ALGEMENE GESCHIEDENIS VAN DE CONTEMPORAINE TIJD
Semester 2
2021/2022
‘
1
, INDEX
Oranje kleur van belangrijke mensen
Blauw kleur van belangrijke dingen
H. 20 The Revolution in Energy and Industry…………………………………………………………………………………3
H. 21 Ideologies and Upheavals…………………………………………………………………………………………………….7
H. 22 Life in the Emerging Urban Society……………………………………………………………………………………..12
H. 23 The Age of Nationalism………………………………………………………………………………………………………16
H. 24 The West and the World……………………………………………………………………………………………………..22
H. 25 War and Revolution…………………………………………………………………………………………………………….27
H. 26 The Age of Anxiety……………………………………………………………………………………………………………..33
Jaartallen……………………………………………………………………………………………………………………………………39
Belangrijke begrippen……………………………………………………………………………………………………………….. 43
Belangrijke mensen …………………………………………………………………………………………………………………. 46
2
, H. 20 The Revolution in Energy and Industry
1780-1850
Year/ period Happening
1765 ca. Hargreaves invents spinning jenny; Arkwright creates water
frame
1769 Watt patents modern steam engine
1780-1850 ca. Industrial Revolution; population boom in Britain
1799 Combination Acts passed in England
1802-1833 Series of Factory Acts passed by British government to limit the
workday of child laborers and set minimum hygiene and safety
requirements
1805 Egypt begins process of modernization
1810 Strike of Manchester cotton spinners
1815 ca. Western European countries seek to adopt British industrial
methods
1824 Combination Acts repealed
1829 Stephenson’s Rocket, an early locomotive
1830s Industrial banks in Belgium
1834 Zollverein erected among German states
1842 Mines Act passed in Britain
1844 Engels, The Condition of the Working Class in England
1850s Japan begins to adopt Western technologies; industrial gap
widens between the West and the rest of the world
1851 Great Exhibition held at Crystal Palace in London
1860s Germany and the United States begin to rapidly industrialize
Why Britain?
Industriële Revolutie = overgang van handmatig naar machinaal vervaardigde goederen, gepaard met
grootschalige organisatorische en sociale veranderingen. Waarom begon deze in Groot-Brittannië en
niet elders?
- Kolen in overvloed
- Lonen hoog
- Relatief vredige en gecentraliseerde regering
- Financiële instellingen goed ontwikkeld
- Nadruk in de cultuur op kennis en innovatie
- Overzeese macht van Groot-Brittannië rijke en sterke positie in de wereldeconomie en
handel
Wetenschappelijke Revolutie en Verlichting ook factoren die Industriële Revolutie mogelijk maken.
Engeland drijft handel ook met India en China. Grote vraag naar Britse producten, lonen stijgen.
Toenemende efficiëntie landbouw. Enclosures polarisatie, kleine boeren verloren land, gedwongen
naar de stad te gaan, grote boeren stukken land tot hun beschikking – experimenteren met
landbouwmethoden stijging productiviteit. Hogere lonen en overschot aan voedsel – geld over.
Britse natuurlijke resources, infrastructuur ook voordelig. Vervoer water goedkoopst. In Engeland
veel rivieren voor transport en veel kanalen. IJzer en kolen cruciaal in de industriële samenleving.
Overheid Britse overheid mercantilistisch – export zo goed mogelijk, export bevorderd en import
beperkt door importheffingen.
Technological innovations and early factories
3
, Ontwikkeling fabrieken draaiende op machines eerste doorbraak van de IR – maakten Britse katoen
industrie efficiënter. Gebruik van putting-out system vermeerderd in UK. Wel lastiger door groeiende
vraag. 1760 katoen industrie in noord-Engeland. Verbeterd rond 1780 door uitvinding spinmachine
en waterframe – productieproces versneld. Eindeloze proces van putting-out system niet meer
noodzakelijk en lonen stijgen. Arbeiders nodig om in katoenfabrieken te werken. Volwassenen niet
door slechte omstandigheden – kinderen ingezet.
Spinning jenny: hand aangestuurde spinmachine uitgevonden door James Hargreaves in 1765.
Water frame: spinmachine uitgevonden door Richard Arkwright. Paar honderd spoelen.
Waterenergie dus meer gespecialiseerde molen : fabriek.
The steam engine breakthrough
Tot 18e eeuw, Europa afhankelijk van hout voor energie. Toenemende staal en ijzerindustrie, hout
tekort. Kolen worden alternatief, te vinden in Engeland. Voor kolen werden mijnen nog dieper
gemaakt – liepen vol met water – gebruik van dieren voor het wegpompen. Rond 1700
stoommachines uitgevonden, voorlopers voorlopige stoommachines van James Watt 1769. Tijdens
1780 waterframe vervangen door zijn stoommachinebijdrage aan opkomst IR.
