Bestuursrecht
Hoofdstuk 1
3 B’s
Besluit
Bestuursorgaan
Belanghebbende
Bestuursrecht
geheel van rechtsregels dat betrekking heeft op de verhouding tussen burger en bestuursorgaan,
waarbij het bestuursorgaan als gezagsorgaan optreedt. Ook rechtsregels die betrekking hebben op de
verhouding tussen de verschillende bestuursorganen.
Materieel bestuursrecht gaat over de inhoud van de regels
Formeel bestuursrecht geeft aan hoe men kan opkomen tegen besluiten van bestuursorganen en gaat
dan over het procesrechtelijke zaken.
Het bijzondere bestuursrecht is te vinden in diverse specifieke wetgeving bijvoorbeeld in de
wetgeving van het omgevingsrecht, het ambtenarenrecht, het vreemdelingenrecht en het sociaal
zekerheidsrecht.
Redenen om algemene regels van het bestuursrecht vast te leggen:
- Bevorderen van eenheid binnen de bestuursrechtelijke wetgeving;
- Het systematisch en, waar mogelijk, vereenvoudigen van de bestuursrechtelijke wetgeving;
- Het codificeren van ontwikkelingen die zich in de bestuursrechtelijke jurisprudentie hebben
afgetekend;
- Het treffen van voorzieningen over onderwerpen die zich naar hun aard niet lenen voor
regelingen in een bijzondere wet.
Dwingende bepalingen
Bepalingen die zonder uitzonderingen voor het gehele bestuursrecht gelden
Gangbare bepalingen
Bepalingen die moeten worden beschouwd als ‘’de voor normale gevallen beste hoofdregel’’.
Gangbare bepalingen zijn herkenbaar aan de clausule ‘tenzij bij het wettelijke voorschrift anders is
bepaald’.
Vangnetbepalingen
De Awb geeft uitdrukkelijk voorrang aan de bijzondere wetgever.
Facultatieve bepalingen
Bepalingen die slechts gelden indien dit uitdrukkelijk is bepaald.
,A organen zijn organen van een rechtspersoon die krachtens publiekrecht is ingesteld. 1;2 BW, art 6
Gemeentewet. Art 1:1 lid 1 sub a
- De staat
- Provincies
- Gemeentes
- Waterschappen
1. Is het publiekrechtelijk of privaatrechtelijk ingesteld?
2. Bij welke orgaan hoort het?
3. Staat het in de wet, zo niet dan is het geen bestuursorgaan.
Of een ander persoon of college, met enig openbaar gezag bekleed (B organen). Hierbij valt te
denken aan privaatrechtelijke rechtspersonen zoals het CBR. Een toezichthoudende functie/taak.
Regering alleen is een bestuursorgaan. Regering en Staten-Generaal tezamen is geen bestuursorgaan.
Belanghebbende is degene wiens belang rechtsstreek bij een besluit betrokken is. Art 1:2 lid 1 Awb.
- Direct belanghebbende
- Derde-belanghebbende
Derden belanghebbende opera criteria:
1. Objectief (je moet geraakt worden)
2. Persoonlijk (harden worden geraakt dan een ander, je moet een onderscheid kunnen maken)
3. Eigen (opnemen voor eigen belangen)
4. Rechtsstreek geraakt
5. Actueel (gevolgen onmiddellijk)
Besluit:
Een schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan, inhoudende een publiekrechtelijke
rechtshandeling.
Schriftelijk
Beslissing (afweging belangen gemaakt)
Bestuursorgaan art. 2:1 BW, art. 6 Gem.
Publiekrechtelijk (overheid)
Rechtshandeling (beoogd rechtsgevolg)
Er is sprake van publiekrechtelijke als het bestuursorgaan de bevoegdheid tot nemen van een besluit
ontleent aan een speciaal voor het openbaar bestuur bij of krachtens de wet geschapen
bevoegdheid, waarbij het besluit gericht moet zijn op rechtsgevolg. Rechtsgevolg wil zeggen dat het
besluit leidt tot een wijziging in de rechten of plichten van de burger.
Mededelingen van feitelijke aard en een brief met informatie zijn geen besluiten in de zin van de
Awb, omdat het niet gericht is op een rechtsgevolg.
Beschikking:
Individuele besluit in een concreet geval of specifieke object (zaaksgerichte).
,Begunstigde beschikking:
Een beschikking waarbij iemand een recht of aanspraak krijgt.
Belastende beschikking:
Een beschikking waarbij iemand een verplichting opgelegd wordt.
