Psychologische stromingen jaar 1
HBO Social work voltijd (Hogeschol Windesheim in Zwolle)
Lilian de Lange
Tentamen gehaald met een 8,7
,Psychologische stromingen
Per stroming:
1. Waar ligt de focus?
2. Hoe wordt de cliënt gezien?
3. Hoe wordt de vraag/het probleem aangepakt? Denk aan methodiek…
4. Welke therapieën/vormen worden toegepast?
5. Wat is het doel van de therapie?
6. Wat zijn de kritiekpunten van de verschillende stromingen?
7. Welke belangrijke begrippen komen voor bij de verschillende stromingen?
Psychodynamische benadering (PDB) pagina 3
Cognitieve gedragstherapeutische benadering (CoGB) pagina 7
Experientiele en clientgerichte benadering pagina 11
Systeemgerichte benadering (SGB) pagina 13
Oplossingsgerichte benaderingen (OGB) en positieve psychologie pagina 18
Gemaakte voorbereidende opdrachten pagina 21
, Psychodynamische benadering/therapie
1. Waar ligt de focus?
De focus ligt op het opsporen en verwerken van onbewuste of onhanteerbare gevoelens uit het
verleden (verdrongen boosheid of verdriet). Je krijgt zicht op je gevoelens, je leert er beter mee
omgaan en je leert het verschil tussen jezelf en de ander beter te zien en te hanteren.
Vormen van psychodynamische therapie:
Psychodynamische therapie: probeert onbewuste en moeilijk te hanteren wensen,
gevoelens, motieven en gedachten bewust te maken en de cliënt te leren hanteren
PDB (psychodynamische benadering): gaat er vanuit dat problemen komen door de
kindertijd. Vroegere gebeurtenissen zijn niet goed opgevangen en verwerk. Hierdoor krijgen
mensen op latere leeftijd depressies, verlatingsangst, woedeaanvallen en eetproblemen
Overdracht: iets overdragen van vroeger op de situatie waarin we nu leven (bij personen die
er niks mee te maken hebben)
Overeenkomsten van de vormen: ze gaan er vanuit dat patiënten/cliënten vaak niet weten
waarom ze iets doen, dat onbewuste gevoelens en wensen een rol spelen. Cliënten stoppen
gevoelens weg of raken juist overspoeld zonder te begrijpen waar het vandaan komt
2. Hoe wordt de cliënt gezien?
het onderbewuste wordt naar boven gehaald en beter beheerst?
3. Hoe wordt de vraag/het probleem aangepakt? Denk aan methodiek…
Vrije associatie/klassieke psychoanalyse/openleggende therapie (4/5x per week): patiënt ligt
in ontspannen houding op divan (lage rustbank) en in een veilige sfeer alles vertelt wat in
hem opkomt (elke gedachte heeft een betekenis).
Deze methode duurt heel lang en de houding van de therapeut is afstandelijk en neutraal
(abstinentie). Therapeut moet met ‘u’ aangesproken worden, mag zich niet laten kennen en
mag geen oogcontact maken. Afweermechanismen hierbij: verplaatsing of overdracht
4 modellen:
- Driftmodel: kijkt naar verdrongen problemen uit de kindertijd dat zorgt voor seksuele en
agressieve driften van nu (theorie S. Freud). De driften zijn aangeboren, genaamd ‘es/id’
Seksuele drift/levensdrift -> alles wat te maken geeft met genieten
Agressieve drift/destructieve drift/doodsdrift
Blokkade van driften zorgt voor frustratie, ziek of gestoord raken ‘es’. Baby’s leren behoeften
uitstellen en dat ze weten dat het later wel bevredigd wordt, ze leren emoties aankunnen
Hoe beter je ‘ik/ego’ ontwikkeld is, hoe beter je met frustraties om kan gaan ‘es/id’ en met je
eisen ‘superego/uber-ich’
‘Superego/Uber-Ich’: eisen die je stelt door je ideaalbeeld die je vaak van je ouders hebt
gekregen. Streng superego zorgt voor last voor jezelf en gebrekkig superego zorgt voor last in
je omgeving. ‘Superego’ zit verstopt in fobie, dwang en depressie
- Objectrelatiemodel: kijkt naar hoe eerste relaties in de vroege kindertijd en hoe deze een
deel van onszelf zijn geworden/ons vormen later. De eerste relaties zijn belangrijk in ons
HBO Social work voltijd (Hogeschol Windesheim in Zwolle)
Lilian de Lange
Tentamen gehaald met een 8,7
,Psychologische stromingen
Per stroming:
