Verbintenissen en Contractenrecht Vastgoed 2024 – 2025
Verbintenissen en Contractenrecht
Hoofdstuk 1: De verbintenis begrip, kenmerken en soorten
1. Algemene inleiding
• Verbintenissen en contracten = BASIS van veel rechtstakken + dagelijks leven
• Vb. Huurcontract, huwelijk, arbeidscontract, lening met de bank afsluiten,
woning kopen,verbouwing doen/aanneming, bewaargeving, vennootschap… ➔
zijn allemaal overeenkomsten
o Huwelijk! è Belangrijkste overeenkomst
• RelaKe met de klant!
o De grootste vijand is uw eigen klant
§ Je hebt een contractuele relaKe met de klant
§ Uw verbintenis naar uw klant geldt ook omgekeerd, een klant gaat
ook een verbintenis moeten doen naar u toe. Dus let hierbij op
• Verschil Contractuele en Extra-contractuele aansprakelijkheid
• Regels: contract sluiten + misloopt!
2. Situering en vindplaats van het verbintenissenrecht
• Onderscheid publiekrecht ßà privaatrecht
o Publiekrecht: zegt hoe de organen functioneren
§ Organen: regering, ministers, parlement, senaat, gemeenschappen en
gewesten à hoe deze werken
§ Relatie met overheid en onderdanen (= wij)
o Privaatrecht: de relatie betreft tussen particulieren/personen
• Privaatrecht à verbintenissenrecht
Verbintenissen en contractenrecht valt onder het privaatrecht
o Staat komt hier totaal niet tussen
• Verbintenis = juridische plicht tussen 2 of meer personen
o Niet alleen 2 natuurlijke personen maar ook een rechtspersoon
o Rechtspersoon: vb. ik ten aanzien van een vennootschap, twee
vennootschappen onderling
• Verbintenissenrecht = “moeder van het privaatrecht”
o Op het Privaatrecht zijn er veel andere rechtstakken op geënt
• Burgerlijk Wetboek
o WetsarKkels moet je niet vanbuiten kennen
• Algemene regels + specifieke regels
o Bv. Huur van een woning: combo gemeen huurrecht + woninghuurwet
• Wetboek
Elias Laurent 1
,Verbintenissen en Contractenrecht Vastgoed 2024 – 2025
3. Begripsomschrijving en karakteristieke eigenschappen
3.1. Begrip
• Verbintenis à verbinden, verbinding, band
• = creëert een verbinding/rechtsband tussen personen
• Personen à natuurlijke + rechtspersonen
• Gevolg à rechtsgevolgen volgen uit een verbintenis
o Vb. verbintenis als een relaKe à geen rechtsgevolgen aan verbonden
o Zwangerschap, huwelijk à wel rechtsgevolgen aan verbonden
• Rechtsgevolgen à afdwingbaar!
o Als je verbintenissen niet nakomt gaan we naar de rechtbank
o Je kan niks afdwingen dat geen rechtsgevolgen heec
o Het rechtsgevolg ga je afdwingen
Vb. Een koppel hee> een kind (gewild of ongewild). De rechtsgevolgen = ouderlijkgezag
(opvoeding) of het kind zien. Als de vader er niet naar kijkt (alles voor de moeder) à
AlimentaEe/ onderhoudsgeld betalen Vader wil niet betalen à Rechtbank è Vrouw gaat
rechtsgevolgen gaan afdwingen.
Basis van het verbintenisrecht à dat je met elkaar een verbinding hebt met als gevolg dat
er rechtsgevolgen aan gekoppeld zijn en de rechtsgevolgen afdwingbaar zijn
Rechtsfeiten à Als je feit stelt maar niet met de bedoeling om rechtsgevolgen te creëren
Rechtshandelingen à hetgeen dat we aangaan
3.2. Verbintenis
• Creëert een rechtsband tussen personen
o Vennootschap en parKculier, omgekeerd, 2 vennootschappen met elkaar, 2
parKculieren met elkaar
• Ontstaat krachtens de wet
o Alles ontstaat uit de wet, we leven in een rechtsstaat
• In geld waardeerbare aanspraken tot voorwerp
o Ook al is nedobetaling van geld/prijs, alles is te waarderen in geld
o Vb. verbintenis: ik moet voor u iets doen en als jij dat niet doet moet je een
schadevergoeding betalen aan mij
• Is afdwingbaar (voor de rechtbank)
Vb. Verbintenis bij huwelijk à trouw zijn
Rechtsband tussen personen
• Personen = natuurlijke + rechtspersonen
• Minimaal 2 personen/parKjen
• Mix is mogelijk
o Natuurlijke persoon met rechtspersoon en omgekeerd…
• Gevolg à vorderingsrecht
o Het gevolg van een verbintenis, is dat je een vorderingsrecht hebt
§ Vorderingsrecht ➔ afdwingbaar!!
