Portfoliobewijsmateriaal – Competentie 11c - Bewijs 2
“Hoe bewaak ik de grens van de cliënt?”
Niveau van Miller: DOES
15 juni 2024
Competentie 11: Ethisch verantwoord werken
Indicator 11c: Eigen grenzen van mogelijkheden bepalen
Samenvatting: In dit bewijs beschrijf ik hoe ik zorg draag voor de grenzen en autonomie van de cliënt, en hoe ik hierin gegroeid ben.
Al vanaf de start van de opleiding heb ik geleerd dat ik als counselor alleen stuur op het proces, en niet op inhoud. Zo zet ik me
ervoor in om de cliënt zo goed mogelijk te ondersteunen om zelf beslissingen te nemen en veranderingen door te voeren. Juist doordat ik
die autonomie van de cliënt respecteer, kan er bij de cliënt intrinsieke motivatie ontstaan om zijn problematiek aan te pakken. Met andere
woorden: de cliënt werkt voor zichzelf aan zijn problematiek (Visser, 2010), waarmee blijvende verandering gestimuleerd kan worden
(Miller & Rollnick, 2002). Om die autonomie te kunnen waarborgen, ben ik als counselor genoodzaakt om de grens van de cliënt goed te
bewaken. Hoe ik dit precies doe, en hoe ik hierin gegroeid ben gedurende de opleiding, leg ik in dit bewijs uit.
Om de autonomie van de cliënt te bevorderen, handel ik via “informed consent”, oftewel geïnformeerde toestemming (McLeod,
2013). Met die term kwam ik voor het eerst in aanraking toen ik als cliënt zelf hulp zocht om met vraagstukken rondom mijn gezondheid
en mijn loopbaan om te gaan. Door die ervaringen en gesprekken die ik met collega’s in het vakgebied heb gevoerd, ontdekte ik dat deze
term betekent dat ik de cliënt op duidelijke en toegankelijke wijze inlicht over wat het begeleidingstraject inhoudt, en wat de potentiële
voordelen en risico’s van de begeleiding van de counselor zijn. Dat geeft de cliënt de ruimte om in alle rust te besluiten of hij een traject
bij mij als hulpverlener wil starten. Daarom neem ik de tijd om mijn werkwijze toe te lichten, de rechten van de cliënt te benoemen, en om
onze beider verantwoordelijkheden te bespreken. Ook communiceer ik deze zaken via mijn website. Hoe ik dit precies aanpak is eerder
uitgebreid omschreven in bijvoorbeeld Bewijs 32: “Hoe uit ik mijn belangrijke waarden naar de cliënt” en Bewijs 74: “Andermans
verwachtingen rondom mijn verantwoordelijkheden”.
Het werken aan een open relatie waarin autonomie bevorderd wordt is een continu en wederkerig proces, waarbij ik continu in
wisselwerking sta met mijn cliënt. Tijdens de begeleiding die ik bied kan de visie van de cliënt op bepaalde zaken veranderen, of kunnen
bijwerkingen of risico’s naar boven komen waardoor mijn hulpverlening mogelijk in aangepaste vorm door moet gaan of zelfs onderbroken
moet worden. Om de autonomie van de cliënt veilig te stellen, zorg ik gedurende het gehele behandelproces voor eerlijke, open en
toegankelijke communicatie richting de cliënt. Dat doe ik onder meer door op de cliënt afgestemd taalgebruik toe te passen, een open
sfeer te creëren en door regelmatig controlevragen te stellen. Zo blijf ik erop alert of de cliënt in staat is om keuzes te maken ten aanzien
van de begeleiding die ik bied die in overeenstemming zijn met zijn eigen waarden.
Om te laten zien hoe ik als counselor gegroeid ben in het vergroten van de autonomie van de cliënt door het invoeren van
controlevragen, zou ik graag een voorbeeld willen benoemen van een cliënt die analfabeet was. In de regio Tiel, waar ik woon, is een op
de vijf mensen laaggeletterd (Huijts, 2020). Ook zijn er in Tiel sinds de jaren ’60 veel arbeidsmigranten gevestigd, die onder andere door
1
“Hoe bewaak ik de grens van de cliënt?”