Vrije beschikking:
Het bestuursorgaan heeft speelruimte om de beschikking te verlenen. Beleidsvrijheid om te beslissen
of te vergunning wordt verlenen of geweigerd.
Gebonden beschikking:
Het bestuursorgaan moet de beschikking verlenen als het aan de gestelde voorwaarden voldoet.
Besluit van algemene strekking:
Geldt voor een algemeen omschreven groep van personen.
Algemeen verbindende voorschriften (AVV)
Andere besluiten van algemene strekking
Beleidsregels (regels die gelden bij het gebruik van een bevoegdheid door een bestuursorgaan
(geen Avv’s)
Beschikkingen (een besluit in een individueel geval (burger of rechtspersoon).
Aanwijzingsbesluiten (Deze besluiten hebben betrekking op de werkingssfeer of het
toepassingsbereik van al bestaande Avv’s)
Beleidsregels zorgen ervoor dat de uitoefening van de bestuursbevoegdheden beter beheersbaar en
voorkomt dat een bestuursorgaan naar willekeur handelt. Zorgt er ook voor dat het bestuur optreden
beter voorspelbaar wordt. Beleidsregels zijn niet verplicht. Beleidsregels en avv zijn beide niet
vatbaar voor bezwaar of beroep. Art. 8:2 onder a Awb.
Afweging van belangen
Vaststelling feiten
Interpretatie van wettelijke voorschriften
Afwijken beleidsregels is toegestaan als aan twee cumulatieve eisen is voldaan:
a. Sprake zijn van bijzondere omstandigheden
b. Die omstandigheden leiden ertoe dat de nadelige of voordelige gevolgen van handelen in
overeenstemming met de beleidsregel onevenredig zouden zijn in verhouding tot de met de
beleidsregels te dienen doelen.
De Awb verstaat onder aanvraag een verzoek van een belanghebbende om een besluit te nemen.
Aanvragen die krachtens een uitdrukkelijk wettelijk voorschrift kunnen worden ingediend.
Aanvragen die in de praktijk nodig zijn om te kunnen komen tot een beschikking.
Aanvragen van derden-belanghebbende.
Bezwaar moet worden gemaakt bij het orgaan dat het besluit heeft genomen. Art. 1:5 lid 1 Awb
Administratief beroep art 1:5 lid 2 Awb
, Attributie:
Bij attributie van beschikkingsbevoegdheid kent de wet aan een bestuursorgaan de bevoegdheid toe
om over een bepaald onderwerp beschikkingen te geven.
Bij toekenning noemt de wet twee onderwerpen:
1. De naam van het bestuursorgaan dat de bevoegdheid mag uitoefenen
2. Omschrijving van de betreffende bevoegdheid
Delegatie art. 10:15 Awb:
Het overdragen door een bestuursorgaan van zijn bevoegdheid tot het nemen van besluiten aan een
ander, die deze onder eigen verantwoordelijkheid uitoefent. Delegatie aan ondergeschikten is niet
toegestaan. Art. 10:14 Awb.
Het overdragende orgaan heet de delegans.
Het orgaan dat de bevoegdheid krijgt wordt de delegataris genoemd.
Delegatie kan worden ingetrokken als het ondoelmatig is of de bevoegdheid wordt onjuist gebruikt.
Mandaat art. 10:1 Awb:
Het overdragen van de bevoegdheid om namens een bestuursorgaan besluiten te nemen. Het
bestuursorgaan blijft zelf verantwoordelijk. Is aan ondergeschikten toegestaan.
Mandaat is niet mogelijk bij:
Avv
Hoofdstuk 2
Een bestuursorgaan kan vertegenwoordiging of bijstand door een bepaald persoon tegen wie ernstige
bezwaren bestaan, weigeren. art. 2:1 lid 2 Awb
Gevallen waarbij een burger naar bestuursorgaan bericht stuurt langs een elektronische weg.
1. Als het bestuursorgaan niet kenbaar heeft gemaakt dat de elektronische weg voor de
desbetreffende berichtencategorie is geopend.
2. Als het bericht onvoldoende betrouwbaar of vertrouwelijk is bijvoorbeeld door een virus. Art.
2:15 lid 3 Awb.
3. Als aanvaarding van verschafte gegevens en bescheiden tot een onevenredige belasting voor
het bestuursorgaan zou leiden. Art 2:15 lid 2 Awb.
