Samenvatting deel Epidemiologie - bewegen en gezondheid (revalidatiewetenschappen en kinesitherapie)

Epidemiologie
1. Inleiding
Definitie

* EPI = over, tussen
* DEMOS = volk, mensen
* LOGOS = leer

* geneeskunde = individuen <-> epidemiologie = populaties
* beschrijven -> epidemiologie = methode om het voorkomen (frequentie) van een bepaalde karakteristiek in de
populatie te bestuderen

* verklaren -> epidemiologie = methode om de frequentie in de populatie te bestuderen alsook de factoren die
verschillen in frequentie kunnen beïnvloeden / verklaren

* factoren:
-> persoonlijke karakteristieken
-> omgevingskarakteristieken
-> combinatie persoon-omgevingskarakteristieken (= interactie)

* verklaren:
-> causale associaties vs Niet-causale associaties
-> directe verbanden vs indirecte verbanden

Definities ( voorbeelden)

* “epidemiologie is de medische wetenschap die de frequentie van ziekte bestudeert” (MacMahon)
* “studie vd verdeling ve gezondheids- of ziektekenmerk id bevolking en vd factoren die met deze verdeling verband
houden” (Lilienfield)
* “De leer van het ontstaan en het verloop van ziekten”
* “De leer vd frequentie van het optreden van ziekten en van factoren die de frequentie verklaren”
* “medische discipline die de invloed van levensstijl, gezondheidstoestand en andere persoonlijke of sociale factoren
op de verspreiding van een ziekte bestudeert”



Kenmerken die epidemiologen interesseren

* persoonlijke factoren
-> demografische
-> biologische
-> socio-economische
-> levensstijl
-> genetische

* omgevingsfactoren:
-> kenmerken uit onmiddellijke omgeving
-> populatiekenmerken

* bronnen van informatie;
-> interview (direct, indirect)
-> vragenlijsten
-> medische dossiers
-> direct onderzoek
-> administratieve data

* interactie: effect van de 2 factoren samen is groter dan de som van elk apart

, Doel

* vragen beantwoorden rond
-> etiologie
-> diagnose
-> prognose
-> therapie (‘interventie’)

* door middel van vergelijken
* observationele epidemiologie = opleidingsniveau ~ obesitas
* experimentele epidemiologie = lichaamsbeweging ~ hypertensie


Belangrijkste specifieke doodsoorzaken in België

* longtuberculose
* ouderdom
* stuipen
* waterzucht
* beroerten
* tyfus
* longontsteking
* bronchitis
* darmontsteking, diarree
* klinkhoest


* evolutie ~ epidemiologische transitie

* risk transition: de traditionele risico’s (ondervoeding, water, hygiëne..) w vervangen dr moderne risico’s (overgewicht,
obesitas, verkeersveiligheid, luchtvervuiling…)
-> impact van leefstijlfactoren is te groot

Belangrijke begrippen

* endemie = frequentie is zo groot dat het zichzelf in stand houdt
* epidemie = 1 piek in de tijd
* pandemie = epidemie op grote schaal
* morbiditeit = frequentie van een ziekte = ziektelast
* mortaliteit = sterftecijfer
* letaliteit = hoe dodelijk een ziekte is


Voorbeeld: Fluor en Cariës (1939)

* USA, eind ’30: verkleuring tandglazuur dr hoge concentraties fluor in drinkwater
* eerder: verkleurd tandglazuur -> minder cariërs
* grootschalig onderzoek bij kinderen in steden met vss fluorconcentraties
> (observationeel epidemiologisch onderzoek)
* grootschalig experiment in 2 steden: Kingston en Newburgh

-> zelfde fluorconcentraties en verdeling DMF index (= aangetaste, ontbrekende en gevulde tanden)
-> interventie in Newburgh: extra fluor toegevoegd aan drinkwater
> (experimenteel epidemiologisch onderzoek)

-> resultaat: in alle leeftijdsgroepen zijn de vss met eenzelfde proportie gedaald

-> referendum fluortoevoeging -> stopzetting



Zie dia’s voor foto’s grafieken !!!