SAMENVATTING TEKSTEN
TEKST 1: THE LIMITS OF THE SOVEREIGN STATE – DAVID GARLAND
Het artikel "The Limits of the Sovereign State: Strategies of Crime Control in Contemporary Society"
van David Garland onderzoekt hoe moderne samenlevingen omgaan met criminaliteit, met een focus
op Groot-Brittannië en andere westerse landen.
Centrale idee:
o Garland betoogt dat de hoge criminaliteitscijfers een normaal onderdeel zijn geworden van het
moderne leven. Dit brengt regeringen in een dilemma: aan de ene kant erkennen ze de
beperkingen van traditionele strafrechtelijke middelen; aan de andere kant willen ze toch een
beeld van macht en controle behouden.
à Dit leidt tot tegenstrijdige strategieën in het criminaliteitsbeleid (hij omschrijft twee
kerstrategieën)
Je hebt:
§ “adaptaptive strategies” (adaptieve/ aanpassende strategieën): responsabilisering,
afwijking naar beneden definiëren, organisatiesucces herdefiniëren
o Responsabilisering: De overheid stimuleert niet-statelijke actoren, zoals
gemeenschappen en bedrijven, om verantwoordelijkheid te nemen voor
criminaliteitspreventie
o Crime prevention through design: Maatregelen zoals buurtwachten en
technische beveiliging (bijvoorbeeld cameratoezicht).
o Definiëren van afwijkend gedrag omlaag: Minder ernstige overtredingen
worden vaak buiten het strafrecht gehouden om middelen te besparen
§ “strategies of denial” (ontkenningsstrategieën): de straffende soevereine reactie
o Strafmaatregelen: Politieke leiders grijpen vaak terug op strengere straffen
en retoriek over "law and order" om een gevoel van controle uit te stralen,
zelfs als dit ineffectief is.
o Mythologie van staatssoevereiniteit: De staat benadrukt zijn macht,
ondanks de groeiende erkenning dat volledige controle over criminaliteit
niet haalbaar is.
o Garland probeert in dit artikel de zwakheden en beperkingen te identificeren die deze
bestraffende houding motiveren en hij wijst op enkele problemen met macht en gezag die
hieraan ten grondslag liggen.
Hoge misdaadcijfers als een normaal sociaal feit
o Hoge criminaliteitscijfers = normaal sociaal feit geworden in Groot-Brittannië, net zoals in
meeste hedendaagse westerse samenlevingen, evenals daaraan gekoppelde fenomenen zoals
wijdverbreide angst voor criminaliteit, alomtegenwoordige media en culturele representaties
van criminaliteit en de politisering van criminaliteitsbestrijding
o Voor de meeste mensen is criminaliteit niet langer een afwijking of een onverwachte abnormale
gebeurtenis: de dreiging van criminaliteit is een routineonderdeel van het moderne bewustzijn
geworden
1
,o Garland = geïnteresseerd in de vraag hoe regeringen en andere instanties hebben gereageerd
op dit nieuwe maatschappelijke feit en de problemen die dit voor hen met zich meebrengt.
o Garland beweert dat de normaliteit van hoge criminaliteitscijfers in de laatmoderne
samenleving een reeks transformaties heeft veroorzaakt in de officiële perceptie van
criminaliteit, in het criminologisch discours, in de manieren waarop de overheid optreedt en in
de structuur van de organisaties voor strafrecht.
o Wat volgt is een korte schets van deze opkomende transformaties
Ñ Veranderingen in het officiële discours
- Veel minder gesproken over een oorlog tegen misdaad, minder toewijding aan het
kader van de penal-welfare: de claims van de staat met betrekking tot
misdaadbestrijding zijn bescheidener en resistenter geworden, althans in bepaalde
contexten en bij het aanpakken van bepaalde problemen
- Er is een nieuw besef van het falen van strafrechtelijke instanties, en een beperkter
besef van de bevoegdheden van de staat om gedrag te reguleren en afwijkend gedrag
te verbieden
- De aandacht verschuift naar het omgaan met de effecten van misdaad - kosten en
slachtoffers en angstige burgers - in plaats van de oorzaken ervan. Bovenal is er een
expliciete erkenning van de noodzaak om het probleem van misdaad en de strategieën
om het te beheersen te heroverwegen
- Garland noemt dit allemaal “the crisis of penal modernism”: vanaf jaren 1960
onderstond er twijfel over the effectiviteit van strafrechtelijke instellingen à meer
aandacht naar limieten van gevangenisen, probaties…
- Vanaf het midden van de jaren 80 wordt in beleidsdocumenten van de Britse
overheid, rapporten van hoofdcommissarissen en zelfs in partijprogramma's steeds
vaker benadrukt dat overheidsinstanties de criminaliteit niet op eigen houtje/ zonder
hulp kunnen bestrijden
- Bescheiden verbeteringen aan de marge, beter beheer van risico's en middelen,
vermindering van de angst voor criminaliteit, vermindering van de uitgaven voor
strafrecht en meer steun voor slachtoffers van criminaliteit, zijn de minder heroïsche
beleidsdoelstellingen geworden die steeds meer het idee van “het winnen van een
oorlog tegen criminaliteit” vervangen
Ñ De mythe van soevereine misdaadbestrijding
- De waargenomen normaliteit van hoge criminaliteitscijfers, samen met de algemeen
erkende beperkingen van strafrechtelijke instanties, hebben één van de fundamentele
mythes van moderne samenlevingen onderuit gehaald: de mythe dat de soevereine
staat in staat is om veiligheid, wet en orde en misdaadbestrijding te bieden binnen
haar territoriale grenzen.
