Samenvatting Justitiële interventies
Handboek Forensische orthopedagogiek & alle artikelen
,Inhoudsopgave
Week 1 ......................................................................................................................................... 4
Hoofdstuk 24 forensische orthopedagogiek: ingrijpen in gezinnen ...................................................... 4
Hoofdstuk 45 forensische orthopedagogiek: interventies gericht op sociale vaardigheden ................... 5
Hendriks & Stams (2014).................................................................................................................. 6
Van der Put, Assink, Gubbels, & Boekhout van Solinge (2018)............................................................11
Week 2 ........................................................................................................................................ 13
Hoofdstuk 20 forensische orthopedagogiek: Het Landelijk Instrumentarium Jeugdstrafrechtketen (LIJ)
......................................................................................................................................................13
Hoofdstuk 23 forensische orthopedagogiek: wat is specifiek aan forensisch orthopedagogische
behandeling? .................................................................................................................................15
Hoofdstuk 26 forensische orthopedagogiek: casemanagement in jeugdbescherming en
jeugdreclassering ...........................................................................................................................15
Week 3 ........................................................................................................................................ 18
Vial e.a. (2020)................................................................................................................................18
Steketee & Doelman H. 7&10 (2022) ................................................................................................19
Van der Put, Assink, Stams (2016) ....................................................................................................21
Van der Put, Assink, Gubbels, Van Lent en Stams (2018) ...................................................................23
Week 4 ........................................................................................................................................ 25
Hoofdstuk 25 forensische orthopedagogiek: preventie......................................................................25
Hoofdstuk 27 forensische orthopedagogiek: interventies op school ..................................................26
Hoofdstuk 44 forensische orthopedagogiek: interventies in het sociale netwerk.................................27
Hoofdstuk 51 forensische orthopedagogiek: eVectiviteit van interventies...........................................30
Bruysse et al. (2017) .......................................................................................................................32
Kruisbergen & De Jonge (2023) ........................................................................................................35
Week 5 ........................................................................................................................................ 40
Hoofdstuk 21 Weijers- individuele psychotherapie bij jeugdige veelplegers ........................................40
Hoofdstuk 47 forensische orthopedagogiek: behandeling van jeugdige agressiepleger .......................41
Farrington et al. (2022) ....................................................................................................................43
Wilson, Lipsey & Soydan (2003) .......................................................................................................44
Week 6 ........................................................................................................................................ 46
CCV rapport: Interventies op het gebied van jeugd en cybercrime (2023) – pagina 4 t/m 12 .................46
Wissink et al. (2023)........................................................................................................................48
Hoofdstuk 30 forensische orthopedagogiek: eVecten van de residentiële jeugdhulp...........................49
Hoofdstuk 33 forensische orthopedagogiek: repressie in residentiële jeugdzorginstellingen................51
Gutterswijk et al. (2020) ..................................................................................................................53
Vermaes & Nijhof (2014) .................................................................................................................54
,Week 7 ........................................................................................................................................ 57
Crooijmans et al. (2023) ..................................................................................................................57
Hoofdstuk 40 forensische orthopedagogiek: genderspecifieke interventies........................................59
Hoofdstuk 38 forensische orthopedagogiek: behandeling bij mensen met een licht verstandelijke
beperking .......................................................................................................................................61
Asscher, Dekovic, & Eichelsheim (2013) ...........................................................................................63
Week 8 ........................................................................................................................................ 66
Hoofdstuk 42 forensische orthopedagogiek: traumabehandeling bij jeugdigen ...................................66
Hoofdstuk 43 forensische orthopedagogiek: systeeminterventies .....................................................68
Matthys (2017)................................................................................................................................70
Creemers et al. (2023 .....................................................................................................................73
, Week 1
Hoofdstuk 24 forensische orthopedagogiek: ingrijpen in gezinnen
Vooral fysieke of emotionele verwaarloosde kinderen in Nederland zijn ongelukkig, en
deze groep groeit.
Vanaf 1922 kwam het belang van het kind, zoals opgenomen in artikel 3 van het IVRK,
centraal te staan. De ondertoezichtstelling werd in de wet opgenomen. Bemoeienis van
de overheid en professionals op het leven van kinderen moet goed overwogen worden.
Dit hoofdstuk betreft dwangzaken, waarin de rechter hulpverlening en toezicht oplegt.
Er zijn 2 maatregelen uit het Burgerlijk Wetboek (BW) die de overheid kan inzetten om de
rechten van het kind uit het IVRK te waarborgen.
