CROSSCULTURELE
PSYCHOLOGIE
DEEL 1: GEBIEDSOMSCHRIJVING +
METHODOLOGIE
LES 1: INLEIDING
WAT IS CULTUUR?
DEFINITIE
- Cultuur is een door de gemeenschap gedeeld systeem van waarden, normen, ideeën, attitudes,
gedragingen, communicatiemiddelen en de producten ervan die van generatie op generatie
worden overgeleverd
-
o Subjectieve cultuur = hoe voelen de mensen zich in die cultuur
o Sociale cultuur = sociale normen en omgang
o Materiaal cultuur = standbeelden, eten, …
- De menselijke natuur is wat elk mens heeft bij de geboorte
- Cultuur is specifiek voor groep en das aangeleerd
- PH is een mengeling van beide
KENMERKEN VAN EEN CULTUUR
1) Cultuur is GEDEELD
- Voor cultuur is er een groep(je) nodig : kan van heel klein zijn tot heel groot
- De mate waarin het gedeeld is varieert => individuele verschillen binnen eenzelfde cultuur , ook
de persoonlijkheid, levenservaring en de vele andere cultuurtjes waar je deel van bent
- Ook culturele verschillen qua streng zijn => tight cultures ( tradities zijn heel streng en moeten
nageleefd geworden) vs Loose cultures ( wel tradities mr is niet echt verplicht)
2) Cultuur is OVERGELEVERD
- Aangeleerd door socialisatie
o Primaire socialisatie = door directe familie
o Secundaire socialisatie = door school, werk, vrienden
o Tertiaire socialisatie = sociale media, samenleving, overheid
- Kan onbewust en bewust gebeuren
- Enculturatie = cultuuroverdracht in de tijd
, - Acculturatie = cultuuroverdracht in geografische en sociale ruimte ( bv: verhuizen nr ander
land)
3) Cultuur is DYNAMISCH
- Cultuur beïnvloed leden mr jij beïnvloed ook de cultuur , het veranderd altijd dus dynamisch
- Veranderingen zijn adaptief = cultuur is de aanpassing van de menselijke soort op ecologische,
socio-politieke en biologische factoren
WAT IS CROSSCULTURELE PSYCHOLOGIE?
DEFINITIE
- = is de wetenschappelijke studie van gelijkenissen en verschillen in het menselijk psychologisch
functioneren in verschillende culturele groepen, daarbij onderzoekend hoe ons denken, voelen
en doen beïnvloed wordt door een culturele context
GESCHIEDENIS
Antropologie heeft bijgedragen aan crossculturele psychologie ook basispersoonlijkheid en nationale
karakters
2 benaderingen:
1. Het absolutisme/ universalisme = algemene psychologie
- Zoeken nr menselijke psychologie
- Culturele verschillen worden gezien als ruis daarop
- Sensorische, motorische functies
- Functies vanaf jonge leeftijd bv: objectiepermanentie => kinderen weten niet dat het object er
nog is als dat verstopt is
- Zeer abstracte functies bv: taalontwikkeling ( universeel)
- KRITIEK: wat met vele betekenisvolle culturele variatie
2. Relativisme = cultuurpsychologie
- Er bestaat geen contextvrije psychologie je bent altijd in context geboren
- Menselijke psychologie kan slechts begrepen worden binnen de context van de cultuur waarin
het verschijnt
- Bv. numerisch redeneren door te tellen op je vingers
- KRITIEK: zijn we dan te verschillend om te kunnen interageren?
- Algemene morele standaarden en wetgevingen
- En ook over de culturen heen hebben we veel gemeen
Cross culturele psychologie is een mix tussen beide
WAAROM IS CROSSCULTURELE PSYCHOLOGIE BELANGRIJK?
