Agogische dimensies op duurzame ontwikkeling
Inhoud
1.Introductie....................................................................................................................... 1
1.1.Rol van de mens in de natuur....................................................................................5
2.Agogische dimensies....................................................................................................... 7
2.1.Contextualisatie......................................................................................................... 7
2.1.1 culturele diversiteit..............................................................................................7
2.1.2 Perspectieven op duurzame ontwikkeling..........................................................12
2.1.3. Gemeenschapskapitalen...................................................................................21
Conclusie contextualisatie:......................................................................................... 25
2.2. Participatie.............................................................................................................. 28
2.2.1 Wat is stakeholder participatie?.........................................................................28
2.2.2 Wie zijn de stakeholders?..................................................................................30
2.3 Verandering............................................................................................................. 32
2.3.1. Soorten verandering......................................................................................... 32
2.3.2 Maatschappelijk en individueel..........................................................................39
3.Cases............................................................................................................................. 39
3.1. Noord-Zuid........................................................................................................... 39
3.2. Mens-wilde dieren relaties...................................................................................44
3.3. Greenwashing...................................................................................................... 47
3.4. Ecofeminisme? (niet gezien?)..............................................................................55
4.Complexiteit.................................................................................................................. 55
5.Sociaalecologisch systeemdenken.................................................................................58
1.INTRODUCTIE
Intro
Zijn er duurzame vervoersmiddelen? Wat maakt iets duurzaam?
, - Ecologisch; minder uitstoot
- Lange tijdsduur; dat een vervoersmiddel lang mee gaat
- Sociale aspect: sluit het mensen uit?
- Economische aspect; is het betaalbaar?
Wat gaan we leren in dit vak?
- Veranderingsprocessen op een duurzame manier aan te pakken; bv. In een
organisatie verandering te kunnen brengen op een duurzame manier?
Wat verstaan we onder agogische dimensies van duurzame ontwikkeling?
Het sociale is niet los te koppelen van het economische en ecologische.
Nadenken over wat onze plaats in de natuur is als agogen en welke impact
bepaalde zaken hebben in onze samenleving. Vaak is de impact veel groter dan
we op het eerste zicht denken.
Welke zaken doe jij in het dagelijks leven die duurzaam zijn?
- Tweedehands kledij kopen
- Seizoensgebonden kopen
- Vegetarisch zijn, geen auto hebben thuis
Welke zaken doe jij in het dagelijks leven die niet duurzaam zijn?
- Op vakantie gaan met het vliegtuig
- Fastfood eten
- Chat GPT gebruiken: supercomputers vragen veel energie
Conclusie: niks is eigenlijk duurzaam, het ene is duurzamer op bepaalde vlakken
dan het andere maar niks is volledig duurzaam.
We hebben geen enkele activiteit op deze wereld die volledig duurzaam is.
In een kapitalistische samenleving kan je niet duurzaam zijn, maar de mensheid
zelf is ook niet duurzaam.
Duurzaam zijn heeft geen eenduidige definitie. Er zijn veel definities over die
voornamelijk uit het Westen komen, dit heeft al een grote impact op de manier
hoe wij naar de natuur kijken. Maar over al die culturen/denkwijzes/wereldbeelden
heen is er eigenlijk geen antwoord op wat een duurzame samenleving dan juist is?
-zelfs als we een antwoord hebben op wat duurzaam is, is dat dan wel het
antwoord voor bv. Dieren, organismen, ….
Opdracht/paper
Opdracht 1 - groepsopdracht: Foto’s trekken in Bxl over wat duurzaam is.
Opdracht 2: - individueel: Je schrijft ook een positiepaper over een onderwerp dat te
maken heeft met duurzaamheid. Dit schrijf je als individu maar het thema beslis je in
groep. Template staat op canvas.
Bv. Veganisme; ik als politieker vind dat veganisme heel duurzaam is, ik als
student vind dat veganisme niet duurzaam is, …. het is een positiepaper en
geen opiniestuk. Je geeft dus niet je mening maar je neemt een positie in die
gestoeld is op onderzoek. Elk argument moet uit academische literatuur komen.
spreek vanuit verschillende actoren bv. Een landbouwer maar je mag ook
spreken vanuit wereldbeelden of vanuit een Noord-Zuid redenering.
