale autopsie: Wat waren factoren voor suïcides?
 altijd een samenspel van factoren
 Psychische aandoeningen (bijvoorbeeld depressie)
 Gespannen thuissituatie
 Jeugdtrauma
 Academische of sociale druk
 LHBTIQ+ (coming-outstress)
 Sociale media-effecten

Nieuwe inzichten
 Veel prestatiedruk (67%)
 Veel drugsgebruik (1 op de 4 gebruikte harddrugs) vooral bij jonge mannen
 46% had een verslaving
 1 op de 5 jonge mannen overleed out-of-the-blue
 80% jonge vrouwen had eerder een poging gedaan
 Jonge vrouwen hadden vaker een diagnose (76% versus 43%)
 1 op de 4 jonge vrouwen was ‘uitbehandeld’

Kenmerken van jongvolwassenen
 Geslacht = 7 van 10 mannen
 Woonsituatie = helft was alleenwonend
 Opleiding = 1 van de 5 studenten ; de helft dropout school of universiteit,
vooral MBO
 GGZ = 7 van de 10 behandelingsgeschiedenis
 Uitkering = 1 van de 4 uitkering

In gesprek met jongvolwassenen
= Veelal kwetsbare jongvolwassenen (door trauma en/of psychische problemen)
die de afgelopen twee jaar te maken kregen met een opeenstapeling aan
factoren zoals:
 Prestatiedruk,
 Corona,
 Eenzaamheid,
 Financiële problemen,
 Sociale media,
 Gebrek aan zingeving,



4