BELANG CROSSCULTURELE PSYCHOLOGIE
- Veel psychologisch onderzoek is WEIRD
o W= western
o E = educated
o I = Industrialized
o R= rich
o D = democratie
- Besef van eigen culturele bril want is eigenlijk vrij onzichtbaar voor jezelf
- Etnocentrisme tegengaan
o = standplaatsgebonden beoordelen van culturen eigen cultuur, of een andere van te
voren bepaalde cultuur, wordt gebruikt om andere culturen in een sociaal-cultureel
opzicht te meten
, o De houding waarbij de eigen omgeving, het eigen volk of de eigen cultuur bewust of
onbewust als maatstaf gebruikt wordt om de rest van de wereld te beoordelen of
vooroordelen.
LES 2: THEORETISCH KADER + KWALITATIEVE ONDERZOEKSMETHODEN
SAMENSTELLING VAN DE STEEKPROEF
A. Welke culturen ga je bestuderen
B. Welke deelnemers ga je bestuderen in die culturen
VOLLEDIG ASELECT?
- Random, willekeurig en toevallig
- Het bekijken van verspreiding kenmerken over culturen/personen zonder een duidelijk
verwachtingspatroon
- Vb
o Steekproef : relatietevredenheid
o Culturen => willekeurig 20 landen selecteren
o Deelnemers => willekeurig voor elke cultuur 500 koppel selecteren
GESTRAFICEERD ASELECT?
- Culturen/personen opdelen in subpopulaties met een vooraf bedachte systematiek obv
theoretische veronderstellingen
- Binnen die populaties kan je aselect trekken Vb steekproef : relatietevredenheid
- Vb.
o Culturen => vergelijken van cultuur met persoonlijke partnerkeuze VS cultuur met
gearrangeerde huwelijken
o Deelnemers => per cultuur 10 koppels in strata pas getrouwd en dan zo per 10 jaar dus
10 koppels in strata 10 jaar ,…
CONVENIECE SAMPLING?
- Culturen en personen die je gemakkelijk kan bereiken of die zelf interesse hebben in het thema
- Vb.
o Steekproef : relatietevredenheid
o Culturen => vergelijken van 8 landen waar ik collega’s vond die interesse hebben om
mee te doen
o Deelnemers => ouders van een bepaalde school, koppels die reageren op een
advertentie, student via course credits
De keuze kan verschillend zijn voor de selectie culturen en selectie deelnemers
Wees je bewust van elke keuze en welke invloed die kan hebben op je resultaten en conclusies
- Alles is heel generaliseerbaarheid
Vergelijkbaarheid => deelnemersgroep moet gelijkaardig zijn in de verschillende culturen
Voorbeeld:
Cultuur A Cultuur B
, Nadenken over de dood X = 3.21 X = 5.09
Bereik [1,5] Bereik [2,7]
Impulsief gedrag X = 6.22 X = 2.83
Bereik [3,7] Bereik [1,4]
Leeftijd X = 36.71 X = 52.19
Bereik [18.55] Bereik [37,69]
ONDERSCHEID KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE METHODEN EN WRM NODIG
KWALITATIEF ONDERZOEK
- Perspectief van de onderzochte
- Rijke data zonder vaste structuur of vooraf bepaalde selectie
- Meestal in natuurlijke setting : omgeving in rekening brengen
KWANTITATIEF ONDERZOEK
- Kwantificeren : cijfers vatten
- Binnen vooraf bepaalde antwoordmogelijkheden
- Meestal in meer gecontroleerde settings
KADER MET VERSCHILLEN:
Kwalitatief Kwantitatief
Open, verkennend Gesloten: wat je gaat meten ligt vast
Hoe, wat, waarom? Hoeveel verschil, samenhang?
Kleinere steekproef (tijdsintensief) Grotere steekproef
Analytische interpretatie van Statistische test van gelijkenis/verschil
gelijkenis/verschil
= de empirische cyclus
Crosscultureel onderzoek naar geluk en welzijn:
- Sinds jaren 1960 : happiness polls
- Belangrijk
o Wat betekent geluk en welzijn in verschillende landen?
o Gebruiken ze de antwoordopties op dezelfde manier?
o Zijn de predictoren van geluk die je bevraagd ook relevant voor elk land miss andere
factoren in ander land?