Steam-powered transportation
In transport ook stoommachines toegepast. The Rocket, eerste stoomlocomotief, 1829 voor het eerst
tussen Liverpool en Manchester. Verbetering in transport – water vervangen door land, transport
efficiënter. Verminderde kosten van transportatie, stabieler. Markten eerst vooral lokaal landelijk.
Met aanleg spoorwegen grote vraag naar arbeid > voordelig voor Britse economie.
Industry and population
Ontwikkelingen en verbeteringenbevolking stijgt. Theorieën geschetst: Thomas Malthus.
Bevolkingsgroei beperkt door beschikbare resources – bevolkingsgroei zou af nemen door honger en
armoede zonder oplossingen. David Ricardo had zelfde pessimistische blik – IJzeren Loonwet, loon op
lang termijn zal altijd terug gaan naar bestaansminimum ze zaten er beiden naast: productiviteit
was gestegen – bevolking kon blijven groeien.
IJzeren Loonwet: theorie van David Ricardo, druk van bevolkingsgroei zorgt ervoor dat lonen nooit
stijgen boven bestaansminimum
National and international variations
Tot 1800, China en India leidend in wereldeconomie, na 1800 enorme afstand (Great Divergence). Na
1860 groeiden Duitse landen en VS heel snel > Tweede Industriële Revolutie. Zuid- en Oost-Europa
kwamen later. Japan als enig Aziatisch land vergelijkbaar.
Industrialization in continental Europe
Europees vasteland achterstand in vergelijking met UK. Rond 1800 verwikkeld in strijd en oorlogen,
door Napoleon. Na 1815 West-Europese landen beginnen in te lopen. Aantal uitdagingen :
- Britse producten dominant in wereldeconomie
- Britse technologie ingewikkeld – bijna niemand begrijpt het
- Technologie erg duur om te kopen – ivm infrastructuur.
- Arbeiders wilden niet in fabrieken
UK steeds beter bijgehouden door Europa door:
- Europese ervaringen met handelskapitalisme en putting-out systeem
- Lenen van technieken van UK
- Gevestigde, onafhankelijke regering in Europa itt niet-westerse gebieden.
Handwerkzaamheden bleven bestaan
Agents of industrialization
Britten realiseren dat technologische ontdekkingen grote waarde hebben, geheim houden van
andere landen. Tot 1825 verboden ambachtslieden en ingenieurs om UK te verlaten. Tot 1843
verboden textielmachines en andere apparaten te exporteren. Toch gebeurde dit. In continentaal
4
Semester 2
2021/2022
‘
1
, INDEX
Oranje kleur van belangrijke mensen
Blauw kleur van belangrijke dingen
H. 20 The Revolution in Energy and Industry…………………………………………………………………………………3
H. 21 Ideologies and Upheavals…………………………………………………………………………………………………….7
H. 22 Life in the Emerging Urban Society……………………………………………………………………………………..12
H. 23 The Age of Nationalism………………………………………………………………………………………………………16
H. 24 The West and the World……………………………………………………………………………………………………..22
H. 25 War and Revolution…………………………………………………………………………………………………………….27
H. 26 The Age of Anxiety……………………………………………………………………………………………………………..33
Jaartallen……………………………………………………………………………………………………………………………………39
Belangrijke begrippen……………………………………………………………………………………………………………….. 43
Belangrijke mensen …………………………………………………………………………………………………………………. 46
2
, H. 20 The Revolution in Energy and Industry
1780-1850
Year/ period Happening
1765 ca. Hargreaves invents spinning jenny; Arkwright creates water
frame
1769 Watt patents modern steam engine
1780-1850 ca. Industrial Revolution; population boom in Britain
1799 Combination Acts passed in England
1802-1833 Series of Factory Acts passed by British government to limit the
workday of child laborers and set minimum hygiene and safety
requirements
1805 Egypt begins process of modernization
1810 Strike of Manchester cotton spinners
1815 ca. Western European countries seek to adopt British industrial
methods
1824 Combination Acts repealed
1829 Stephenson’s Rocket, an early locomotive
1830s Industrial banks in Belgium
1834 Zollverein erected among German states
1842 Mines Act passed in Britain
1844 Engels, The Condition of the Working Class in England
1850s Japan begins to adopt Western technologies; industrial gap
widens between the West and the rest of the world
1851 Great Exhibition held at Crystal Palace in London
1860s Germany and the United States begin to rapidly industrialize
Why Britain?
Industriële Revolutie = overgang van handmatig naar machinaal vervaardigde goederen, gepaard met
grootschalige organisatorische en sociale veranderingen. Waarom begon deze in Groot-Brittannië en
niet elders?
- Kolen in overvloed
- Lonen hoog
- Relatief vredige en gecentraliseerde regering
- Financiële instellingen goed ontwikkeld
- Nadruk in de cultuur op kennis en innovatie
- Overzeese macht van Groot-Brittannië rijke en sterke positie in de wereldeconomie en
handel
Wetenschappelijke Revolutie en Verlichting ook factoren die Industriële Revolutie mogelijk maken.