1. Waar ligt de focus?
2. Hoe wordt de cliënt gezien?
3. Hoe wordt de vraag/het probleem aangepakt? Denk aan methodiek…
4. Welke therapieën/vormen worden toegepast?
5. Wat is het doel van de therapie?
6. Wat zijn de kritiekpunten van de verschillende stromingen?
7. Welke belangrijke begrippen komen voor bij de verschillende stromingen?
Psychodynamische benadering (PDB) pagina 3
Cognitieve gedragstherapeutische benadering (CoGB) pagina 7
Experientiele en clientgerichte benadering pagina 11
Systeemgerichte benadering (SGB) pagina 13
Oplossingsgerichte benaderingen (OGB) en positieve psychologie pagina 18
Gemaakte voorbereidende opdrachten pagina 21
, Psychodynamische benadering/therapie
1. Waar ligt de focus?
De focus ligt op het opsporen en verwerken van onbewuste of onhanteerbare gevoelens uit het
verleden (verdrongen boosheid of verdriet). Je krijgt zicht op je gevoelens, je leert er beter mee
omgaan en je leert het verschil tussen jezelf en de ander beter te zien en te hanteren.
Vormen van psychodynamische therapie:
Psychodynamische therapie: probeert onbewuste en moeilijk te hanteren wensen,
gevoelens, motieven en gedachten bewust te maken en de cliënt te leren hanteren
PDB (psychodynamische benadering): gaat er vanuit dat problemen komen door de
kindertijd. Vroegere gebeurtenissen zijn niet goed opgevangen en verwerk. Hierdoor krijgen
mensen op latere leeftijd depressies, verlatingsangst, woedeaanvallen en eetproblemen
Overdracht: iets overdragen van vroeger op de situatie waarin we nu leven (bij personen die
er niks mee te maken hebben)
Overeenkomsten van de vormen: ze gaan er vanuit dat patiënten/cliënten vaak niet weten
waarom ze iets doen, dat onbewuste gevoelens en wensen een rol spelen. Cliënten stoppen
gevoelens weg of raken juist overspoeld zonder te begrijpen waar het vandaan komt
2. Hoe wordt de cliënt gezien?
het onderbewuste wordt naar boven gehaald en beter beheerst?
3. Hoe wordt de vraag/het probleem aangepakt? Denk aan methodiek…
Vrije associatie/klassieke psychoanalyse/openleggende therapie (4/5x per week): patiënt ligt
in ontspannen houding op divan (lage rustbank) en in een veilige sfeer alles vertelt wat in
hem opkomt (elke gedachte heeft een betekenis).
Deze methode duurt heel lang en de houding van de therapeut is afstandelijk en neutraal
(abstinentie). Therapeut moet met ‘u’ aangesproken worden, mag zich niet laten kennen en
mag geen oogcontact maken. Afweermechanismen hierbij: verplaatsing of overdracht
4 modellen:
- Driftmodel: kijkt naar verdrongen problemen uit de kindertijd dat zorgt voor seksuele en
agressieve driften van nu (theorie S. Freud). De driften zijn aangeboren, genaamd ‘es/id’
Seksuele drift/levensdrift -> alles wat te maken geeft met genieten
Agressieve drift/destructieve drift/doodsdrift
Blokkade van driften zorgt voor frustratie, ziek of gestoord raken ‘es’. Baby’s leren behoeften
uitstellen en dat ze weten dat het later wel bevredigd wordt, ze leren emoties aankunnen
Hoe beter je ‘ik/ego’ ontwikkeld is, hoe beter je met frustraties om kan gaan ‘es/id’ en met je
eisen ‘superego/uber-ich’
‘Superego/Uber-Ich’: eisen die je stelt door je ideaalbeeld die je vaak van je ouders hebt
gekregen. Streng superego zorgt voor last voor jezelf en gebrekkig superego zorgt voor last in
je omgeving. ‘Superego’ zit verstopt in fobie, dwang en depressie
- Objectrelatiemodel: kijkt naar hoe eerste relaties in de vroege kindertijd en hoe deze een
deel van onszelf zijn geworden/ons vormen later. De eerste relaties zijn belangrijk in ons