2 BENADERINGEN VAN CULTUURVERGELIJKING:
1. ETIC benadering
PSYCHOLOGIE
DEEL 1: GEBIEDSOMSCHRIJVING +
METHODOLOGIE
LES 1: INLEIDING
WAT IS CULTUUR?
DEFINITIE
- Cultuur is een door de gemeenschap gedeeld systeem van waarden, normen, ideeën, attitudes,
gedragingen, communicatiemiddelen en de producten ervan die van generatie op generatie
worden overgeleverd
-
o Subjectieve cultuur = hoe voelen de mensen zich in die cultuur
o Sociale cultuur = sociale normen en omgang
o Materiaal cultuur = standbeelden, eten, …
- De menselijke natuur is wat elk mens heeft bij de geboorte
- Cultuur is specifiek voor groep en das aangeleerd
- PH is een mengeling van beide
KENMERKEN VAN EEN CULTUUR
1) Cultuur is GEDEELD
- Voor cultuur is er een groep(je) nodig : kan van heel klein zijn tot heel groot
- De mate waarin het gedeeld is varieert => individuele verschillen binnen eenzelfde cultuur , ook
de persoonlijkheid, levenservaring en de vele andere cultuurtjes waar je deel van bent
- Ook culturele verschillen qua streng zijn => tight cultures ( tradities zijn heel streng en moeten
nageleefd geworden) vs Loose cultures ( wel tradities mr is niet echt verplicht)
2) Cultuur is OVERGELEVERD
- Aangeleerd door socialisatie
o Primaire socialisatie = door directe familie
o Secundaire socialisatie = door school, werk, vrienden
o Tertiaire socialisatie = sociale media, samenleving, overheid
- Kan onbewust en bewust gebeuren
- Enculturatie = cultuuroverdracht in de tijd
, - Acculturatie = cultuuroverdracht in geografische en sociale ruimte ( bv: verhuizen nr ander
land)
3) Cultuur is DYNAMISCH
- Cultuur beïnvloed leden mr jij beïnvloed ook de cultuur , het veranderd altijd dus dynamisch
- Veranderingen zijn adaptief = cultuur is de aanpassing van de menselijke soort op ecologische,
socio-politieke en biologische factoren
WAT IS CROSSCULTURELE PSYCHOLOGIE?
DEFINITIE
- = is de wetenschappelijke studie van gelijkenissen en verschillen in het menselijk psychologisch
functioneren in verschillende culturele groepen, daarbij onderzoekend hoe ons denken, voelen
en doen beïnvloed wordt door een culturele context
GESCHIEDENIS
Antropologie heeft bijgedragen aan crossculturele psychologie ook basispersoonlijkheid en nationale
karakters
2 benaderingen:
1. Het absolutisme/ universalisme = algemene psychologie
- Zoeken nr menselijke psychologie
- Culturele verschillen worden gezien als ruis daarop
- Sensorische, motorische functies
- Functies vanaf jonge leeftijd bv: objectiepermanentie => kinderen weten niet dat het object er
nog is als dat verstopt is
- Zeer abstracte functies bv: taalontwikkeling ( universeel)
- KRITIEK: wat met vele betekenisvolle culturele variatie
2. Relativisme = cultuurpsychologie
- Er bestaat geen contextvrije psychologie je bent altijd in context geboren
- Menselijke psychologie kan slechts begrepen worden binnen de context van de cultuur waarin
het verschijnt
- Bv. numerisch redeneren door te tellen op je vingers
- KRITIEK: zijn we dan te verschillend om te kunnen interageren?
- Algemene morele standaarden en wetgevingen
- En ook over de culturen heen hebben we veel gemeen
Cross culturele psychologie is een mix tussen beide
WAAROM IS CROSSCULTURELE PSYCHOLOGIE BELANGRIJK?