,Je krijgt een punt over je paper en krijgt hier ook een vraag over op het examen. Je moet
dus ook de papers lezen van de andere studenten in je groepje.
*Examen: in hoeverre blijft jouw standpunt recht als je denkt vanuit de positie van het
globale Zuiden of het globale Noorden. een vraag die waarschijnlijk gesteld zal worden
op examen. (verder durven kijken dan onze eigen maatschappij)
Referenties/bronvermeldingen goed checken want dit controleert de docent heel goed.
Zorg dat je geen plagiaat pleegt!!!!
Examen
- Boek als basis gebruiken
- Teksten die aangeboden worden op canvas tijdens semester
- Mondeling examen: 6,7,8,9 januari kan dit vallen inschrijven via canvas met
first come, first serve
- 15 min voorbereiding, 15’ examen.
- Eén van de vragen gaat over je paper. Deze vraag krijg je niet bij het begin van de
voorbereiding. Dan krijg je nog twee vragen extra; één theorievraag en één
toegepaste vraag.
- Je mag je positiepaper wel meebrengen op het examen, ook die van je
medestudenten.
Verder met de les…
Vaak trekken wij duurzaamheid vooral naar het ecologische, maar er is veel meer aan
duurzaamheid. We moeten ook zeker het sociale aspect van duurzaamheid onthouden.
Onderscheid duurzaamheid en duurzame ontwikkeling
• Duurzaamheid = geen goed idee hier een def. van te maken, maar vertrekt niet
vanuit een antropocentrische visie
• Duurzame ontwikkeling = vertrekt vanuit antropocentrische visie en probeert
dingen in stand te houden
Wat zien we op de slide:
- hoe meer de mens ontwikkeld, hoe minder er over blijft van de natuur.
- Ook heel symbolisch: de mens boven de natuur want de mens zet zichzelf vaak
boven de natuur
Rol van mens in milieu
, Wat is onze plaats in het milieu? De mens vanboven en de dieren en natuur eronder.
Wereldbeelden:
Meest dominante beeld: antropocentrisme.
Antropocentrisme: de mens staat boven alles, de mens staat centraal. De mens
staat boven aan de keten, boven aan de piramide.
-menselijke ervaring is het beginpunt van waaruit de wereld wordt gestructureerd
en georganiseerd.
Vooral hier in het dominante Westen is dit het gangbare beeld, maar er zijn ook
veel culturen in de wereld die andere beelden hebben hierover.
Hoe zien we antropocentrisme in onze samenleving?
Hoe wij naar dieren kijken; ene dier om op te eten, andere dier als huisdier, …
Technocentrisme: vanuit het antropocentrisme zien we techniek als de oplossing
voor alles, maar wel de techniek die de mens heeft bedacht
absolute geloof in technologie en industrie en dat mensen controle hebben over
de natuur.
acceptatie van milieuproblematieken MAAR oplossing ligt volgens hen in
technologie dus niet in beperking van industrie of ecologische groei
bv. kernenergie
De media is zeer mensgericht; gaat bv. niet vaak over de amazonewouden die
gekapt worden
Welke andere wereldbeelden kennen we nog?
Het biocentrisme: Mens wordt gezien als één van de elementen. We zien enkele
levende organismen; de biowereld.
ethische wereldbeeld waarin alle levende wezens een inherente waarde hebben
en moreel behandeld moeten worden.
Bv. Vegetarisme, veganisme:
<<Waarom zou veganisme toch ook nog als antropocentrisme kunnen gezien
worden het onderscheid ons van andere levende organismen; dat zij zogezegd
niet ethisch kunnen handelen en wij als mens kunnen wel ethisch handelen.
Wij zijn puur biologisch gezien ook een diersoort!
MAAR wat ontbreekt er nog? (de niet levende natuur)
Ecocentrisme: hierbij wordt ook alle niet levende natuur betrokken. Zoals water,
lucht, aarde, vuur, … = Abiotische factoren
=ethische wereldbeeld dat de waarde van
alle levensvormen en ecosystemen
respecteert.