- Ondanks al zijn belang bij het sturen van staatsformaties en strategieën van
heerschappij, bleek dit idee van staatssoevereiniteit onhoudbaar en de beperkingen
van het vermogen van de staat om het sociale leven in al zijn details te besturen zijn
de laatste tijd steeds duidelijker geworden. Nu de staat controlefuncties en
verantwoordelijkheden heeft overgenomen die ooit toebehoorden aan de instellingen
van de burgermaatschappij, wordt hij nu geconfronteerd met zijn eigen onvermogen
om de verwachte niveaus van controle over crimineel gedrag te leveren.
2
, Ñ Het dilemma van misdaadbestrijding
- Dilemma voor regeringen vandaag de dag = ze zien noodzaak in om hun claim als de
primaire en effectieve aanbieder van veiligheid en criminaliteitsbestrijding in te
trekken of op zijn minst te nuanceren, maar ze zien ook, net zo duidelijk, dat de
politieke kosten van zo'n stap waarschijnlijk rampzalig zullen zijn.
- Enerzijds is er een poging gedaan om het probleem onder ogen te zien en
pragmatische nieuwe strategieën te ontwikkelen die daaraan zijn aangepast, maar
naast deze moeilijke aanpassingen aan het realiteitsprincipe is er ook een
terugkerende tendens geweest naar een soort hysterische ontkenning en de
nadrukkelijke herbevestiging van de oude mythe van de soevereine staat.
- De mythe van de strafrechtelijke soeverein en zijn bevoegdheden op het gebied van
'wet en orde' is te diep geworteld en te politiek krachtig om gemakkelijk door
rationele kritiek en bestuurlijke hervorming te worden ontmantelen
Ñ Aanpassingen
- In dit onderdeel beschrijft Garland de reactie van de strafstaat op deze situatie, en
hij focust hierbij op een aantal ontwikkelingen die hij als vrij nieuw beschouwt: hij
omschrijft die nieuwe ontwikkelingen als “new modes of governing crime”
- De nieuwe criminologiën van het dagelijks leven
§ Deze criminologie gaat uit van de veronderstelling dat criminaliteit een
normaal, algemeen aspect is van de moderne maatschappij. Het is een
gebeurtenis die geen speciale motivatie of instelling vereist, geen pathologie of
abnormaliteit, en die is vastgelegd in de routines van het hedendaagse sociale
en economische leven.
§ De nieuwe criminologieën van het dagelijks leven zien criminaliteit als een
voortzetting van normale sociale interactie en verklaarbaar door te verwijzen
naar standaardmotivatiepatronen.
§ Criminaliteit wordt een risico dat moet worden berekend of een ongeluk dat
moet worden vermeden, in plaats van een morele afwijking die moet worden
verklaard.
§ Deze criminologische benadering ontstaat in een context waarin hoge
criminaliteitscijfers als een gegeven worden beschouwd en waarin de datum
van zelfrapportage en slachtofferstudies getuigen van de normaliteit van
criminaliteit.
§ Interessant = de mate waarin de nieuwe criminologieën van het dagelijks leven
door beleidsmakers worden overgenomen om overheidsacties te heroriënteren
en nieuwe methoden te creëren om het misdaadprobleem aan te pakken.
§ Opvallend = veel praktische actieprogramma's die voortvloeien uit deze
theorieën zich niet richten op overheidsinstanties zoals de politie, rechtbanken
en gevangenissen, maar juist op organisaties, instellingen en individuen in de
civiele samenleving. Ze gaan er vanuit dat de staat beperkte mogelijkheden
heeft en richten zich op de alledaagse wereld om verandering te
bewerkstelligen.