Art 2:2 lid 3 Awb
Art 2:3 lid 1 Awb
Hoofdstuk 3
Hoofdstuk 1
3 B’s
Besluit
Bestuursorgaan
Belanghebbende
Bestuursrecht
geheel van rechtsregels dat betrekking heeft op de verhouding tussen burger en bestuursorgaan,
waarbij het bestuursorgaan als gezagsorgaan optreedt. Ook rechtsregels die betrekking hebben op de
verhouding tussen de verschillende bestuursorganen.
Materieel bestuursrecht gaat over de inhoud van de regels
Formeel bestuursrecht geeft aan hoe men kan opkomen tegen besluiten van bestuursorganen en gaat
dan over het procesrechtelijke zaken.
Het bijzondere bestuursrecht is te vinden in diverse specifieke wetgeving bijvoorbeeld in de
wetgeving van het omgevingsrecht, het ambtenarenrecht, het vreemdelingenrecht en het sociaal
zekerheidsrecht.
Redenen om algemene regels van het bestuursrecht vast te leggen:
- Bevorderen van eenheid binnen de bestuursrechtelijke wetgeving;
- Het systematisch en, waar mogelijk, vereenvoudigen van de bestuursrechtelijke wetgeving;
- Het codificeren van ontwikkelingen die zich in de bestuursrechtelijke jurisprudentie hebben
afgetekend;
- Het treffen van voorzieningen over onderwerpen die zich naar hun aard niet lenen voor
regelingen in een bijzondere wet.
Dwingende bepalingen
Bepalingen die zonder uitzonderingen voor het gehele bestuursrecht gelden
Gangbare bepalingen
Bepalingen die moeten worden beschouwd als ‘’de voor normale gevallen beste hoofdregel’’.
Gangbare bepalingen zijn herkenbaar aan de clausule ‘tenzij bij het wettelijke voorschrift anders is
bepaald’.
Vangnetbepalingen
De Awb geeft uitdrukkelijk voorrang aan de bijzondere wetgever.
Facultatieve bepalingen
Bepalingen die slechts gelden indien dit uitdrukkelijk is bepaald.
,A organen zijn organen van een rechtspersoon die krachtens publiekrecht is ingesteld. 1;2 BW, art 6
Gemeentewet. Art 1:1 lid 1 sub a
- De staat
- Provincies
- Gemeentes
- Waterschappen
1. Is het publiekrechtelijk of privaatrechtelijk ingesteld?
2. Bij welke orgaan hoort het?
3. Staat het in de wet, zo niet dan is het geen bestuursorgaan.
Of een ander persoon of college, met enig openbaar gezag bekleed (B organen). Hierbij valt te
denken aan privaatrechtelijke rechtspersonen zoals het CBR. Een toezichthoudende functie/taak.
Regering alleen is een bestuursorgaan. Regering en Staten-Generaal tezamen is geen bestuursorgaan.
Belanghebbende is degene wiens belang rechtsstreek bij een besluit betrokken is. Art 1:2 lid 1 Awb.
- Direct belanghebbende
- Derde-belanghebbende
Derden belanghebbende opera criteria:
1. Objectief (je moet geraakt worden)
2. Persoonlijk (harden worden geraakt dan een ander, je moet een onderscheid kunnen maken)
3. Eigen (opnemen voor eigen belangen)
4. Rechtsstreek geraakt
5. Actueel (gevolgen onmiddellijk)
Besluit:
Een schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan, inhoudende een publiekrechtelijke
rechtshandeling.
Schriftelijk
Beslissing (afweging belangen gemaakt)
Bestuursorgaan art. 2:1 BW, art. 6 Gem.
Publiekrechtelijk (overheid)
Rechtshandeling (beoogd rechtsgevolg)
Er is sprake van publiekrechtelijke als het bestuursorgaan de bevoegdheid tot nemen van een besluit
ontleent aan een speciaal voor het openbaar bestuur bij of krachtens de wet geschapen
bevoegdheid, waarbij het besluit gericht moet zijn op rechtsgevolg. Rechtsgevolg wil zeggen dat het
besluit leidt tot een wijziging in de rechten of plichten van de burger.
Mededelingen van feitelijke aard en een brief met informatie zijn geen besluiten in de zin van de
Awb, omdat het niet gericht is op een rechtsgevolg.
Beschikking:
Individuele besluit in een concreet geval of specifieke object (zaaksgerichte).
,Begunstigde beschikking:
Een beschikking waarbij iemand een recht of aanspraak krijgt.
Belastende beschikking:
Een beschikking waarbij iemand een verplichting opgelegd wordt.