Inhoud
1.Introductie....................................................................................................................... 1
1.1.Rol van de mens in de natuur....................................................................................5
2.Agogische dimensies....................................................................................................... 7
2.1.Contextualisatie......................................................................................................... 7
2.1.1 culturele diversiteit..............................................................................................7
2.1.2 Perspectieven op duurzame ontwikkeling..........................................................12
2.1.3. Gemeenschapskapitalen...................................................................................21
Conclusie contextualisatie:......................................................................................... 25
2.2. Participatie.............................................................................................................. 28
2.2.1 Wat is stakeholder participatie?.........................................................................28
2.2.2 Wie zijn de stakeholders?..................................................................................30
2.3 Verandering............................................................................................................. 32
2.3.1. Soorten verandering......................................................................................... 32
2.3.2 Maatschappelijk en individueel..........................................................................39
3.Cases............................................................................................................................. 39
3.1. Noord-Zuid........................................................................................................... 39
3.2. Mens-wilde dieren relaties...................................................................................44
3.3. Greenwashing...................................................................................................... 47
3.4. Ecofeminisme? (niet gezien?)..............................................................................55
4.Complexiteit.................................................................................................................. 55
5.Sociaalecologisch systeemdenken.................................................................................58
1.INTRODUCTIE
Intro
Zijn er duurzame vervoersmiddelen? Wat maakt iets duurzaam?
, - Ecologisch; minder uitstoot
- Lange tijdsduur; dat een vervoersmiddel lang mee gaat
- Sociale aspect: sluit het mensen uit?
- Economische aspect; is het betaalbaar?
Wat gaan we leren in dit vak?
- Veranderingsprocessen op een duurzame manier aan te pakken; bv. In een
organisatie verandering te kunnen brengen op een duurzame manier?
Wat verstaan we onder agogische dimensies van duurzame ontwikkeling?
Het sociale is niet los te koppelen van het economische en ecologische.
Nadenken over wat onze plaats in de natuur is als agogen en welke impact
bepaalde zaken hebben in onze samenleving. Vaak is de impact veel groter dan
we op het eerste zicht denken.
Welke zaken doe jij in het dagelijks leven die duurzaam zijn?
- Tweedehands kledij kopen
- Seizoensgebonden kopen
- Vegetarisch zijn, geen auto hebben thuis
Welke zaken doe jij in het dagelijks leven die niet duurzaam zijn?
- Op vakantie gaan met het vliegtuig
- Fastfood eten
- Chat GPT gebruiken: supercomputers vragen veel energie
Conclusie: niks is eigenlijk duurzaam, het ene is duurzamer op bepaalde vlakken
dan het andere maar niks is volledig duurzaam.
We hebben geen enkele activiteit op deze wereld die volledig duurzaam is.
In een kapitalistische samenleving kan je niet duurzaam zijn, maar de mensheid
zelf is ook niet duurzaam.
Duurzaam zijn heeft geen eenduidige definitie. Er zijn veel definities over die
voornamelijk uit het Westen komen, dit heeft al een grote impact op de manier
hoe wij naar de natuur kijken. Maar over al die culturen/denkwijzes/wereldbeelden
heen is er eigenlijk geen antwoord op wat een duurzame samenleving dan juist is?
-zelfs als we een antwoord hebben op wat duurzaam is, is dat dan wel het
antwoord voor bv. Dieren, organismen, ….
Opdracht/paper
Opdracht 1 - groepsopdracht: Foto’s trekken in Bxl over wat duurzaam is.
Opdracht 2: - individueel: Je schrijft ook een positiepaper over een onderwerp dat te
maken heeft met duurzaamheid. Dit schrijf je als individu maar het thema beslis je in
groep. Template staat op canvas.
Bv. Veganisme; ik als politieker vind dat veganisme heel duurzaam is, ik als
student vind dat veganisme niet duurzaam is, …. het is een positiepaper en
geen opiniestuk. Je geeft dus niet je mening maar je neemt een positie in die
gestoeld is op onderzoek. Elk argument moet uit academische literatuur komen.
spreek vanuit verschillende actoren bv. Een landbouwer maar je mag ook
spreken vanuit wereldbeelden of vanuit een Noord-Zuid redenering.
