MK Hoorcolleges samenvatting Ouderen (alles)

HOORCOLLEGES MEDISCHE KENNIS OUDEREN


Week 1 – De algemene veroudering
Ouder worden is niet hetzelfde als veroudering.

Gerontologie bestudeerd het ouder worden (geron=oudere):

- Biologische gerontologie
- Biomedische gerontologie
- Sociale gerontologie
- Psychogerontologie


Geriatrie richt zich op lichamelijke problematiek (iatros=arts):

- (Psycho)geriatrische patiënt


Senioren: Van 58-82 jaar.
Bejaarden: Van 83 jaar en ouder.



Veroudering

De verouderingsprocessen zijn:

 Lichamelijke veranderingen
 Psychische veranderingen
 Sociale veranderingen


Er zijn 3 fysiologische levensfasen:

1. Groei en ontwikkeling (conceptie t/m 20 jaar)
2. Geen verandering (20-29 jaar)
3. Afname kwaliteit van het organisme (>30 jaar)


Gezondheidsproblemen en veroudering:

- Geven klachten minder goed aan (minder diagnostiek)
- Herstel vaak trager
- Verhoogde kans op complicaties
- Normale verschijnselen van veroudering en herkennen van
symptomen
- De kwaliteit van leven staat voorop!



Vijftig tinten OUD:

, HOORCOLLEGES MEDISCHE KENNIS OUDEREN

 Oorzakelijk:
-Verouderingstheorieën
-Biologische, psychologisch en sociaal
 Klinische beeld:
-De oudere patiënt + onderzoek
 Gevolgen:
-Functionaliteit en kwaliteit van leven


De levensverwachting van de mens neemt toe. Dit komt doordat we
meerdere ouderen krijgen, die vervolgens ook ouder worden.

Levensverwachting gezonde toestand

 60 jaar > 18 jaar gezonde toestand
 70 jaar > 12 jaar gezonde toestand
 80 jaar > 6 jaar gezonde toestand


Kenmerken van een oudere patiënt
- Leeftijd (biologische leeftijd/echte leeftijd)
- Complexe patiënt
- Kwetsbaarheid (fysiologische reserves V + compensaties V)
- Multimorbiditeit
- Geriatrische syndromen
- Polyfarmacie
- Hoge zorgbehoefte
- Apart aandacht voor bewegen en vallen
- Apart aandacht voor zintuigen en communicatie
- Apart aandacht voor advanced care planning en kwaliteit van
leven
- Apart aandacht voor functioneren

Advanced care planning: Wat wil iemand wel en wat wil iemand niet.
Syndroom: Iets waarvan we nog niet wisten hoe het ontstond.
Geriatrie syndroom: Een probleem waarbij vele verklaringen kunnen
worden bedacht.

- Dementie
- Depressie
- Delier
- Duizeligheid
- Incontinentie
- Decubitus
- Mobiliteit/vallen

Kwetsbaarheid

, HOORCOLLEGES MEDISCHE KENNIS OUDEREN

Frailty: Kwetsbaarheid, het verliezen van je reserves en compensaties.

- “Een toestand van leeftijd-gerelateerde fysiologische kwetsbaarheid
die voortkomt uit verstoorde homeostatische reserves en een
verminderd vermogen om weerstand te bieden aan belasting”

Criteria voor kwetsbaarheid (Fried 2001):
=kwetsbaarheidindicatoren

- Gewichtsverlies (spierverlies)
- Uitputting
- Lichamelijke inactiviteit
- Loopsnelheid
- Handknijpkracht


Gevolgen kwetsbaarheid: Vallen, lichamelijke achteruitgang, opnames,
afname kwaliteit van leven, sterfte, etc.

GFI: Groningen Frailty Indicator, een selectie-instrumenten om ouderen te
selecteren voor interventies. Meet met 15 items (vragen), bestaande uit 4
domeinen:

1. Lichamelijk
2. Cognitief
3. Sociaal
4. Psychologisch
 Score van 4 of hoger = frail


Multimorbiditeit: Twee of meer bijkomende ziekten.




Dementie

, HOORCOLLEGES MEDISCHE KENNIS OUDEREN

Dementie: Neuorgeneratieve ziekte (psycho-organische stoornis).

 Kenmerken: Cognitieve achteruitgang bij een helder bewustzijn
(i.t.t. delier: verminderd bewustzijn).
 Problemen met: O.a. het geheugen, oriëntatie en plannen.
 =Verzamelbegrip, belangrijkste vormen:
-Alzheimer (60-70%)
-Vasculaire dementie (15%)
-Combinaties van beide
-Ziekte van Pick/fronto-temporale dementie: Een vorm van
dementie die wordt gekenmerkt door progressieve achteruitgang
van gedrag, persoonlijkheid en taal, veroorzaakt door beschadiging
van de frontale en temporale hersengebieden.
-Lewy body dementie: Progressieve hersenaandoening waarbij
abnormale eiwitafzettingen (Lewy bodies) leiden tot fluctuaties in
cognitieve functies, hallucinaties en motorische problemen
vergelijkbaar met de ziekte van Parkinson.
-Parkinson
-Korsakovsyndroom: Hersenaandoening, vaak veroorzaakt door
een vitamine B1-tekort door alcoholmisbruik, die leidt tot ernstige
geheugenproblemen, confabulaties en cognitieve achteruitgang.
-Ziekte van Creuzfeldt-Jakob: Een zeldzame, snel
voortschrijdende en dodelijke hersenaandoening veroorzaakt door
abnormale eiwitten, prionen genaamd, die leiden tot
hersenbeschadiging en symptomen zoals geheugenverlies,
coördinatiestoornissen en gedragsveranderingen.


Mensen met dementie hebben vaak een goed bewustzijn, laatste stadia
verdwijnt dit (=verschil tussen dementie en delier).



Psychogeriatrie

Bij psychogeriatrie kun je denken aan de volgende mensen:

- Depressie
- Delier
- Angststoornissen
- Persoonlijkheidsstoornissen en persoonlijkheidsverandering
- Dementie en andere cognitieve stoornissen
- Veranderd gedrag

Samenvattingskaart leren