Niveau van Miller: DOES
15 juni 2024
Competentie 11: Ethisch verantwoord werken
Indicator 11c: Eigen grenzen van mogelijkheden bepalen
Samenvatting: In dit bewijs beschrijf ik hoe ik zorg draag voor de grenzen en autonomie van de cliënt, en hoe ik hierin gegroeid ben.
Al vanaf de start van de opleiding heb ik geleerd dat ik als counselor alleen stuur op het proces, en niet op inhoud. Zo zet ik me
ervoor in om de cliënt zo goed mogelijk te ondersteunen om zelf beslissingen te nemen en veranderingen door te voeren. Juist doordat ik
die autonomie van de cliënt respecteer, kan er bij de cliënt intrinsieke motivatie ontstaan om zijn problematiek aan te pakken. Met andere
woorden: de cliënt werkt voor zichzelf aan zijn problematiek (Visser, 2010), waarmee blijvende verandering gestimuleerd kan worden
(Miller & Rollnick, 2002). Om die autonomie te kunnen waarborgen, ben ik als counselor genoodzaakt om de grens van de cliënt goed te
bewaken. Hoe ik dit precies doe, en hoe ik hierin gegroeid ben gedurende de opleiding, leg ik in dit bewijs uit.
Om de autonomie van de cliënt te bevorderen, handel ik via “informed consent”, oftewel geïnformeerde toestemming (McLeod,
2013). Met die term kwam ik voor het eerst in aanraking toen ik als cliënt zelf hulp zocht om met vraagstukken rondom mijn gezondheid
en mijn loopbaan om te gaan. Door die ervaringen en gesprekken die ik met collega’s in het vakgebied heb gevoerd, ontdekte ik dat deze
term betekent dat ik de cliënt op duidelijke en toegankelijke wijze inlicht over wat het begeleidingstraject inhoudt, en wat de potentiële
voordelen en risico’s van de begeleiding van de counselor zijn. Dat geeft de cliënt de ruimte om in alle rust te besluiten of hij een traject
bij mij als hulpverlener wil starten. Daarom neem ik de tijd om mijn werkwijze toe te lichten, de rechten van de cliënt te benoemen, en om
onze beider verantwoordelijkheden te bespreken. Ook communiceer ik deze zaken via mijn website. Hoe ik dit precies aanpak is eerder
uitgebreid omschreven in bijvoorbeeld Bewijs 32: “Hoe uit ik mijn belangrijke waarden naar de cliënt” en Bewijs 74: “Andermans
verwachtingen rondom mijn verantwoordelijkheden”.
Het werken aan een open relatie waarin autonomie bevorderd wordt is een continu en wederkerig proces, waarbij ik continu in
wisselwerking sta met mijn cliënt. Tijdens de begeleiding die ik bied kan de visie van de cliënt op bepaalde zaken veranderen, of kunnen
bijwerkingen of risico’s naar boven komen waardoor mijn hulpverlening mogelijk in aangepaste vorm door moet gaan of zelfs onderbroken
moet worden. Om de autonomie van de cliënt veilig te stellen, zorg ik gedurende het gehele behandelproces voor eerlijke, open en
toegankelijke communicatie richting de cliënt. Dat doe ik onder meer door op de cliënt afgestemd taalgebruik toe te passen, een open
sfeer te creëren en door regelmatig controlevragen te stellen. Zo blijf ik erop alert of de cliënt in staat is om keuzes te maken ten aanzien
van de begeleiding die ik bied die in overeenstemming zijn met zijn eigen waarden.
Om te laten zien hoe ik als counselor gegroeid ben in het vergroten van de autonomie van de cliënt door het invoeren van
controlevragen, zou ik graag een voorbeeld willen benoemen van een cliënt die analfabeet was. In de regio Tiel, waar ik woon, is een op
de vijf mensen laaggeletterd (Huijts, 2020). Ook zijn er in Tiel sinds de jaren ’60 veel arbeidsmigranten gevestigd, die onder andere door
1