,Je krijgt een punt over je paper en krijgt hier ook een vraag over op het examen. Je moet
dus ook de papers lezen van de andere studenten in je groepje.
*Examen: in hoeverre blijft jouw standpunt recht als je denkt vanuit de positie van het
globale Zuiden of het globale Noorden. een vraag die waarschijnlijk gesteld zal worden
op examen. (verder durven kijken dan onze eigen maatschappij)
Referenties/bronvermeldingen goed checken want dit controleert de docent heel goed.
Zorg dat je geen plagiaat pleegt!!!!
Examen
- Boek als basis gebruiken
- Teksten die aangeboden worden op canvas tijdens semester
- Mondeling examen: 6,7,8,9 januari kan dit vallen inschrijven via canvas met
first come, first serve
- 15 min voorbereiding, 15’ examen.
- Eén van de vragen gaat over je paper. Deze vraag krijg je niet bij het begin van de
voorbereiding. Dan krijg je nog twee vragen extra; één theorievraag en één
toegepaste vraag.
- Je mag je positiepaper wel meebrengen op het examen, ook die van je
medestudenten.
Verder met de les…
Vaak trekken wij duurzaamheid vooral naar het ecologische, maar er is veel meer aan
duurzaamheid. We moeten ook zeker het sociale aspect van duurzaamheid onthouden.
Onderscheid duurzaamheid en duurzame ontwikkeling
• Duurzaamheid = geen goed idee hier een def. van te maken, maar vertrekt niet
vanuit een antropocentrische visie
• Duurzame ontwikkeling = vertrekt vanuit antropocentrische visie en probeert
dingen in stand te houden
Wat zien we op de slide:
- hoe meer de mens ontwikkeld, hoe minder er over blijft van de natuur.
- Ook heel symbolisch: de mens boven de natuur want de mens zet zichzelf vaak
boven de natuur
Rol van mens in milieu
, Wat is onze plaats in het milieu? De mens vanboven en de dieren en natuur eronder.
Wereldbeelden:
Meest dominante beeld: antropocentrisme.
Antropocentrisme: de mens staat boven alles, de mens staat centraal. De mens
staat boven aan de keten, boven aan de piramide.
-menselijke ervaring is het beginpunt van waaruit de wereld wordt gestructureerd
en georganiseerd.
Vooral hier in het dominante Westen is dit het gangbare beeld, maar er zijn ook
veel culturen in de wereld die andere beelden hebben hierover.
Hoe zien we antropocentrisme in onze samenleving?
Hoe wij naar dieren kijken; ene dier om op te eten, andere dier als huisdier, …
Technocentrisme: vanuit het antropocentrisme zien we techniek als de oplossing
voor alles, maar wel de techniek die de mens heeft bedacht
absolute geloof in technologie en industrie en dat mensen controle hebben over
de natuur.
acceptatie van milieuproblematieken MAAR oplossing ligt volgens hen in
technologie dus niet in beperking van industrie of ecologische groei
bv. kernenergie
De media is zeer mensgericht; gaat bv. niet vaak over de amazonewouden die
gekapt worden
Welke andere wereldbeelden kennen we nog?
Het biocentrisme: Mens wordt gezien als één van de elementen. We zien enkele
levende organismen; de biowereld.
ethische wereldbeeld waarin alle levende wezens een inherente waarde hebben
en moreel behandeld moeten worden.
Bv. Vegetarisme, veganisme:
<<Waarom zou veganisme toch ook nog als antropocentrisme kunnen gezien
worden het onderscheid ons van andere levende organismen; dat zij zogezegd
niet ethisch kunnen handelen en wij als mens kunnen wel ethisch handelen.
Wij zijn puur biologisch gezien ook een diersoort!
MAAR wat ontbreekt er nog? (de niet levende natuur)
Ecocentrisme: hierbij wordt ook alle niet levende natuur betrokken. Zoals water,
lucht, aarde, vuur, … = Abiotische factoren
=ethische wereldbeeld dat de waarde van
alle levensvormen en ecosystemen
respecteert.