• Gezagsbeïndigende maatregel
• Gezagsbeperkende maatregel à de ondertoezichtstelling. Dwingende
bemoeienis met gezinnen. De rechter kan deze maatregel opleggen als de
ontwikkeling van de minderjarige ernstig wordt bedreigd, en
o De zorg die noodzakelijk is voor de minderjarige of voor zijn ouders niet of
onvoldoende wordt geaccepteerd, en
o De ouders/ gezaghebbende binnen aanvaardbare termijn de
verantwoordelijkheid voor de verzorging en opvoeding van het kind weer
kunnen dragen
De overheid moet terughoudend om in te grijpen vanwege artikel 8 van het EVRM: het
recht op privé, familie- en gezinsleven.
Twee voorwaarden die we moeten stellen aan de grond voor interventie in gezinnen, dat
deze
1. In minimale termen geformuleerd moeten worden;
à ingrijpen in het gezin moet het belang van het kind (en de ouders) dienen. Er mag pas
ingegrepen worden als de opbrengst van de interventie de (potentiële) schade overtreft.
(Bv. Onderzoek RvdK, verschijnen in de rechtbank, aanwezigheid professionals in huis).
Er mag alleen ingegrepen worden als er sprake is van ernstige bedreiging van de
ontwikkeling van het kind. De wens is dat alle kinderen in Nederland kunnen floreren en
dat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen.
à De opvatting van mensen over wat goede opvoeding is, moet geen rol spelen bij het
ingrijpen in gezinnen. Dus het alternatief opvoeden van een kind (bv niet inenten
vanwege overtuigingen) is geen reden tot ingrijpen.
2. Moeten verwijzen naar het (opvoedend) handelen van ouders.
à Als ernstige bedreiging van de gezondheid, geestelijke of zedelijke belangen van het
kind niet kan worden toegeschreven aan ouders, maar veroorzaakt wordt door iets
waarop ouders geen invloed (kunnen) hebben, dan heeft ingrijpen in het gezin geen zin.
Ouders en de overheid kunnen hierover van mening verschillen.
De overheid moet ruimhartig zijn in het aanbieden van voorlichting en een gevarieerd
vrijwillig aanbod van ondersteuning en hulpverlening, om dwangzaken te voorkomen.
Handboek Forensische orthopedagogiek & alle artikelen
,Inhoudsopgave
Week 1 ......................................................................................................................................... 4
Hoofdstuk 24 forensische orthopedagogiek: ingrijpen in gezinnen ...................................................... 4
Hoofdstuk 45 forensische orthopedagogiek: interventies gericht op sociale vaardigheden ................... 5
Hendriks & Stams (2014).................................................................................................................. 6
Van der Put, Assink, Gubbels, & Boekhout van Solinge (2018)............................................................11
Week 2 ........................................................................................................................................ 13
Hoofdstuk 20 forensische orthopedagogiek: Het Landelijk Instrumentarium Jeugdstrafrechtketen (LIJ)
......................................................................................................................................................13
Hoofdstuk 23 forensische orthopedagogiek: wat is specifiek aan forensisch orthopedagogische
behandeling? .................................................................................................................................15
Hoofdstuk 26 forensische orthopedagogiek: casemanagement in jeugdbescherming en
jeugdreclassering ...........................................................................................................................15
Week 3 ........................................................................................................................................ 18
Vial e.a. (2020)................................................................................................................................18
Steketee & Doelman H. 7&10 (2022) ................................................................................................19
Van der Put, Assink, Stams (2016) ....................................................................................................21
Van der Put, Assink, Gubbels, Van Lent en Stams (2018) ...................................................................23
Week 4 ........................................................................................................................................ 25
Hoofdstuk 25 forensische orthopedagogiek: preventie......................................................................25
Hoofdstuk 27 forensische orthopedagogiek: interventies op school ..................................................26
Hoofdstuk 44 forensische orthopedagogiek: interventies in het sociale netwerk.................................27
Hoofdstuk 51 forensische orthopedagogiek: eVectiviteit van interventies...........................................30
Bruysse et al. (2017) .......................................................................................................................32
Kruisbergen & De Jonge (2023) ........................................................................................................35
Week 5 ........................................................................................................................................ 40
Hoofdstuk 21 Weijers- individuele psychotherapie bij jeugdige veelplegers ........................................40
