aardrijkskunde
Thema 1: kijken vanuit de ruimte
1. ontstaan en opbouw van het heelal
1.1. ontstaan van het heelal
wetenschappen:
- astronomie = sterrenkunde
- kosmografie ≠astrologie
- dierenriem of zodiak
- geen exacte wetenschap
1. Babyloniërs (uitvinders)
- willekeurige tekeningen
- geen relatie tussen sterren
2. klopt niet meer
- precessie
= tolvormige bewegingen van
de aarde -> duurt 23 000 jaar
de poolster staat in het verlengde van de aardas
De schijnbare magnitude van een hemellichaam is de helderheid waarmee
je het op aarde kunt waarnemen. Hoe groter de helderheid van een
hemellichaam, hoe kleiner de schijnbare magnitude
lichtjaar = de afstand die het licht aflegt in 1 jaar
- vlicht= 300.000 km/s
- 300.00 * 60 * 60 * 24 * 365,25
⩲ 10.000.000.000.000 km
10 lichtminuten:
- 300.000 * 60 * 10
= 180.000.000
1 astronomische eenheid = gemiddelde afstand tussen de aarde en de zon
- 1 A.E. = 150 miljoen km
De oerknal
= big bangtheorie
- ontwikkeld door Georges Lemaître
- kosmische achtergrondstraling
= warmtestraling die kort na de oerknal is uitgezonden
= 2,7 K = -270°C
, aardrijkskunde
1.2. het ontstaan van materie
- eerste kracht die ontstaat
= FZ
- kernkracht
- elektromagnetische kracht
- eerste atoom: H
- komen samen door FZ -> wolken
=> eerste ster
- nucleosynthese
- protonen en neutronen komen samen: ze vormen
elementen
- inflatie = toenemen van volume: uitdijing van het heelal
-> planck-tijdperk = tijdperk met 1 oernatuurkracht
- eine heelal
- 0 K of -273°C
100
- 10 jaar
- temperatuurverandering gebeurt steeds trager
1. Een enorm hoge temperatuur en druk leidden tot de oerknal
2. De protonen (de bouwstenen van de atomen) werden gevormd
3. De eerste atomen vormden zich en ze werden stofwolken van vooral
waterstof
4. Door de samentrekking van de stofwolken werden de eerste sterren
geboren
5. De eerste planeten werden gevormd
1.3. De structuur van het heelal
heelal (14 miljard lichtjaar)
- grote muur bv. Sloan
- supercluster bv. Lokale Supercluster
- groep bv. Lokale groep
- sterrenstelsel = galaxie bv. Melkweg
- planetenstelsel bv. Zonnestelsel
- planeet bv. aarde
1.4. De melkweg
= sterrenstelsel
= groepering van miljarden sterren
Thema 1: kijken vanuit de ruimte
1. ontstaan en opbouw van het heelal
1.1. ontstaan van het heelal
wetenschappen:
- astronomie = sterrenkunde
- kosmografie ≠astrologie
- dierenriem of zodiak
- geen exacte wetenschap
1. Babyloniërs (uitvinders)
- willekeurige tekeningen
- geen relatie tussen sterren
2. klopt niet meer
- precessie
= tolvormige bewegingen van
de aarde -> duurt 23 000 jaar
de poolster staat in het verlengde van de aardas
De schijnbare magnitude van een hemellichaam is de helderheid waarmee
je het op aarde kunt waarnemen. Hoe groter de helderheid van een
hemellichaam, hoe kleiner de schijnbare magnitude
lichtjaar = de afstand die het licht aflegt in 1 jaar
- vlicht= 300.000 km/s
- 300.00 * 60 * 60 * 24 * 365,25
⩲ 10.000.000.000.000 km
10 lichtminuten:
- 300.000 * 60 * 10
= 180.000.000
1 astronomische eenheid = gemiddelde afstand tussen de aarde en de zon
- 1 A.E. = 150 miljoen km
De oerknal
= big bangtheorie
- ontwikkeld door Georges Lemaître
- kosmische achtergrondstraling
= warmtestraling die kort na de oerknal is uitgezonden
= 2,7 K = -270°C
, aardrijkskunde
1.2. het ontstaan van materie
- eerste kracht die ontstaat
= FZ
- kernkracht
- elektromagnetische kracht
- eerste atoom: H
- komen samen door FZ -> wolken
=> eerste ster
- nucleosynthese
- protonen en neutronen komen samen: ze vormen
elementen
- inflatie = toenemen van volume: uitdijing van het heelal
-> planck-tijdperk = tijdperk met 1 oernatuurkracht
- eine heelal
- 0 K of -273°C
100
- 10 jaar
- temperatuurverandering gebeurt steeds trager
1. Een enorm hoge temperatuur en druk leidden tot de oerknal
2. De protonen (de bouwstenen van de atomen) werden gevormd
3. De eerste atomen vormden zich en ze werden stofwolken van vooral
waterstof
4. Door de samentrekking van de stofwolken werden de eerste sterren
geboren
5. De eerste planeten werden gevormd
1.3. De structuur van het heelal
heelal (14 miljard lichtjaar)
- grote muur bv. Sloan
- supercluster bv. Lokale Supercluster
- groep bv. Lokale groep
- sterrenstelsel = galaxie bv. Melkweg
- planetenstelsel bv. Zonnestelsel
- planeet bv. aarde
1.4. De melkweg
= sterrenstelsel
= groepering van miljarden sterren