BELANG CROSSCULTURELE PSYCHOLOGIE
- Veel psychologisch onderzoek is WEIRD
o W= western
o E = educated
o I = Industrialized
o R= rich
o D = democratie
- Besef van eigen culturele bril want is eigenlijk vrij onzichtbaar voor jezelf
- Etnocentrisme tegengaan
o = standplaatsgebonden beoordelen van culturen eigen cultuur, of een andere van te
voren bepaalde cultuur, wordt gebruikt om andere culturen in een sociaal-cultureel
opzicht te meten
, o De houding waarbij de eigen omgeving, het eigen volk of de eigen cultuur bewust of
onbewust als maatstaf gebruikt wordt om de rest van de wereld te beoordelen of
vooroordelen.
LES 2: THEORETISCH KADER + KWALITATIEVE ONDERZOEKSMETHODEN
SAMENSTELLING VAN DE STEEKPROEF
A. Welke culturen ga je bestuderen
B. Welke deelnemers ga je bestuderen in die culturen
VOLLEDIG ASELECT?
- Random, willekeurig en toevallig
- Het bekijken van verspreiding kenmerken over culturen/personen zonder een duidelijk
verwachtingspatroon
- Vb
o Steekproef : relatietevredenheid
o Culturen => willekeurig 20 landen selecteren
o Deelnemers => willekeurig voor elke cultuur 500 koppel selecteren
GESTRAFICEERD ASELECT?
- Culturen/personen opdelen in subpopulaties met een vooraf bedachte systematiek obv
theoretische veronderstellingen
- Binnen die populaties kan je aselect trekken Vb steekproef : relatietevredenheid
- Vb.
o Culturen => vergelijken van cultuur met persoonlijke partnerkeuze VS cultuur met
gearrangeerde huwelijken
o Deelnemers => per cultuur 10 koppels in strata pas getrouwd en dan zo per 10 jaar dus
10 koppels in strata 10 jaar ,…
CONVENIECE SAMPLING?
- Culturen en personen die je gemakkelijk kan bereiken of die zelf interesse hebben in het thema
- Vb.
o Steekproef : relatietevredenheid
o Culturen => vergelijken van 8 landen waar ik collega’s vond die interesse hebben om
mee te doen
o Deelnemers => ouders van een bepaalde school, koppels die reageren op een
advertentie, student via course credits
De keuze kan verschillend zijn voor de selectie culturen en selectie deelnemers
Wees je bewust van elke keuze en welke invloed die kan hebben op je resultaten en conclusies
- Alles is heel generaliseerbaarheid
Vergelijkbaarheid => deelnemersgroep moet gelijkaardig zijn in de verschillende culturen
Voorbeeld:
Cultuur A Cultuur B
, Nadenken over de dood X = 3.21 X = 5.09
Bereik [1,5] Bereik [2,7]
Impulsief gedrag X = 6.22 X = 2.83
Bereik [3,7] Bereik [1,4]
Leeftijd X = 36.71 X = 52.19
Bereik [18.55] Bereik [37,69]
ONDERSCHEID KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE METHODEN EN WRM NODIG
KWALITATIEF ONDERZOEK
- Perspectief van de onderzochte
- Rijke data zonder vaste structuur of vooraf bepaalde selectie
- Meestal in natuurlijke setting : omgeving in rekening brengen
KWANTITATIEF ONDERZOEK
- Kwantificeren : cijfers vatten
- Binnen vooraf bepaalde antwoordmogelijkheden
- Meestal in meer gecontroleerde settings
KADER MET VERSCHILLEN:
Kwalitatief Kwantitatief
Open, verkennend Gesloten: wat je gaat meten ligt vast
Hoe, wat, waarom? Hoeveel verschil, samenhang?
Kleinere steekproef (tijdsintensief) Grotere steekproef
Analytische interpretatie van Statistische test van gelijkenis/verschil
gelijkenis/verschil
= de empirische cyclus
Crosscultureel onderzoek naar geluk en welzijn:
- Sinds jaren 1960 : happiness polls
- Belangrijk
o Wat betekent geluk en welzijn in verschillende landen?
o Gebruiken ze de antwoordopties op dezelfde manier?
o Zijn de predictoren van geluk die je bevraagd ook relevant voor elk land miss andere
factoren in ander land?
2 BENADERINGEN VAN CULTUURVERGELIJKING:
1. ETIC benadering