3
TEKST 1: THE LIMITS OF THE SOVEREIGN STATE – DAVID GARLAND
Het artikel "The Limits of the Sovereign State: Strategies of Crime Control in Contemporary Society"
van David Garland onderzoekt hoe moderne samenlevingen omgaan met criminaliteit, met een focus
op Groot-Brittannië en andere westerse landen.
Centrale idee:
o Garland betoogt dat de hoge criminaliteitscijfers een normaal onderdeel zijn geworden van het
moderne leven. Dit brengt regeringen in een dilemma: aan de ene kant erkennen ze de
beperkingen van traditionele strafrechtelijke middelen; aan de andere kant willen ze toch een
beeld van macht en controle behouden.
à Dit leidt tot tegenstrijdige strategieën in het criminaliteitsbeleid (hij omschrijft twee
kerstrategieën)
Je hebt:
§ “adaptaptive strategies” (adaptieve/ aanpassende strategieën): responsabilisering,
afwijking naar beneden definiëren, organisatiesucces herdefiniëren
o Responsabilisering: De overheid stimuleert niet-statelijke actoren, zoals
gemeenschappen en bedrijven, om verantwoordelijkheid te nemen voor
criminaliteitspreventie
o Crime prevention through design: Maatregelen zoals buurtwachten en
technische beveiliging (bijvoorbeeld cameratoezicht).
o Definiëren van afwijkend gedrag omlaag: Minder ernstige overtredingen
worden vaak buiten het strafrecht gehouden om middelen te besparen
§ “strategies of denial” (ontkenningsstrategieën): de straffende soevereine reactie
o Strafmaatregelen: Politieke leiders grijpen vaak terug op strengere straffen
en retoriek over "law and order" om een gevoel van controle uit te stralen,
zelfs als dit ineffectief is.
o Mythologie van staatssoevereiniteit: De staat benadrukt zijn macht,
ondanks de groeiende erkenning dat volledige controle over criminaliteit
niet haalbaar is.
o Garland probeert in dit artikel de zwakheden en beperkingen te identificeren die deze
bestraffende houding motiveren en hij wijst op enkele problemen met macht en gezag die
hieraan ten grondslag liggen.
Hoge misdaadcijfers als een normaal sociaal feit
o Hoge criminaliteitscijfers = normaal sociaal feit geworden in Groot-Brittannië, net zoals in
meeste hedendaagse westerse samenlevingen, evenals daaraan gekoppelde fenomenen zoals
wijdverbreide angst voor criminaliteit, alomtegenwoordige media en culturele representaties
van criminaliteit en de politisering van criminaliteitsbestrijding
o Voor de meeste mensen is criminaliteit niet langer een afwijking of een onverwachte abnormale
gebeurtenis: de dreiging van criminaliteit is een routineonderdeel van het moderne bewustzijn
geworden
1
,o Garland = geïnteresseerd in de vraag hoe regeringen en andere instanties hebben gereageerd
op dit nieuwe maatschappelijke feit en de problemen die dit voor hen met zich meebrengt.
o Garland beweert dat de normaliteit van hoge criminaliteitscijfers in de laatmoderne
samenleving een reeks transformaties heeft veroorzaakt in de officiële perceptie van
criminaliteit, in het criminologisch discours, in de manieren waarop de overheid optreedt en in
de structuur van de organisaties voor strafrecht.
o Wat volgt is een korte schets van deze opkomende transformaties
Ñ Veranderingen in het officiële discours
- Veel minder gesproken over een oorlog tegen misdaad, minder toewijding aan het
kader van de penal-welfare: de claims van de staat met betrekking tot
misdaadbestrijding zijn bescheidener en resistenter geworden, althans in bepaalde
contexten en bij het aanpakken van bepaalde problemen
- Er is een nieuw besef van het falen van strafrechtelijke instanties, en een beperkter
besef van de bevoegdheden van de staat om gedrag te reguleren en afwijkend gedrag
te verbieden
- De aandacht verschuift naar het omgaan met de effecten van misdaad - kosten en
slachtoffers en angstige burgers - in plaats van de oorzaken ervan. Bovenal is er een
expliciete erkenning van de noodzaak om het probleem van misdaad en de strategieën
om het te beheersen te heroverwegen
- Garland noemt dit allemaal “the crisis of penal modernism”: vanaf jaren 1960
onderstond er twijfel over the effectiviteit van strafrechtelijke instellingen à meer
aandacht naar limieten van gevangenisen, probaties…
- Vanaf het midden van de jaren 80 wordt in beleidsdocumenten van de Britse
overheid, rapporten van hoofdcommissarissen en zelfs in partijprogramma's steeds
vaker benadrukt dat overheidsinstanties de criminaliteit niet op eigen houtje/ zonder
hulp kunnen bestrijden
- Bescheiden verbeteringen aan de marge, beter beheer van risico's en middelen,
vermindering van de angst voor criminaliteit, vermindering van de uitgaven voor
strafrecht en meer steun voor slachtoffers van criminaliteit, zijn de minder heroïsche
beleidsdoelstellingen geworden die steeds meer het idee van “het winnen van een
oorlog tegen criminaliteit” vervangen
Ñ De mythe van soevereine misdaadbestrijding
- De waargenomen normaliteit van hoge criminaliteitscijfers, samen met de algemeen
erkende beperkingen van strafrechtelijke instanties, hebben één van de fundamentele
mythes van moderne samenlevingen onderuit gehaald: de mythe dat de soevereine
staat in staat is om veiligheid, wet en orde en misdaadbestrijding te bieden binnen
haar territoriale grenzen.
