Samenvatting Hedendaagse Stromingen
,Hoofdstuk 2: Algemene situering
Spanningsvelden Uitleg
Object vs. subject Object Subject
Verschillende mensvisie - Mens als passief: ontvanger/consument met een - Mens als actief: zender/producent met een
afhankelijke en beïnvloedbare houding onafhankelijke houding
- “Wat doen media met mensen?” - “Wat doen mensen met media?”
- Gevestigde elites maken zich zorgen over de - Media ingezet als democratiseringsprojecten
impact van nieuwe media op bestaande (bv ontstaan openbare omroep voor ‘volksverheffing’)
machtsverhoudingen: sterke invloed op gebruikers
(bv verspreiding fake news via sociale media)
Maatschappijcentrisch vs. Maatschappijcentrisch Mediacentrisch
mediacentrisch - De organisatie van de samenleving in termen van - Media als oorzaak/motor/startpunt van maatsch.
Tegenstelling in maatschappijvisie: bestaande economische en politieke verandering: rol van media centraal bij
maatschappelijke verandering krachtsverhoudingen centraal maatschappelijke veranderingen/problemen
- Veranderingen in de sociale structuur v/e SL - Technologisch determinisme: nieuwe technologie
hebben nieuwe technologieën tot gevolg. Door heeft op een onafhankelijke manier allerlei
nieuwe technologieën op een bepaalde manier in veranderingen tot gevolg in de sociale structuur en
te zetten, leidt dit tot een andere diversiteit culturele diversiteit vd SL
(bv: verkiezingsoverwinning van Trump door stijgende (bv: verkiezingsoverwinning van Trump verklaard door de
ongelijkheid en daarmee gepaard gaande gevoelens van verspreiding van fake news via Facebook)
machteloosheid binnen de Amerikaanse SL) - Invloed van bepaalde beeldvorming door/in media
- Hoe bestaande krachtsverhoudingen een bepaalde op wijzigingen in politieke voorkeuren bij peilingen
beeldvorming tot gevolg hebben die er een of verkiezingen
weerspiegeling van vormt
Centrifugaal vs. centripetaal Centrifugaal (pijltjes naar buiten toe) Centripetaal (pijltjes naar binnen toe)
Tegenstelling in maatschappijvisie: - Media leiden tot sociale verandering, vrijheid, - Media leiden tot sociale verbondenheid, orde,
relatie tss media en individualisme, fragmentatie, diversiteit en cohesie, integratie, eenheidsdenken en een
maatschappelijke integratie
pluralisme zwijgspiraal
(bv: media dragen bij aan de vorming van diverse groepen en (bv: media verhinderen diverse groepen etc. door dominante
identiteiten, gebaseerd op etnische achtergrond, subcultuur, groepen en identiteiten als norm voorop te stellen)
overtuiging, sociale ervaring of sociaal handelen) - Media versterken het niveau van sociale controle en
- Media verzwakken het niveau van sociale controle conformiteit
en conformiteit
, - Optimistische visie: positieve analyse vd
staat vh medialandschap op vandaag
- Pessimistische visie: negatieve analyse vh
huidige medialandschap, maar ook een
duidelijk idee over hoe het beter kan
Objectivisme vs. Objectivisme Subjectivisme
subjectivisme - Activiteiten v/e individu zijn ondergeschikt aan de - Individu centraal: in staat om de structuren vd
Tegenstelling in maatschappijvisie: structurele eigenschappen v/e samenleving samenleving te herkennen en te begrijpen én te
verhouding tss structuur en - Mediafenomenen verklaren vanuit de beïnvloeden
individu (=structure vs agency)
institutionele, structurele kenmerken vd - Mediafenomenen verklaren vanuit de individuele
mediamarkt wensen en behoeften van mediagebruikers
- Nieuwe trends worden gecreëerd door media- of - Nieuwe trends worden gecreëerd door
reclamebedrijven consumenten zelf
- Advertentiemarkt bepaalt wat we op televisie te - De consumenten zelf gaan via de wet van vraag en
zien krijgen of in de krant te lezen krijgen aanbod bepalen wat we te zien of te lezen krijgen
Materialisme vs. Materialisme Culturalisme
culturalisme - Maatschappelijke krachtsverhoudingen kunnen - Maatschappelijke machtsverhoudingen kunnen
enkel wijzigen bij veranderingen in de structurele wijzigen dmv wijzigende sociale praktijken: rol van
eigenschappen vd samenleving: enkel verandering alternatieve symbolen, ideeën en identiteiten bij het
wanneer eigendomsverhoudingen in de veranderen van maatschappelijke
mediamarkt veranderen krachtsverhoudingen
- Onderbouw: institutionele structuur v/e SL - Bovenbouw: politieke, culturele en sociale aspecten
(economische systeem en
eigendomsverhoudingen)
,Hoofdstuk 2: Algemene situering
Spanningsvelden Uitleg
Object vs. subject Object Subject
Verschillende mensvisie - Mens als passief: ontvanger/consument met een - Mens als actief: zender/producent met een
afhankelijke en beïnvloedbare houding onafhankelijke houding
- “Wat doen media met mensen?” - “Wat doen mensen met media?”