Engeland drijft handel ook met India en China. Grote vraag naar Britse producten, lonen stijgen.
Toenemende efficiëntie landbouw. Enclosures polarisatie, kleine boeren verloren land, gedwongen
naar de stad te gaan, grote boeren stukken land tot hun beschikking – experimenteren met
landbouwmethoden stijging productiviteit. Hogere lonen en overschot aan voedsel – geld over.
Britse natuurlijke resources, infrastructuur ook voordelig. Vervoer water goedkoopst. In Engeland
veel rivieren voor transport en veel kanalen. IJzer en kolen cruciaal in de industriële samenleving.
Overheid Britse overheid mercantilistisch – export zo goed mogelijk, export bevorderd en import
beperkt door importheffingen.
Technological innovations and early factories
3
, Ontwikkeling fabrieken draaiende op machines eerste doorbraak van de IR – maakten Britse katoen
industrie efficiënter. Gebruik van putting-out system vermeerderd in UK. Wel lastiger door groeiende
vraag. 1760 katoen industrie in noord-Engeland. Verbeterd rond 1780 door uitvinding spinmachine
en waterframe – productieproces versneld. Eindeloze proces van putting-out system niet meer
noodzakelijk en lonen stijgen. Arbeiders nodig om in katoenfabrieken te werken. Volwassenen niet
door slechte omstandigheden – kinderen ingezet.
Spinning jenny: hand aangestuurde spinmachine uitgevonden door James Hargreaves in 1765.
Water frame: spinmachine uitgevonden door Richard Arkwright. Paar honderd spoelen.
Waterenergie dus meer gespecialiseerde molen : fabriek.
The steam engine breakthrough
Tot 18e eeuw, Europa afhankelijk van hout voor energie. Toenemende staal en ijzerindustrie, hout
tekort. Kolen worden alternatief, te vinden in Engeland. Voor kolen werden mijnen nog dieper
gemaakt – liepen vol met water – gebruik van dieren voor het wegpompen. Rond 1700
stoommachines uitgevonden, voorlopers voorlopige stoommachines van James Watt 1769. Tijdens
1780 waterframe vervangen door zijn stoommachinebijdrage aan opkomst IR.
Steam-powered transportation
In transport ook stoommachines toegepast. The Rocket, eerste stoomlocomotief, 1829 voor het eerst
tussen Liverpool en Manchester. Verbetering in transport – water vervangen door land, transport
efficiënter. Verminderde kosten van transportatie, stabieler. Markten eerst vooral lokaal landelijk.
Met aanleg spoorwegen grote vraag naar arbeid > voordelig voor Britse economie.
Industry and population
Ontwikkelingen en verbeteringenbevolking stijgt. Theorieën geschetst: Thomas Malthus.
Bevolkingsgroei beperkt door beschikbare resources – bevolkingsgroei zou af nemen door honger en
armoede zonder oplossingen. David Ricardo had zelfde pessimistische blik – IJzeren Loonwet, loon op
lang termijn zal altijd terug gaan naar bestaansminimum ze zaten er beiden naast: productiviteit
was gestegen – bevolking kon blijven groeien.
IJzeren Loonwet: theorie van David Ricardo, druk van bevolkingsgroei zorgt ervoor dat lonen nooit
stijgen boven bestaansminimum
National and international variations
Tot 1800, China en India leidend in wereldeconomie, na 1800 enorme afstand (Great Divergence). Na
1860 groeiden Duitse landen en VS heel snel > Tweede Industriële Revolutie. Zuid- en Oost-Europa
kwamen later. Japan als enig Aziatisch land vergelijkbaar.
Industrialization in continental Europe
Europees vasteland achterstand in vergelijking met UK. Rond 1800 verwikkeld in strijd en oorlogen,
door Napoleon. Na 1815 West-Europese landen beginnen in te lopen. Aantal uitdagingen :
- Britse producten dominant in wereldeconomie
- Britse technologie ingewikkeld – bijna niemand begrijpt het
- Technologie erg duur om te kopen – ivm infrastructuur.
- Arbeiders wilden niet in fabrieken
UK steeds beter bijgehouden door Europa door:
- Europese ervaringen met handelskapitalisme en putting-out systeem
- Lenen van technieken van UK
- Gevestigde, onafhankelijke regering in Europa itt niet-westerse gebieden.
Handwerkzaamheden bleven bestaan
Agents of industrialization
Britten realiseren dat technologische ontdekkingen grote waarde hebben, geheim houden van
andere landen. Tot 1825 verboden ambachtslieden en ingenieurs om UK te verlaten. Tot 1843
verboden textielmachines en andere apparaten te exporteren. Toch gebeurde dit. In continentaal
4