- Ondanks al zijn belang bij het sturen van staatsformaties en strategieën van
heerschappij, bleek dit idee van staatssoevereiniteit onhoudbaar en de beperkingen
van het vermogen van de staat om het sociale leven in al zijn details te besturen zijn
de laatste tijd steeds duidelijker geworden. Nu de staat controlefuncties en
verantwoordelijkheden heeft overgenomen die ooit toebehoorden aan de instellingen
van de burgermaatschappij, wordt hij nu geconfronteerd met zijn eigen onvermogen
om de verwachte niveaus van controle over crimineel gedrag te leveren.
2
, Ñ Het dilemma van misdaadbestrijding
- Dilemma voor regeringen vandaag de dag = ze zien noodzaak in om hun claim als de
primaire en effectieve aanbieder van veiligheid en criminaliteitsbestrijding in te
trekken of op zijn minst te nuanceren, maar ze zien ook, net zo duidelijk, dat de
politieke kosten van zo'n stap waarschijnlijk rampzalig zullen zijn.
- Enerzijds is er een poging gedaan om het probleem onder ogen te zien en
pragmatische nieuwe strategieën te ontwikkelen die daaraan zijn aangepast, maar
naast deze moeilijke aanpassingen aan het realiteitsprincipe is er ook een
terugkerende tendens geweest naar een soort hysterische ontkenning en de
nadrukkelijke herbevestiging van de oude mythe van de soevereine staat.
- De mythe van de strafrechtelijke soeverein en zijn bevoegdheden op het gebied van
'wet en orde' is te diep geworteld en te politiek krachtig om gemakkelijk door
rationele kritiek en bestuurlijke hervorming te worden ontmantelen
Ñ Aanpassingen
- In dit onderdeel beschrijft Garland de reactie van de strafstaat op deze situatie, en
hij focust hierbij op een aantal ontwikkelingen die hij als vrij nieuw beschouwt: hij
omschrijft die nieuwe ontwikkelingen als “new modes of governing crime”
- De nieuwe criminologiën van het dagelijks leven
§ Deze criminologie gaat uit van de veronderstelling dat criminaliteit een
normaal, algemeen aspect is van de moderne maatschappij. Het is een
gebeurtenis die geen speciale motivatie of instelling vereist, geen pathologie of
abnormaliteit, en die is vastgelegd in de routines van het hedendaagse sociale
en economische leven.
§ De nieuwe criminologieën van het dagelijks leven zien criminaliteit als een
voortzetting van normale sociale interactie en verklaarbaar door te verwijzen
naar standaardmotivatiepatronen.
§ Criminaliteit wordt een risico dat moet worden berekend of een ongeluk dat
moet worden vermeden, in plaats van een morele afwijking die moet worden
verklaard.
§ Deze criminologische benadering ontstaat in een context waarin hoge
criminaliteitscijfers als een gegeven worden beschouwd en waarin de datum
van zelfrapportage en slachtofferstudies getuigen van de normaliteit van
criminaliteit.
§ Interessant = de mate waarin de nieuwe criminologieën van het dagelijks leven
door beleidsmakers worden overgenomen om overheidsacties te heroriënteren
en nieuwe methoden te creëren om het misdaadprobleem aan te pakken.
§ Opvallend = veel praktische actieprogramma's die voortvloeien uit deze
theorieën zich niet richten op overheidsinstanties zoals de politie, rechtbanken
en gevangenissen, maar juist op organisaties, instellingen en individuen in de
civiele samenleving. Ze gaan er vanuit dat de staat beperkte mogelijkheden
heeft en richten zich op de alledaagse wereld om verandering te
bewerkstelligen.
3