- Gevestigde elites maken zich zorgen over de - Media ingezet als democratiseringsprojecten
impact van nieuwe media op bestaande (bv ontstaan openbare omroep voor ‘volksverheffing’)
machtsverhoudingen: sterke invloed op gebruikers
(bv verspreiding fake news via sociale media)
Maatschappijcentrisch vs. Maatschappijcentrisch Mediacentrisch
mediacentrisch - De organisatie van de samenleving in termen van - Media als oorzaak/motor/startpunt van maatsch.
Tegenstelling in maatschappijvisie: bestaande economische en politieke verandering: rol van media centraal bij
maatschappelijke verandering krachtsverhoudingen centraal maatschappelijke veranderingen/problemen
- Veranderingen in de sociale structuur v/e SL - Technologisch determinisme: nieuwe technologie
hebben nieuwe technologieën tot gevolg. Door heeft op een onafhankelijke manier allerlei
nieuwe technologieën op een bepaalde manier in veranderingen tot gevolg in de sociale structuur en
te zetten, leidt dit tot een andere diversiteit culturele diversiteit vd SL
(bv: verkiezingsoverwinning van Trump door stijgende (bv: verkiezingsoverwinning van Trump verklaard door de
ongelijkheid en daarmee gepaard gaande gevoelens van verspreiding van fake news via Facebook)
machteloosheid binnen de Amerikaanse SL) - Invloed van bepaalde beeldvorming door/in media
- Hoe bestaande krachtsverhoudingen een bepaalde op wijzigingen in politieke voorkeuren bij peilingen
beeldvorming tot gevolg hebben die er een of verkiezingen
weerspiegeling van vormt
Centrifugaal vs. centripetaal Centrifugaal (pijltjes naar buiten toe) Centripetaal (pijltjes naar binnen toe)
Tegenstelling in maatschappijvisie: - Media leiden tot sociale verandering, vrijheid, - Media leiden tot sociale verbondenheid, orde,
relatie tss media en individualisme, fragmentatie, diversiteit en cohesie, integratie, eenheidsdenken en een
maatschappelijke integratie
pluralisme zwijgspiraal
(bv: media dragen bij aan de vorming van diverse groepen en (bv: media verhinderen diverse groepen etc. door dominante
identiteiten, gebaseerd op etnische achtergrond, subcultuur, groepen en identiteiten als norm voorop te stellen)
overtuiging, sociale ervaring of sociaal handelen) - Media versterken het niveau van sociale controle en
- Media verzwakken het niveau van sociale controle conformiteit
en conformiteit
, - Optimistische visie: positieve analyse vd
staat vh medialandschap op vandaag
- Pessimistische visie: negatieve analyse vh
huidige medialandschap, maar ook een
duidelijk idee over hoe het beter kan
Objectivisme vs. Objectivisme Subjectivisme
subjectivisme - Activiteiten v/e individu zijn ondergeschikt aan de - Individu centraal: in staat om de structuren vd
Tegenstelling in maatschappijvisie: structurele eigenschappen v/e samenleving samenleving te herkennen en te begrijpen én te
verhouding tss structuur en - Mediafenomenen verklaren vanuit de beïnvloeden
individu (=structure vs agency)
institutionele, structurele kenmerken vd - Mediafenomenen verklaren vanuit de individuele
mediamarkt wensen en behoeften van mediagebruikers
- Nieuwe trends worden gecreëerd door media- of - Nieuwe trends worden gecreëerd door
reclamebedrijven consumenten zelf
- Advertentiemarkt bepaalt wat we op televisie te - De consumenten zelf gaan via de wet van vraag en
zien krijgen of in de krant te lezen krijgen aanbod bepalen wat we te zien of te lezen krijgen
Materialisme vs. Materialisme Culturalisme
culturalisme - Maatschappelijke krachtsverhoudingen kunnen - Maatschappelijke machtsverhoudingen kunnen
enkel wijzigen bij veranderingen in de structurele wijzigen dmv wijzigende sociale praktijken: rol van
eigenschappen vd samenleving: enkel verandering alternatieve symbolen, ideeën en identiteiten bij het
wanneer eigendomsverhoudingen in de veranderen van maatschappelijke
mediamarkt veranderen krachtsverhoudingen
- Onderbouw: institutionele structuur v/e SL - Bovenbouw: politieke, culturele en sociale aspecten
(economische systeem en
eigendomsverhoudingen)