§ Vb. Wij gaan een verbintenis aan t.o.v. elkaar en als je verbintenis niet
nakomt kan ik deze afdwingen à vorderingsrecht heb je ten aanzien
Elias Laurent 2
,Verbintenissen en Contractenrecht Vastgoed 2024 – 2025
van de andere persoon
§ Schuldvordering à Vb. Proximus abonnement
§ Kunnen dat vorderen van u à kunnen afdwingen door naar de
rechtbank te gaan
Vorderingsrecht/ schuldvordering
Schuldeiser (SE) Schuldenaar (SA)
Verbintenis – schuld – VerplichKng
Vorderingsrecht VS Zakelijke rechten
Vorderingsrecht Zakelijk recht
• Band tussen personen • Recht op een zaak
• RelaKeve werking • Absolute werking
o Geen volgrecht o Volgrecht op goed
• Contractuele vrijheid • LimitaKef aantal in wet opgesomd
• = persoonlijke rechten
• Zakelijke rechten/ goederen recht: recht dat jij hebt op een bepaalde zaak
o Vb. recht van opstal, eigendomsrecht, vruchtgebruik, erfpacht, EFD
• Vorderingsrecht: wat wij ten aanzien van elkaar hebben
o Ik ten aanzien van u als persoon, jij ten aanzien van mij als
schuldeiser/schuldenaar
• RelaKeve VS absolute werking
o = zakelijk recht dat jij op je OR hebt, op het OR blijc = volgrecht
• Grote verschil
o Vorderingsrechten/ persoonlijke rechten
§ Hierbij heb je de volledige contractuele vrijheid om in je overeenkomst
te plaatsen wat je wilt in beginsel
o Als je een contract sluit dat niet specifiek door de wet is bepaald dan heb je
alle vrijheid om te doen wat je wil
o Bij zakelijke rechten somt de wet limitaKef op welke zakelijke rechten er zijn
§ Je kan er geen rechten meer bij creëren, deze zijn beperkt
Vorderingsrecht Zakelijk recht
• Huurder • Vruchtgebruiker
• Eigenaar verkoopt goed • Eigenaar verkoopt goed
• Geen recht op goed zelf • Recht om de wagen te gebruiken
• Vorderingsrecht tegen verhuurder • = recht op een goed
• = recht op een persoon
Elias Laurent 3
, Verbintenissen en Contractenrecht Vastgoed 2024 – 2025
Huurder ßà vruchtgebruiker
• Vb. eigenaar verkoopt de woning
o De huurder kan niet claimen à vordering of persoonlijk recht rust niet op het
goed maar is tussen de overeenkomst met de verhuurder
§ Hij heec geen recht op het pand te claimen, hij heec enkel een
huurrecht
o Bij vruchtgebruiker à zakelijk recht: zijn recht heec betrekking op het pand
zelf
§ Recht op het goed
Verbintenis ontstaat uit de wet
Wet bepaalt of er een verbintenis ontstaat
• Verbintenis uit rechtshandelingen
• Vb. koop- of huurovereenkomst, lening
o Meerzijdige/ wederkerige (koop-huur)
§ Ik doe iets voor u en jij doet iets voor mij
o Eenzijdige (aanbod)
§ Ik doe u een aanbod om vb. mijn woning te kopen à dit is louter
eenzijdig
• Verbintenis uit rechtsfeiten
o Onrechtma<ge daad (schade door fout)
§ = Jij stelt een feit, doet geen rechtshandeling/gaat geen verbintenis
aan/je stelt geen contract/… à maar hieruit kunnen gevolgen
ontstaan als je een fout doet
• Vb. jij rijdt iemand omver op het zebrapad à rechtsfout in ons
verkeer à schade van persoon die overreden is à jij hebt geen
contract afgesloten = extra-contractueel maar toch heb je een
verbintenis ten aanzien van die persoonà je gaat iets moeten
doen (schadevergoeding betalen) voor die persoon
§ Art 1382 is heel belangrijk arKkel!! à Causale verband
o Oneigenlijke overeenkomsten (vb. onverschuldigde betaling)
§ Onverschuldigde betaling: je hebt een stylo gekocht en het
overgeschreven naar de verkeerde persoon à maar die verkeerde
persoon wil dat niet terugbetalen
• Je hebt geen overeenkomst afgesloten, maar toch ben je door
iets gebonden à dus die persoon gaat dat moeten
terugbetalen
In geld waardeerbare aanspraak
• = Vermogensrechtelijke verplichKngen
• Voorwerp is niet steeds: betaling van een geldsom
o Vb. levering van een woning in goede staat
• In geld waardeerbare aanspraak
Elias Laurent 4
Verbintenissen en Contractenrecht
Hoofdstuk 1: De verbintenis begrip, kenmerken en soorten
1. Algemene inleiding
• Verbintenissen en contracten = BASIS van veel rechtstakken + dagelijks leven
• Vb. Huurcontract, huwelijk, arbeidscontract, lening met de bank afsluiten,
woning kopen,verbouwing doen/aanneming, bewaargeving, vennootschap… ➔
zijn allemaal overeenkomsten
o Huwelijk! è Belangrijkste overeenkomst
• RelaKe met de klant!