Vrije beschikking:
Het bestuursorgaan heeft speelruimte om de beschikking te verlenen. Beleidsvrijheid om te beslissen
of te vergunning wordt verlenen of geweigerd.
Gebonden beschikking:
Het bestuursorgaan moet de beschikking verlenen als het aan de gestelde voorwaarden voldoet.
Besluit van algemene strekking:
Geldt voor een algemeen omschreven groep van personen.
Algemeen verbindende voorschriften (AVV)
Andere besluiten van algemene strekking
Beleidsregels (regels die gelden bij het gebruik van een bevoegdheid door een bestuursorgaan
(geen Avv’s)
Beschikkingen (een besluit in een individueel geval (burger of rechtspersoon).
Aanwijzingsbesluiten (Deze besluiten hebben betrekking op de werkingssfeer of het
toepassingsbereik van al bestaande Avv’s)
Beleidsregels zorgen ervoor dat de uitoefening van de bestuursbevoegdheden beter beheersbaar en
voorkomt dat een bestuursorgaan naar willekeur handelt. Zorgt er ook voor dat het bestuur optreden
beter voorspelbaar wordt. Beleidsregels zijn niet verplicht. Beleidsregels en avv zijn beide niet
vatbaar voor bezwaar of beroep. Art. 8:2 onder a Awb.
Afweging van belangen
Vaststelling feiten
Interpretatie van wettelijke voorschriften
Afwijken beleidsregels is toegestaan als aan twee cumulatieve eisen is voldaan:
a. Sprake zijn van bijzondere omstandigheden
b. Die omstandigheden leiden ertoe dat de nadelige of voordelige gevolgen van handelen in
overeenstemming met de beleidsregel onevenredig zouden zijn in verhouding tot de met de
beleidsregels te dienen doelen.
De Awb verstaat onder aanvraag een verzoek van een belanghebbende om een besluit te nemen.
Aanvragen die krachtens een uitdrukkelijk wettelijk voorschrift kunnen worden ingediend.
Aanvragen die in de praktijk nodig zijn om te kunnen komen tot een beschikking.
Aanvragen van derden-belanghebbende.
Bezwaar moet worden gemaakt bij het orgaan dat het besluit heeft genomen. Art. 1:5 lid 1 Awb
Administratief beroep art 1:5 lid 2 Awb
, Attributie:
Bij attributie van beschikkingsbevoegdheid kent de wet aan een bestuursorgaan de bevoegdheid toe
om over een bepaald onderwerp beschikkingen te geven.
Bij toekenning noemt de wet twee onderwerpen:
1. De naam van het bestuursorgaan dat de bevoegdheid mag uitoefenen
2. Omschrijving van de betreffende bevoegdheid
Delegatie art. 10:15 Awb:
Het overdragen door een bestuursorgaan van zijn bevoegdheid tot het nemen van besluiten aan een
ander, die deze onder eigen verantwoordelijkheid uitoefent. Delegatie aan ondergeschikten is niet
toegestaan. Art. 10:14 Awb.
Het overdragende orgaan heet de delegans.
Het orgaan dat de bevoegdheid krijgt wordt de delegataris genoemd.
Delegatie kan worden ingetrokken als het ondoelmatig is of de bevoegdheid wordt onjuist gebruikt.
Mandaat art. 10:1 Awb:
Het overdragen van de bevoegdheid om namens een bestuursorgaan besluiten te nemen. Het
bestuursorgaan blijft zelf verantwoordelijk. Is aan ondergeschikten toegestaan.
Mandaat is niet mogelijk bij:
Avv
Hoofdstuk 2
Een bestuursorgaan kan vertegenwoordiging of bijstand door een bepaald persoon tegen wie ernstige
bezwaren bestaan, weigeren. art. 2:1 lid 2 Awb
Gevallen waarbij een burger naar bestuursorgaan bericht stuurt langs een elektronische weg.
1. Als het bestuursorgaan niet kenbaar heeft gemaakt dat de elektronische weg voor de
desbetreffende berichtencategorie is geopend.
2. Als het bericht onvoldoende betrouwbaar of vertrouwelijk is bijvoorbeeld door een virus. Art.
2:15 lid 3 Awb.
3. Als aanvaarding van verschafte gegevens en bescheiden tot een onevenredige belasting voor
het bestuursorgaan zou leiden. Art 2:15 lid 2 Awb.
Art 2:2 lid 3 Awb
Art 2:3 lid 1 Awb
Hoofdstuk 3