Hoofdstuk 47 forensische orthopedagogiek: behandeling van jeugdige agressiepleger .......................41
Farrington et al. (2022) ....................................................................................................................43
Wilson, Lipsey & Soydan (2003) .......................................................................................................44
Week 6 ........................................................................................................................................ 46
CCV rapport: Interventies op het gebied van jeugd en cybercrime (2023) – pagina 4 t/m 12 .................46
Wissink et al. (2023)........................................................................................................................48
Hoofdstuk 30 forensische orthopedagogiek: eVecten van de residentiële jeugdhulp...........................49
Hoofdstuk 33 forensische orthopedagogiek: repressie in residentiële jeugdzorginstellingen................51
Gutterswijk et al. (2020) ..................................................................................................................53
Vermaes & Nijhof (2014) .................................................................................................................54
,Week 7 ........................................................................................................................................ 57
Crooijmans et al. (2023) ..................................................................................................................57
Hoofdstuk 40 forensische orthopedagogiek: genderspecifieke interventies........................................59
Hoofdstuk 38 forensische orthopedagogiek: behandeling bij mensen met een licht verstandelijke
beperking .......................................................................................................................................61
Asscher, Dekovic, & Eichelsheim (2013) ...........................................................................................63
Week 8 ........................................................................................................................................ 66
Hoofdstuk 42 forensische orthopedagogiek: traumabehandeling bij jeugdigen ...................................66
Hoofdstuk 43 forensische orthopedagogiek: systeeminterventies .....................................................68
Matthys (2017)................................................................................................................................70
Creemers et al. (2023 .....................................................................................................................73
, Week 1
Hoofdstuk 24 forensische orthopedagogiek: ingrijpen in gezinnen
Vooral fysieke of emotionele verwaarloosde kinderen in Nederland zijn ongelukkig, en
deze groep groeit.
Vanaf 1922 kwam het belang van het kind, zoals opgenomen in artikel 3 van het IVRK,
centraal te staan. De ondertoezichtstelling werd in de wet opgenomen. Bemoeienis van
de overheid en professionals op het leven van kinderen moet goed overwogen worden.
Dit hoofdstuk betreft dwangzaken, waarin de rechter hulpverlening en toezicht oplegt.
Er zijn 2 maatregelen uit het Burgerlijk Wetboek (BW) die de overheid kan inzetten om de
rechten van het kind uit het IVRK te waarborgen.
• Gezagsbeïndigende maatregel
• Gezagsbeperkende maatregel à de ondertoezichtstelling. Dwingende
bemoeienis met gezinnen. De rechter kan deze maatregel opleggen als de
ontwikkeling van de minderjarige ernstig wordt bedreigd, en
o De zorg die noodzakelijk is voor de minderjarige of voor zijn ouders niet of
onvoldoende wordt geaccepteerd, en
o De ouders/ gezaghebbende binnen aanvaardbare termijn de
verantwoordelijkheid voor de verzorging en opvoeding van het kind weer
kunnen dragen
De overheid moet terughoudend om in te grijpen vanwege artikel 8 van het EVRM: het
recht op privé, familie- en gezinsleven.
Twee voorwaarden die we moeten stellen aan de grond voor interventie in gezinnen, dat
deze
1. In minimale termen geformuleerd moeten worden;
à ingrijpen in het gezin moet het belang van het kind (en de ouders) dienen. Er mag pas
ingegrepen worden als de opbrengst van de interventie de (potentiële) schade overtreft.
(Bv. Onderzoek RvdK, verschijnen in de rechtbank, aanwezigheid professionals in huis).
Er mag alleen ingegrepen worden als er sprake is van ernstige bedreiging van de
ontwikkeling van het kind. De wens is dat alle kinderen in Nederland kunnen floreren en
dat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen.
à De opvatting van mensen over wat goede opvoeding is, moet geen rol spelen bij het
ingrijpen in gezinnen. Dus het alternatief opvoeden van een kind (bv niet inenten
vanwege overtuigingen) is geen reden tot ingrijpen.
2. Moeten verwijzen naar het (opvoedend) handelen van ouders.
à Als ernstige bedreiging van de gezondheid, geestelijke of zedelijke belangen van het
kind niet kan worden toegeschreven aan ouders, maar veroorzaakt wordt door iets
waarop ouders geen invloed (kunnen) hebben, dan heeft ingrijpen in het gezin geen zin.
Ouders en de overheid kunnen hierover van mening verschillen.
De overheid moet ruimhartig zijn in het aanbieden van voorlichting en een gevarieerd
vrijwillig aanbod van ondersteuning en hulpverlening, om dwangzaken te voorkomen.