o De grootste vijand is uw eigen klant
§ Je hebt een contractuele relaKe met de klant
§ Uw verbintenis naar uw klant geldt ook omgekeerd, een klant gaat
ook een verbintenis moeten doen naar u toe. Dus let hierbij op
• Verschil Contractuele en Extra-contractuele aansprakelijkheid
• Regels: contract sluiten + misloopt!
2. Situering en vindplaats van het verbintenissenrecht
• Onderscheid publiekrecht ßà privaatrecht
o Publiekrecht: zegt hoe de organen functioneren
§ Organen: regering, ministers, parlement, senaat, gemeenschappen en
gewesten à hoe deze werken
§ Relatie met overheid en onderdanen (= wij)
o Privaatrecht: de relatie betreft tussen particulieren/personen
• Privaatrecht à verbintenissenrecht
Verbintenissen en contractenrecht valt onder het privaatrecht
o Staat komt hier totaal niet tussen
• Verbintenis = juridische plicht tussen 2 of meer personen
o Niet alleen 2 natuurlijke personen maar ook een rechtspersoon
o Rechtspersoon: vb. ik ten aanzien van een vennootschap, twee
vennootschappen onderling
• Verbintenissenrecht = “moeder van het privaatrecht”
o Op het Privaatrecht zijn er veel andere rechtstakken op geënt
• Burgerlijk Wetboek
o WetsarKkels moet je niet vanbuiten kennen
• Algemene regels + specifieke regels
o Bv. Huur van een woning: combo gemeen huurrecht + woninghuurwet
• Wetboek
Elias Laurent 1
,Verbintenissen en Contractenrecht Vastgoed 2024 – 2025
3. Begripsomschrijving en karakteristieke eigenschappen
3.1. Begrip
• Verbintenis à verbinden, verbinding, band
• = creëert een verbinding/rechtsband tussen personen
• Personen à natuurlijke + rechtspersonen
• Gevolg à rechtsgevolgen volgen uit een verbintenis
o Vb. verbintenis als een relaKe à geen rechtsgevolgen aan verbonden
o Zwangerschap, huwelijk à wel rechtsgevolgen aan verbonden
• Rechtsgevolgen à afdwingbaar!
o Als je verbintenissen niet nakomt gaan we naar de rechtbank
o Je kan niks afdwingen dat geen rechtsgevolgen heec
o Het rechtsgevolg ga je afdwingen
Vb. Een koppel hee> een kind (gewild of ongewild). De rechtsgevolgen = ouderlijkgezag
(opvoeding) of het kind zien. Als de vader er niet naar kijkt (alles voor de moeder) à
AlimentaEe/ onderhoudsgeld betalen Vader wil niet betalen à Rechtbank è Vrouw gaat
rechtsgevolgen gaan afdwingen.
Basis van het verbintenisrecht à dat je met elkaar een verbinding hebt met als gevolg dat
er rechtsgevolgen aan gekoppeld zijn en de rechtsgevolgen afdwingbaar zijn
Rechtsfeiten à Als je feit stelt maar niet met de bedoeling om rechtsgevolgen te creëren
Rechtshandelingen à hetgeen dat we aangaan
3.2. Verbintenis
• Creëert een rechtsband tussen personen
o Vennootschap en parKculier, omgekeerd, 2 vennootschappen met elkaar, 2
parKculieren met elkaar
• Ontstaat krachtens de wet
o Alles ontstaat uit de wet, we leven in een rechtsstaat
• In geld waardeerbare aanspraken tot voorwerp
o Ook al is nedobetaling van geld/prijs, alles is te waarderen in geld
o Vb. verbintenis: ik moet voor u iets doen en als jij dat niet doet moet je een
schadevergoeding betalen aan mij
• Is afdwingbaar (voor de rechtbank)
Vb. Verbintenis bij huwelijk à trouw zijn
Rechtsband tussen personen
• Personen = natuurlijke + rechtspersonen
• Minimaal 2 personen/parKjen
• Mix is mogelijk
o Natuurlijke persoon met rechtspersoon en omgekeerd…
• Gevolg à vorderingsrecht
o Het gevolg van een verbintenis, is dat je een vorderingsrecht hebt
§ Vorderingsrecht ➔ afdwingbaar!!
§ Vb. Wij gaan een verbintenis aan t.o.v. elkaar en als je verbintenis niet
nakomt kan ik deze afdwingen à vorderingsrecht heb je ten aanzien
Elias Laurent 2
,Verbintenissen en Contractenrecht Vastgoed 2024 – 2025
van de andere persoon
§ Schuldvordering à Vb. Proximus abonnement
§ Kunnen dat vorderen van u à kunnen afdwingen door naar de
rechtbank te gaan
Vorderingsrecht/ schuldvordering
Schuldeiser (SE) Schuldenaar (SA)
Verbintenis – schuld – VerplichKng
Vorderingsrecht VS Zakelijke rechten
Vorderingsrecht Zakelijk recht
• Band tussen personen • Recht op een zaak
• RelaKeve werking • Absolute werking
o Geen volgrecht o Volgrecht op goed
• Contractuele vrijheid • LimitaKef aantal in wet opgesomd
• = persoonlijke rechten
• Zakelijke rechten/ goederen recht: recht dat jij hebt op een bepaalde zaak
o Vb. recht van opstal, eigendomsrecht, vruchtgebruik, erfpacht, EFD
• Vorderingsrecht: wat wij ten aanzien van elkaar hebben
o Ik ten aanzien van u als persoon, jij ten aanzien van mij als
schuldeiser/schuldenaar
• RelaKeve VS absolute werking
o = zakelijk recht dat jij op je OR hebt, op het OR blijc = volgrecht
• Grote verschil
o Vorderingsrechten/ persoonlijke rechten
§ Hierbij heb je de volledige contractuele vrijheid om in je overeenkomst
te plaatsen wat je wilt in beginsel
o Als je een contract sluit dat niet specifiek door de wet is bepaald dan heb je
alle vrijheid om te doen wat je wil
o Bij zakelijke rechten somt de wet limitaKef op welke zakelijke rechten er zijn
§ Je kan er geen rechten meer bij creëren, deze zijn beperkt
Vorderingsrecht Zakelijk recht
• Huurder • Vruchtgebruiker
• Eigenaar verkoopt goed • Eigenaar verkoopt goed
• Geen recht op goed zelf • Recht om de wagen te gebruiken
• Vorderingsrecht tegen verhuurder • = recht op een goed
• = recht op een persoon
Elias Laurent 3
, Verbintenissen en Contractenrecht Vastgoed 2024 – 2025
Huurder ßà vruchtgebruiker
• Vb. eigenaar verkoopt de woning
o De huurder kan niet claimen à vordering of persoonlijk recht rust niet op het
goed maar is tussen de overeenkomst met de verhuurder
§ Hij heec geen recht op het pand te claimen, hij heec enkel een
huurrecht
o Bij vruchtgebruiker à zakelijk recht: zijn recht heec betrekking op het pand
zelf
§ Recht op het goed
Verbintenis ontstaat uit de wet
Wet bepaalt of er een verbintenis ontstaat
• Verbintenis uit rechtshandelingen
• Vb. koop- of huurovereenkomst, lening
o Meerzijdige/ wederkerige (koop-huur)
§ Ik doe iets voor u en jij doet iets voor mij
o Eenzijdige (aanbod)
§ Ik doe u een aanbod om vb. mijn woning te kopen à dit is louter
eenzijdig
• Verbintenis uit rechtsfeiten
o Onrechtma<ge daad (schade door fout)
§ = Jij stelt een feit, doet geen rechtshandeling/gaat geen verbintenis
aan/je stelt geen contract/… à maar hieruit kunnen gevolgen
ontstaan als je een fout doet
• Vb. jij rijdt iemand omver op het zebrapad à rechtsfout in ons
verkeer à schade van persoon die overreden is à jij hebt geen
contract afgesloten = extra-contractueel maar toch heb je een
verbintenis ten aanzien van die persoonà je gaat iets moeten
doen (schadevergoeding betalen) voor die persoon
§ Art 1382 is heel belangrijk arKkel!! à Causale verband
o Oneigenlijke overeenkomsten (vb. onverschuldigde betaling)
§ Onverschuldigde betaling: je hebt een stylo gekocht en het
overgeschreven naar de verkeerde persoon à maar die verkeerde
persoon wil dat niet terugbetalen
• Je hebt geen overeenkomst afgesloten, maar toch ben je door
iets gebonden à dus die persoon gaat dat moeten
terugbetalen
In geld waardeerbare aanspraak
• = Vermogensrechtelijke verplichKngen
• Voorwerp is niet steeds: betaling van een geldsom
o Vb. levering van een woning in goede staat
• In geld waardeerbare aanspraak
Elias Laurent 4
